MD sinds 1988

Geachte lezer,


Hieronder vindt u een zeer uitgebreid verhaal van wat er zich rond mijn eigen persoon heeft afgespeeld als het gaat om ziekte. Deze ziekte wordt in de volksmond: Manisch-Depressiviteit genoemd. Mocht u iets te vragen hebben, aarzel niet om contact op te nemen. Alles wat u doet naar aanleiding van het lezen van onderstaand verhaal gebeurt onder eigen verantwoordelijkheid – Harmonic Health kan nooit aansprakelijk worden gesteld voor de gevolgen. Als advies: praat er over met de psychiater of behandelend arts.


Inhoud van deze pagina:

Mei 2013 – Weer op mezelf zonder decompensatie in een Manie

Wel even een week thuis geweest van mn werk, maar er was ook zoveel op mn pad dat ik moest verwerken…. Nu gaat het vanaf dinsdag weer oke naar mn werk… Eén voordeel: ik val er wel van af… Nieuw gaatje geboord in mn riem zal ik maar zeggen.

September 2011 – Begonnen met familieopstelling

Het was duidelijk: dit pad moet ik bewandelen om op te lossen wat vele voorouders niet konden doen. Aangezien de last die ik meedraag groot is, zal stukje bij beetje deze last moeten worden ontrafeld. Lithium is daarbij een hulpmiddel om alles wat ik tegenkom de komende tijd aan te kunnen en niet datgene te worden wat ik voor mijzelf probeer op te lossen.


Mei 2011 – 100% aan het werk en…

Afgelopen weekend was ik bij mijn ouders en toen kwam ik daar een door mij aangeschaft boek tegen:
"De verborgen boodschap van psychische stoornissen – de waarheid heelt de waan"

— Een revolutionaire kijk op psychosen en vormen van schizofrenie en de helende werking van familieopstellingen —
(Wellicht dat met Kinesiologie hetzelfde kan worden bereikt..)

Eigenlijk heb ik me altijd geconcentreerd op het chemische verhaal in de hersenen (medicijnen ; voedingssupplementen) maar volgens mij moet ik hier iets mee om daadwerkelijk een gedragswijze uit mijn systeem te halen.

Het is een teken van diepe zielsverbondenheid dat kinderen niet verwerkte (trauma)gevoelens van hun ouders als het ware in zich opnemen om hen emotioneel te ontlasten en te stabiliseren.

Zo lijkt het vaak alsof dit soort ziektes erfelijk zijn, maar daarvoor is nooit bewijs gevonden…

Het gaat goed met me, maar het voelen van emoties, niet lachen, niet huilen dat voelt nog steeds vervelend bij het gebruik van 1000 mg lithium/dag. Vandaar: bovenstaand stukje toch maar weer op zoek naar wegen om de waan te kunnen helen… Maar niet met symptoombestrijding, maar structureel. Ik wil weten of er nog dingen uit vorige generaties zijn die mij belasten en zo ja hoe kan ik deze trauma’s van mij los koppelen. Ik ben het zat om iedere keer toch weer te vervallen in een manisch ‘gedrag’ wat blijkbaar een reactie is op iets uit het verleden. Tot nog toe niet iemand gevonden die via Familieopstelling dit wil gaan doen, dus wellicht dat ik mij toch maar tot de Kinesioloog wendt.

17 december 2010 – van ziekte naar zegen…. naar ziekte (25 december en verder)…

Deze dag mocht ik eindelijk ervaren dat mijn "ziekte" werkelijk te gebruiken is als een zegen…. Ik kreeg de controle over de hoeveelheid energie dat er in mij stroomt en Cosmos gaf ook aan dat ik de energie mag hebben om het verder te geven aan mensen die het harder nodig hebben dan ik. Zodra ik dit soort dingen tegen lijk te komen gaat het weer mis… Ik werd weer manisch waardoor ik weer lithium gebruik en langzaam weer terugkeer in de rust. Vanaf 25 december tot nu ben ik in het ziekenhuis om weer rustig te worden. Inmiddels weer thuis sinds 24 januari 2011, maar nog in deeltijd therapie.

Dat hypnotherapie niet de weg is om dit op te lossen is mij nu (september 2011) duidelijk geworden. Vooralsnog lijkt het zo dat de last die ik meedraag zo groot is dat hij niet zomaar op te lossen is… In een manie heb ik die overtuiging niet meer en wil ik alles in 1 x oplossen wat tot gevolg heeft dat de machine met een enorme over-energie op hol slaat.

Deze mail kreeg ik ook nog:

Graag even een reactie over hypnotherapie.
Zelf geef ik coaching in inzicht krijgen in je echte zelf.Ben er door mijn vele ervaringen uit mijn praktijk van bewust hoe moeilijk het ook mag zijn, je beter door die hele moeilijke periode heen kunt gaan,en echt tot aan de bodem dan erin te blijven hangen,daar het je altijd in je onderbewustzijn blijft achtervolgen.Ik weet dat dit het meest moeilijke is voor een mens om diep te graven,maar voor mij is dit de enige manier om er echt uit te komen.
Ik snap heel goed dat niet iedereen de moed of kracht heeft om dit te doorstaan en soms denkt komt er nu nooit een eind,maar geloof mij indien je deze periode hebt meegemaakt ben je dankbaar voor deze heling van jezelf.Het is wel van enorm belang dat je iemand vindt waar je vertrouwen in hebt en je voor 100 procent kan begeleiden .
Wens ik je veel wijsheid en kracht.

Vriendelijke groet.(L.C.)
Stichting LiSas

Juni – Juli 2010 – Lithium probeert me op een hoger energieniveau te houden dan mijn lichaam wenst…

In mei heb ik ervoor gekozen de lithium niet meer te nemen omdat het heel onnatuurlijk voelt dat het lichaam vraagt om een stuk rust vraagt – depressie na de hoge energie van maart -, het medicijn je op een hoger energieniveau wil tillen. Ik heb ervoor gekozen om de depressie zelf eens door te maken en gewoon aan het werk te blijven in de tussentijd. Het is niet altijd even gemakkelijk, maar ik ben blij weer zonder lithium door het leven te gaan.

Afgelopen week een gesprek gehad waarin ik me er van bewust werd dat ik me in het dagelijks leven niet een rustmoment in te ‘mogen’ bouwen van mezelf waardoor het lichaam mij uiteindelijk in een depressie gooit, puur uit zelfbehoud. Verder de rustmomenten via de kinesioloog laten integreren. Een homeopatisch middel heb ik via de homeopaat gekregen (kinesiologisch getest voor mezelf; stramonium) dat in staat is mijn hersenen even stil te zetten als ze zich in een soort denk-cirkel bevinden.

Maart 2010 – Lithium Powered opnieuw…

Toch maar aan de lithium gegaan na een periode van met name hevige pieken… op aanraden van vele vrienden. Op de vraag waarom ik nog weer zou stoppen met lithium antwoordde ik de psych dat of ik nu wel of geen lithium neem, ik toch wel manisch wordt om de een of andere reden. Dan prefereer ik toch een leven waarbij ik echt kan lachen en huilen…. En als het echt nodig is dan weer lithium nemen… of een manier van volledige genezing vinden… Wie weet behoort dat laatste tot de mogelijkheden.

September 2009 – Scheiding is ingeschreven

De scheiding is ingeschreven en met mij gaat het nog steeds goed. Soms lijkt het wel alsof het komt als een opluchting. Misschien wel voor beide partijen. Voor de kinderen zeker beter. Ik ga gewoon om de hoek wonen…

Soms lijkt het wel alsof de nieuwetijdskinderen die ADHD hebben nooit moe worden, terwijl ik daar in het verleden altijd een depressie voor nodig had om mijn hersenen weer tot rust te laten komen. Verder zou ik zeker de onder beschreven combinatie van Omega-3 vetzuren, Aminozuren en Vitamine B-complex gebruiken, ook al gebruiken ze medicijnen. Deze combinatie staat aan de basis van de vele hormonen en neurotransmitters die ons lichaam/hersenen rijk zijn. Vitamine B-complex is bijvoorbeeld ook heel nuttig bij het aanmaken van Insuline, het hormoon dat ervoor zorgt dat suiker kan worden opgeslagen in de cellen. Met de geraffineerde suikers die wij meestal gebruiken is de melasse om de suiker verdwenen. Deze oersuiker is op zich gezonder omdat het de vitamine B-complex bevat die de alvleesklier (pancreas) nodig heeft om de insuline aan te maken. De combinaties van bovengenoemde stoffen staat aan de basis van vele metabolismen in ons lichaam.


Maart 2009 – Nog steeds zonder Lithium maar ons gezin valt uit elkaar…

Het afgelopen jaar zijn de gordijnen voor mij langzaam open gegaan. Het zal later in 2009 resulteren in een scheiding tussen mij en mijn vrouw.


Maart 2008 – Gestopt met lithium

Op 9 maart 2008 heb ik besloten de lithium te laten staan aangezien ik voor mezelf en voor mijn kinderen moet kiezen. Die kunnen nog lang niet zonder mij.


mei 2006 tot maart 2008- Lithium & Himalaya Kristalzout

Ik ben nu toch weer aan lithium begonnen om de stabiliteit voor mij en mijn gezin te behouden. Dit gaan we volhouden, niet om niet meer manisch te worden, dat is iets waartegen ik me niet meer verzet, maar met de brieven van hieronder is er goed mee te leven – ik weet welke voedingssupplementen er nodig zijn om er goed mee te kunnen leven. Wat ik heb gevonden is dat Himalaya Kristalzout de mineralenbalans in evenwicht houdt waardoor de bijwerkingen van lithium minder zijn, dan zoals ik ze in een vorige periode van gebruik heb meegemaakt.

Aan iedereen die aan Manisch-Depressiviteit lijdt het volgende advies: Zorg ervoor dat je bij naaste familie en vrienden (Je moet ze minstens 2x per week zien) een brief neerlegt met de vraag of ze extreem gedraag (Manisch / Depressief) aan je willen terugkoppelen zodat je maatregelen kunt nemen en contact op kunt nemen met de psychiater (Of in geval van een Manie b.v. Zyprexa wat in huis ligt direct nemen – het is wat je afspreekt). Dit is van groot belang want in de opbouwfase naar een echte manie toe heb je niet in de gaten dat je manisch wordt. Je moet teruggefloten kunnen worden waardoor je een escalerende episode kunt voorkomen. Dit jaar heeft het voor mij nu twee keer gewerkt waardoor ik dit nu nog kan zitten typen en niet in het ziekenhuis ben beland.


Voorjaar 2006 – Nieuwste manier om de controle te blijven houden (brieven), heeft gewerkt.

In het najaar van 2005 kwamen mijn ouders terug van een bijeenkomst de MD-vereniging in Utrecht. Zij hadden daar iemand gesproken die in staat was om in te grijpen als het mis dreigt te gaan. Hij had brieven verspreid in zijn direct omgeving waarin hij zijn probleem uitlegt. Op het moment dat iemand hem in een manie-opbouwende fase ziet, dan wordt hij verzocht om hem eraan te herinneren dat hij zijn rust moet gaan nemen. Dit soort brieven heb ik inmiddels ook in mijn omgeving verspreid (ongeveer 6-10 brieven moet in de meeste gevallen voldoende zijn). De alarmbelllen gingen half maart 2006 af toen ik bezig was geweest alles te regelen om de geboorte van ons derde kind voor te bereiden. Op het moment dat ik dan aan mijzelf toekomen en tot rust moet komen, dan blijven die hersenen maar doorgaan. Als deze alarmbellen (in dit geval van collega’s en mijn ouders) niet waren afgegaan, dan was ik zeker een manie ingerend. Dit heeft gelukkig niet hoeven gebeuren. Uiteindelijk na 2 weken Zyprexa heb ik mijn normale leven weer kunnen oppakken, met het gebruik van vitamines. Voor mij is dit de manier waarop ik met mijn kwaal wil omgaan omdat het slikken van medicijnen gepaard gaat met zoveel bijwerkingen (die ik hieronder beschrijf) en dat ik het gevoel wil hebben ook nog een leven te leven dat waard is om te leven. Je wil toch genieten van je gezin, je werk en je omgeving? Rest mij mijn omgeving te bedanken voor de genoten steun en de psychiater in het ziekenhuis die dit geval netjes vanuit zijn professie heeft kunnen begeleiden. Je kunt deze ziekte niet wegstoppen, in een soort cyclus zal hij altijd weer opduiken omdat hij deel uitmaakt van je wezen. Maar op deze manier heb ik rationeel opgelost wat ik in eerste instantie met lithium had proberen te voorkomen vanaf 1997. De weg was behoorlijk lang om dit te bereiken, maar ik ben er voor mijzelf altijd van overtuigd geweest dat dit mogelijk is. Voor mij was dit een laatste grote stap die ervoor zorgt dat ik heb laten zien dat bovenstaande werkt. En over die hersenen zelf, ach die zijn eigenlijk een behoorlijk goed beestje waarop je als eigenaar ervan toch wel kunt vertrouwen maar ze zijn af en toe niet in staat om de uit of resetknop te vinden. Die laatste knop is gevonden door de omgeving te gebruiken je eraan te herinneren je rust te nemen. Bedankt.



Dit is wat ik tot nog toe vond om mijn leven enigszins leefbaar te maken met en zonder lithium…

  1. De behandelende artsen zien dit wellicht als kwakzalverij. Voor mijzelf ben ik nadat ik volledig in elkaar klapte aan het begin van de zomer in het jaar 2000, de enige en reddende manier om nog met lithium te kunnen doorgaan. Echter van een patiënt zal een psychiater volgens mij nooit iets aannemen, ook al zijn de bedoelingen van de patiënt nog zo legitiem. Gelukkig wordt er op sommige plekken in de wereld aardig positiever gereageerd op mijn commentaar op manisch-depressiviteit. Voor mijzelf geldt dat ik voor 99% zeker ben dat ik niet meer manisch zal worden met de supplementen die ik nu neem.
  2. Te weinig omega-3 vetzuren wordt beschouwd als de oorzaak van MD. Neem 2-4 gram per dag en het gaat al een stuk beter met je!
  3. Gebruik niet te veel glutamaat, zeker niet ’s avonds omdat het het brein activeert terwijl dat eigenlijk zo moet gaan slapen. Lithium lijkt de controle te hebben over de hoeveelheid glutamaat in de hersenen en probeert dit op een bepaald niveau te houden. St Janskruid is bijvoorbeeld in staat om op een natuurlijke manier 3 neurotransmitters te reguleren en werkt tegen depressieve aandoeningen.
  4. Onze hersenen bestaan voor ongeveer 50% uit Omega-3 vetzuren. Het ligt in de lijn er verwachting dat een tekort hieraan een oorzaak kan zijn van Manisch-Depressiviteit. Vis en Manisch Depressiviteit
  5. Te weinig vitamine B3 kan de manier zijn waardoor de hersenen een verkeerd soort brandstof toegevoerd krijgen. Het wordt gezegd dat het in ieder geval een positieve invloed heeft op patiënten met een Schizofrene aandoening. Ik denk dat het goed is tegen allerlei hersen-gerelateerde problemen omdat het de verhouding HDL/LDL cholesterol aanpast in het voordeel van HDL cholesterol. Het is ook de manier waarop mensen met een hoger cholesterolgehalte hun cholesterolgehalte op een natuurlijke manier kunnen bijstellen. Neem zalmolie of andere visolie om genoeg goed vet te hebben om samen te werken met vitamine B3. Uiteraard moet er gewoon ook genoeg eiwit worden ingenomen.
  6. Vitamine B5 is het molecuul dat nodig is bij alle wezens nodig is om te leven. Zonder dit molecuul zou het leven niet bestaan. Een grote hoeveelheid vitamine B5 reguleert de koolhydraat en eiwit vertering door de basis te zijn van enzymen.
  7. Vitamine B6 is betrokken bij het ontstaan van iedere neurotransmitter in de hersenen. Bijvoorbeeld serotonine. Bij voldoende of zelfs meer aanvoer dan nodig, is aan te nemen dat we genoeg aanmaken om ons gezond te voelen… Misschien worden serotonine-heropnameblokkers nog eens overbodig hierdoor. Deze medicijnen zijn zeer verslavend en soms gevaarlijk. Over dit soort medicijnen.

  8. Vitamine B12 is misschien de manier voor mensen met Manisch-Depressiviteit. Een oud Grieks boek over mineralen geeft dit aan. Het is de natuurlijke manier om Cobalt binnen te krijgen. Het mineraal moet worden genomen door mensen met MD om de hoeveelheid energie en hormonen in de hersenen te reguleren. Het is voor de hand liggend dat het lithium zou kunnen vervangen als het in grotere hoeveelheden wordt ingenomen. Experimenteer niet zelf, praat er over met je docter!
  9. Vitamin C verzorgt voor mensen gevoelig voor stress een Stressmeter bij ongeveer 2 gram per dag. Gebruik het om actief te worden ’s morgens. Bij goed slapen en goed moe zijn, kan het gerust ook ’s avonds ingenomen worden, naast vitamine B om de volgende dag minder moe te zijn.
  10. Inositol wordt een natuurlijke slaappil bij een hoeveelheid van 2000 mg (zonder bijwerkingen) B-complex moet ’s avonds genomen worden in 50x de ADH om te garanderen dat iemand met MD slaapt. Het neemt de emotieloze werking van lithium deels weg, waardoor huilen weer enigszins mogelijk is. Toch blijft het reguleren van de glutamaat-neurotransmitter-spiegel in sommige gevallen de omgekeerde werking hebben. Is MD eigenlijk wel een ziekte?
  11. Neem een grote hoeveelheid vitamine B-complex ’s avonds om je brein de juiste voedingsstoffen te geven om slaaphormonen te maken en ook om je brein in staat te stellen om tijdens de REM-slaap je geheugen te reorganiseren zodat je dit niet doet tijdens een manie. Naar mijn mening is een manische episode niets meer en niets minder dan een grote reorganisatie van de indrukken en emoties in je geheugen, waarbij een reservekracht van het brein wordt gebruikt: Zoveel vet verbranden dat je de hersenen kunt voeden. In die "run" probeert het brein een enorme hoeveelheid niet of half verwerkte emoties te verwerken en verwerkt terug te stoppen in je geheugen. Na die tijd voelt het alsof alles weer gereorganiseerd staat in je geheugen. Je kunt er weer tegen aan en bent weer vlak.
  12. Met lithium kan ik niet dromen. Zonder lithium droom ik gigantisch en heb ik het gevoel dat mijn geheugen beter gereorganiseerd opstaat en dat er uiteindelijk minder onverwerkte emoties achterblijven. Lithium onderdrukt de emoties wel, maar naar mijn mening kan dit het omgekeerde effect krijgen doordat de capaciteit van de hersenen ook wordt verminderd. Hierdoor is de kans op een manie na stoppen met lithium weliswaar groter, maar na de manie die dan ontstaan is, moet in deze rustsituatie die dan ontstaan is even geen lithium worden voorgeschreven om te kijken hoe lang dit duurt. Zolang mijn ouders op mij letten ben ik na mijn puber-manie 8 jaren lang niet manisch of depressief geweest. Toen ik echter op mijzelf ging wonen ging dat fout. 5 jaren lang lithium brachten mij 1 manie: toen mijn dochter geboren werd. Nu de tweede op komst is zeg ik: geen lithium gebruiken omdat dat gevoel zo sterk is dat je er dan juist manisch van wordt omdat de glutamaatspiegel niet meer vastgehouden kan worden. Mag ik mij ook eens gelukkig voelen, heren doctoren? In die vijf jaren heb ik niet echt kunnen lachen, huilen en ik heb geen koorts kunnen krijgen. Alles werd opgelost d.m.v. het in de darm verzamelen van water danwel overgeven. Dit los ik inmiddels op m.b.v. zilverionen. Zie: zilver

  13. Houdt een dagboek bij om iedere dag de emoties van je af te schrijven. Toegegeven: met lithium heb je hier minder behoefte aan dan zonder omdat lithium je gevoel toch wel in toom houdt. Maar schijn bedriegt, lithium zorgt voor een achterstand in de verwerking. Daarom wordt iedereen die stopt een keer manisch. Ik blijf echter pleiten voor de niet-profilactische manier van behandelen. Dus je neemt lithium als je een nacht niet geslapen hebt en er een manie dreigt. De profilactische manier is voor mij echt te zwaar. Als je je er echter goed bij voelt kun je proberen met vitaminen de bijwerkingen toch tegen te gaan zodat de behandeling met lithium draaglijk wordt.
  14. Wees voorzichtig met hypnose-therapie omdat als je stabiel bent (zoals iedere MD-patient op een gegeven moment is) dan kun je een aantal jaren terug geworpen worden omdat er weer niet verwerkte emoties uit je brein gevist kunnen zijn tijdens de hypnose.
  15. Als lithium het juiste medicijn was, dan zou niemand ook maar proberen of de behoefte voelen om te stoppen met dit geweldige medicijn. Om na de stop met lithium niet manisch te worden ben ik weer begonnen. Toen ik een nacht niet geslapen had (om mijn dochter drinken te geven vanwege een griep) ben ik weer begonnen en het enige wat ik eigenlijk had was 2 weken wat "druk", maar ik bleef werken met wat consulten naar de huisarts en bedrijfsarts. De werking van vitamine B12 is een stuk aangenamer: het zorgt ervoor dat de juiste stoffen worden geproduceerd om informatie heen en weer te schuiven naar het geheugen terwijl je slaapt. Lithium stoort dit proces alleen maar, waardoor je bijvoorbeeld niet kunt dromen. Ik moet echter wel bekennen dat deze manier van lithiumbehandeling mij zou bevallen: Een maand lang als ik er weer goed op reageer en vervolgens weer wachten tot een volgende slapeloze nacht om dan weer te beginnen. Doctoren zijn hier echter niet van te overtuigen. Toch ben ik met lithium bij ons tweede kind hartstikke manisch, dat voel ik nu al hoe ik weer naar de wereld kijk. Terwijl zonder lithium ik een goede kans maak niet manisch te worden, al was het alleen al omdat het midden in de zomer is en mijn manies altijd beginnen van oktober tot december en de eventuele depressie er achter aan van januari tot februari. Maar als ik de manie zo onder controle heb zoals de laatste bijna-echte-manie, dan teken ik hiervoor en zie ik niet in waarom ik voor altijd aan de lithium zal moeten.
  16. Hoewel er op internet veel te lezen is over homeopatische manieren die niet zouden werken, ga ik zeker uitzoeken wat dat voor mij kan betekenen. Ik ga binnenkort een afspraak plannen met een homeopaat. Tenslotte zijn mijn manies in de overhand en de depressies komen niet als er tijdens de manie niets gebeurt waar ik later gigantisch veel spijt van heb.
  17. Om na een goede slaap eens te voelen wat het betekentt om geen lithium te nemen (zoals ik 25 jaren deed totdat MD werd gediagnotiseerd, met 1 manie en depressie op m’n 16e en 17e jaar), drink ’s morgens 1,5 liter water. ’s Middags is de lithiumspiegel zo laag dat je weer emoties gaat voelen (werkt alleen als de hele dosis genomen wordt in de avond.) Misschien is het slim je docter hiervan op de hoogte te stellen, maar de risico’s om manisch te worden na een goede nacht slaap zijn nihil, althans bij mij. Na 5 jaren lithium is het mij 1 maand lang gelukt zonder te leven. Ik was nu ook nog zonder geweest als er geen vervelend griepvirus in ons gezien langsgekomen was.
  18. Dit zoek ik niet alleen voor mijzelf uit. Als mijn dochter of de tweede het ook zou hebben dan wil ik haar het beste advies kunnen geven dat een vader maar geven kan. Dat is de reden waarom ik alles geprobeerd wil hebben en mij niet neer te leggen bij het eerst middel waarvan men beweert dat het werkt. Soms denk ik dat de mensen wel eens jaloers zijn op de capaciteit van het brein van manisch-depressieve mensen omdat zij soms tot uitzonderlijke prestaties in staat zijn. Anderen hebben misschien angst voor een manie. Voor de buitenwereld is dat wellicht een stuk moeilijker dan een depressie, maar die laatste is een stuk gevaarlijker i.v.m. zelfmoordneigingen die de kop op kunnen steken. Zelf heb ik op die rand gestaan, maar heb nooit het lef gehad (gelukkig)
  19. Mijn moeder heeft MD, een oom van mij heeft er een zweem van en de broer van mijn oma heeft zelfmoord gepleegd. Men zegt dat de kans om het door te geven 5% is, maar als ik in mijn familie kijk is de kans groter. Gelukkig voegde de vader van mijn moeder een grote hoeveelheid positiefheid in de familie en dat is de manier waarop wij ons er door kunnen slaan en meer neigen naar manie dan naar depressie.
  20. MD kan een virusinfectie zijn door het Bora virus. Zie Hartinfarct door Infectie
  21. Mijn versie van MD is afhankelijk van de seizoenen. Ik wordt niet manisch van Maart t/m September vanwege de zon.
  22. Inslapen kan met de volgende natuurlijke middelen:Valeriaan and Melisse. Vitamine B complex en eventueel melatonine om in te slapen. In depressieve tijden helpt St. Janskruid.
  23. Het van je af schrijven van emoties is de beste manier om van de emoties af te komen. Een andere manier is er bijna niet. Lithium en andere psycho-drugs zorgen ervoor dat je dat minder doet en daarom kunnen ze soms averechts werken!
  24. Een homeopatisch arts heeft mij een middel voorgeschreven wat het voor mij gemakkelijker moet maken om ‘de boel de boel even te laten’ en mijn perfectionisme hierdoor misschien iets af te zwakken. Aangezien homeopatische middelen op de persoon af aangemeten worden heeft het geen zin om de naam van het middel hierneer te zetten. Moch u in de situatie komen dat u het gevoel heeft dat u de ziekte MD net zo onder controle heeft dan ik, dan is het wellicht een idee om eens met een homeopatisch arts te gaan praten. Voor mijzelf was het in ieder geval een goed idee en de homeopaat zei in dat uur meer dan de psychiater in alle sessies bij elkaar. Verder voel ik me bij de homeopaat serieus genomen doordat er gekeken is naar mijn hele wezen en niet even gemakkelijk een voor iedereen passend algemeen oplossinkje wordt voorgeschreven zoals dat van lithium aan de patienten wordt voor gesteld. Voor het eerst in mijn leven kan ik nu stellen dat ik de verantwoordelijkheid voor mijn gezondheid zelf weer kan nemen dankzij een combinatie van mineralen, aminozuren, vitamines, Omega-3-vetzuren (iets waar de homeopaat mij ook in steunt!) en dit ene homeopatische middel. Op29 mei 2002 heb ik het homeopatische middel voor het eerst ingenomen en volgens mij moet dit gewoon goed werken, zodat ik beter kan omgaan met mijn perfectionisme.
  25. Soms krijg ik het gevoel dat allerlei geestesziektes een vroege vorm zijn van Beri-Beri (Vitamine B-tekort), net zoals hartinfarcten een vroege vorm van scheurbuik (Vitamine C-tekort).


Suggesties of andere tips hier


Vis en manische depressiviteit:

Volgens een epidemiologisch onderzoek bestaat er een mogelijk verband tussen het eten van vis en een verminderde kans op manische depressiviteit. De visconsumptie in 17 landen werd vergeleken met het vóórkomen van deze ziekte. In landen waar het minst vis wordt gegeten, zoals Israël en Hongarije, komt manische depressiviteit het meest voor terwijl in landen, zoals IJsland, Korea en Japan met een visconsumptie van meer dan 23kg per persoon per jaar deze aandoening het minst voorkomt. Geen verband werd gevonden tussen schizofrenie en angststoornissen en het al dan niet eten van vis. Op zichzelf bewijst dit onderzoek nog niet dat het eten van vis of visoliecapsules beschermt tegen manische depressiviteit. Eerder onderzoek (zie ) toonde echter al een heilzame werking van EPA visoliecapsules op de ziekte aan. 


Is Manisch-Depressiviteit wel een ziekte?

Voor mij hoort dit verschijnsel waarvan ik ‘m zo langzamerhand voel aankomen bij mij zoals ook mijn grote teen bij mij hoort.

Na de afgelopen half-manie, die met succes de kop ingedrukt is door lithium, ben ik mij het volgende gaan afvragen:


De manie is niet te onderdrukken, blijkbaar is het voor mijn hersenen een proces dat moet worden afgemaakt. Het wil dus zeggen dat het blijkbaar een functie heeft: De "zin" van de "waanzin". We moeten ons niet blind staren op het feit dat het voor de buitenkant ontzettend vervelend is om iemand zo druk te zien, maar wat gebeurt er eigenlijk tijdens een manie?


Zoals ik het voel, is het een reactie van het lichaam op opgelopen hoeveelheden onverwerkte emoties waardoor het brein het druk blijft houden. Deze emoties kunnen zo sterk worden dat ze het brein forceren om een gigantische reorganisatie van het geheugen te starten. Hiertoe wordt de breincapaciteit misschien wel verhonderdvoudigd. Dit gebeuren wordt door de buitenwereld gezien als een manie en wat er dan gebeurt naar buiten toe is ook niet altijd goed te praten en voor de omgeving moeilijk.


Evolutionair gezien is het hebben van deze ziekte blijkbaar geen bezwaar gebleken. Als je weet dat 1 op de 7 Amerikanen er min of meer last van heeft, dan blijken deze mensen toch te overleven en zekerwel in staat om kinderen te krijgen.


In mijn ogen is het dan ook niet goed om lithium te gebruiken voor langere tijd achter elkaar. Zoals ik dat ervaren heb van de afgelopen 5 jaren onafgebroken achter elkaar is dat er een ontzettende hoeveelheid onverwerkte emoties was blijven liggen. Dit is de reden waarom er bij het stoppen met lithium een groter risico bestaat op een hernieuwde manie. Tussen 1988 en 1997 ben ik eigenlijk zo stabiel geweest (zonder medicatie), mede door het toedoen van mijn ouders, dat ik toen geen noemenswaardige schommelingen heb gehad. Nu geeft mijn vrouw mij voldoende steun zodat het zonder best zou gaan lukken. Dat dit mislukt is was een externe factor: de griep die mijn dochter had gegrepen, waardoor ik 30 uur achter elkaar wakker was geweest om haar te verzorgen. (In de nacht: ieder kwartier tot een half uur: drinken geven)


De manier waarop ik nu lithium heb gebruikt: ter voorkoming van een aankomende manie (die dan overigens wordt uitgesmeerd over twee weken, een helemaal uitgebroken manie doet er 2 tot 3 dagen over om tot rust te komen) bevalt me wel. Er zijn nog wel een aantal halve manies nodig om de afgelopen vijf jaren bij te werken in het geheugen, maar de reorganisatie van het geheugen is zo goed geweest (mede doordat er tijdens de halve manie niets bijzonders gebeurd is waardoor ik in een depressie zou gaan vallen) dat ik er weer een tijd tegen kan. Dit is ook wel nodig om bij de komst van ons tweede kind niet weer in een manie te vervallen.

Ondanks dat er misschien iets op mijn handelswijze viel aan te merken dat ik lithium voor een maand en een paar dagen liet staan, ben ik blij dat ik dat toch gedaan heb want ik ben er nu zekerder van dat me bij de komst van de tweede niets gebeurd. Tot die tijd en misschien nog wel iets langer in verband met slapeloze nachten zal ik zeker lithium gebruiken, maar ik denk dat ik toch op een rustig moment weer even zonder zal moeten om mijn hersenen in de gelegenheid te stellen uitgestelde emoties te verwerken; het nut van de manie. Met lithium heb ik geen enkele drijfveer om bijvoorbeeld een dagboek bij te houden, terwijl het wel goed is voor me. Toen ik geen lithium nam ben ik hier direct mee begonnen om in ieder geval met iedere dag in het reine te komen. Dit is volgens mij de verstandelijke oplossing voor mensen die een redelijk lichte vorm van MD hebben. Volgens mij is deze ziekte en de ervaringen hierbij ook nog eens voor ieder individu verschillend.


Zo langzamerhand heb ik het gevoel dat het op een bepaald niveau houden van een neurotransmitter ook net zo gemakkelijk het omgekeerde effect kan hebben. Bij lithium lijkt het zo te zijn dat glutamaat op een bepaald niveau wordt gehouden. Hierdoor kan de stemming niet meer zo fors heen en weer gaan dan zonder lithium. Als de stemming bij hele "grote" gebeurtenissen als de geboorte van een kind toch heen en weer MOET gaan, dan kan zelfs lithium dit niet in de hand houden en is er bij de verminderde hersencapaciteit die lithium veroorzaakt een grotere kans om manisch te worden dan dat dit gebeurt in normale omstandigheden. Zo heb ik voor mij zelf beredeneert dat ik met lithium en de geboorte van een kind van mijzelf altijd manisch zal worden omdat ik mijn gevoelens niet op een normale manier kan verwerken. Een ander voorbeeld van neurotransmitter-stabilisatie door Xeroxat was er bij de geslaagde zelfmoord van een kennis. Zij werd behandeld tegen depressiviteit, maar werd door dit middel zo depressief, dat ze er zelf een einde aan gemaakt heeft. Aangezien men nog steeds niet weet hoe en waar deze chemische middelen ingrijpen, blijf ik zoeken naar een homeopatische danwel voedingskundige oplossing van opkomende manies.


Ik weet zo langzamerhand wanneer ik behandeld wil worden tegen mijn ziekte: Als ik dreig manisch te worden dan is het zinvol om voor de omgeving dit te onderdrukken. Voor mij zelf heeft dit ook zin omdat ik dan minder kans heb op een depressie na die tijd. Maar het profylactische slikken van lithium stuit mij zo tegen de borst dat ik dit niet meer kan volhouden, mede omdat ik nu verstandelijk weet dat ik gevoelsmatig slecht functioneer met lithium. De heren docters moeten weten dat na een "nette" manie de hersenen gereorganiseerd zijn en het risico op een hernieuwde manie miniem is. Maar zonder lithium ben je daar zelf al veel alerter op dan met en mijn manies beginnen altijd met niet slapen. Dus een nacht niet slapen om wat voor reden dan ook is weer starten met lithium, totdat de onrust eruit is en dan weer stoppen.Hiervoor zou ik onherroepelijk kiezen, ook al adviseren de artsen mij anders.


Voeden is beter dan afremmen.


Genetisch gezien heb je een goed stel hersenen. Toch eet je in je kinderjaren lang niet genoeg van alles en vooral: eenzijdig. Groot geworden van bambix en appelmoes ga je uiteindelijk wel steeds meer dingen eten. Toch moeten er in die tijd grote vitaminetekorten in mijn lichaam aanwezig zijn geweest. Vitamine C werd in het gezin in de winter wel aangevuld door die kleine zure Roter tabletjes. Uiteindelijk komt de grote klapper in de pubertijd: Je wordt manisch. Je wordt zeven weken opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis en daar stellen ze een diagnose die ze aan niemand vertellen. Hij is slechts op schrift gesteld. Als je bij de dienstkeuring komt, dan laat je ze informeren bij het psychiatrische ziekenhuis waar je opgenomen bent geweest. Deze informatieronde loopt via je eigen huisarts. Er wordt besloten om alle informatie die indertijd werd verzameld in het psychiatrische ziekenhuis te behouden bij mijn oude huisarts in Stadskanaal. Deze gegevens zouden ook daar blijven, maar één brief wordt over het hoofd gezien: Die van het ministerie van defensie. Hierin staat de uiteindelijke diagnose van het psychiatrische ziekenhuis: Schizofreen. Zelf kom je hierachter als je voor het eerst naar je huisarts gaat in je huidige woonplaats Arnhem. Hij was verbaasd en liet me die brief zien. Deze heb ik mee naar huis genomen en verscheurd. Ook heb ik alles wat er bekend was in Wagenborgen laten vernietigen. Het enige wat nog overbleef waren de papieren die in Stadskanaal achtergebleven waren. Uiteindelijk zijn deze papieren doorgestuurd naar de psychiater in Arnhem die een juistere diagnose gesteld leek te hebben: Manisch-Depressiviteit. Vanaf 1997 slik je lithium om de pieken en de dalen uit te vlakken om er in 2002 door een buikgriep (dan moet lithium worden laten staan.) achter te komen wat lithium eigenlijk allemaal met je doet. Het grootste vraagteken waarmee je blijft zitten is: "Is dat het allemaal waard om niet manisch te worden?" Voor mensen die mij ooit manisch of depressief gezien hebben is het antwoord op dit moment: "Ja." Voor hen is deze stap op dit moment waarschijnlijk ook moeilijker dan dat deze voor mij is. Zij kunnen mij niet voelen. Zelf ben ik ervan overtuigd dat de optimale hoeveelheid natuurlijke vitamine C die ik nu neem mij beter beschermd tegen manie of depressie dan lithium. De B-vitamines (die ik ’s avonds meer nemen) zorgen voor een gezonde slaap. Verder moet ik erop letten ’s avonds weinig tot geen glutamaat meer te eten. (Glutamaat is de opwekkende neurotransmitter die in veel voedingsmiddelen is verwerkt als smaakversterker.)

Anderen die ik later heb leren kennen geven aan dat ze misschien wel enthousiast zijn dat ik het zonder lithium probeer (Dit duurt nu een maand, v.a. 04-02-2002) is voor mij het bewijs dat er in die vijf jaren lithium nooit aan de buitenkant van mij te merken was dat ik het nam. Toch was er innerlijk bij mij een enorme hoeveelheid energie voor nodig omdat mijn emoties en hersenen toch afgeremd werden terwijl mijn perfectionistische ik hierover eigenlijk geen woord wilden hebben en op de oude voet verder wilden gaan. Volgens mij veroorzaakt dit innerlijk zoveel stress dat hiervoor ontzettend veel vitamine C nodig is om de hoeveelheid stresshormonen aan te maken. In de laatste maanden lithium kon ik geen extra vitamine C meer innemen, zoveel adrenaline werd hiervan aangemaakt dat ik dit niet op een gewone manier kwijt kon raken anders dan diarree of overgeven. Nu ik gestopt ben voor een maand kan ik weer net zoveel vitamine C nemen als ik wil. Conclusie: De hoeveelheid stress is zover afgenomen dat ik me hierover alleen al stukken beter voel.

Aangezien lithium de hersencapaciteit aantoonbaar verlaagd en de emoties dempt (zelfs kippevel krijgen van een stuk muziek lukt met lithium niet meer, terwijl ik dat toch een positieve emotie vind die ik niet graag zou willen missen.) is het misschien wel de vraag of dat nu de oplossing is voor de over het algemeen perfectionistisch ingestelde Manisch-Depressieve mensen. In mijn ogen wordt de MD vooral veroorzaakt door een tekort aan micro-nutriënten in de hersenen. (In vergelijking: vitamine B3 helpt bij schizofrenie, vitamine B6 bij autisme, vitamine B12 (bron van Kobalt) bij Manisch Depressiviteit) Aangezien lithium ook nog eens meer water vasthoudt dan de natrium waarvan het de plaats inneemt in de cellen, zal de concentratie van wateroplosbare vitaminen door lithium zelf alleen maar verminderen. Als deze micro-nutriënten voldoende worden aangevuld zullen de hersenen minder snel "ziek" worden dan dat ze anders geworden zouden zijn. Als iemand die weet hoe een manie voelt kan ik aangeven dat het manisch worden best een functie heeft. Je moet je voorstellen dat iemand die deze ziekte heeft weinig tot niets vergeet zodat alle informatie die hij of zij tot zich neemt netjes verwerkt in het geheugen gestopt moet worden, anders blijven zijn of haar gedachten hiermee rondmalen. Als er te veel op iemand af komt (en die grens ligt in ieder geval bij mij vrij hoog, maar ik kan me voorstellen dat dat voor eenieder kan variëren.) dan schakelen de hersenen in de zevende versnelling om maar genoeg verwerkingscapaciteit te hebben om alle informatie te verwerking. Die zevende versnelling is de manie. In zo’n manie lijkt alles ontzettend goed te gaan. Je voelt je bij wijze van spreken God of Jezus. Uiteraard ben je dat niet en uiteraard gaan er in zo’n zevende versnelling ook dingen fout die je niet direct in de gaten hebt omdat je zelf in een soort "prettige roes" leeft. Dat "prettig" dat voel je alleen zelf, voor je omgeving is het al lang niet meer gezellig. Dit laat sommige mensen er zelfs naar terug verlangen, iets wat voor mij absoluut niet geld, daarvoor neem ik mijn verantwoordelijkheid voor mijn gezien te serieus. Als je de dingen gaat tegenkomen tijdens je manie die minder goed gingen doordat er dingen bijvoorbeeld weg zijn die je hebt weggegooid, dan kun je van het ene op het andere moment in een depressie storten. Ook deze depressie heeft dan best zijn nut: Je bent dan ontzettend rustig; na een paar dagen manie raak je uitgeput, ben je 10 kilo afgevallen ondanks dat je bent blijven (vr)eten. Nadeel is wel dat je dan zo in de put kunt zitten dat niets en niemand meer goed is. Best vaak kwam het voor dat alles tot in de puntjes was geregeld (nog net niet manisch, wel in een soort roes.) en dat er dan een tegenslag kwam waardoor ik de depressie inging. Mijn eigen (opgelegde) therapie is dat ik iedere dag een stukje intyp, over mijn gevoel van die dag, wat er gebeurd is, positieve en negatieve aspecten, actiepunten die eruit voortvloeien. Hierdoor help ik op kleine schaal iedere dag te verwerken om in ieder geval iedere nacht te kunnen slapen en ’s morgens weer met "frisse" hersenen aan de slag kan gaan. Dit helpt om bij grotere emoties niet nog met de dingen van gisteren geconfronteerd te worden. Volgens mij is dit verstandelijke deel, in combinatie met een gezonde dosis vitaminen, mineralen en aminozuren iedere dag om niet meer manisch te worden. En het ook nooit meer te worden, hoewel niemand (ook ikzelf niet) dat kan garanderen, maar ook met lithium is het niet mogelijk dit te garanderen, dat zagen wel wel in november 1999. Soms is echter afremmen beter dan voeden.

Wat gebeurt er als je manisch wordt met je lichaam?

In gedachte genomen dat Omega-3-vetzuren tekort één van de hoofdoorzaken is van Manisch-depressiviteit kan ik wel een link leggen. Het lijkt erop alsof er bij een manie biochemisch gezien een proces gestart wordt dat ervoor zorgt dat het lichaam gewoon vet gaat aanvoeren naar de hersenen. Dit vet heeft ongetwijfeld een veel grotere verbrandingswarmte dan Omega-3 vetzuren. Hiermee zou de enorme energie die men voelt bij een manie verklaard kunnen zijn.


Als de Omega-3-vetzuren goed wordt aangevuld (vooral bij mensen die bijv. geen vis lusten.) dan zullen de klachten m.b.t. M.D. afnemen.

Ervaringen 1997-2002 met lithium


Ik heb vijf jaren achter elkaar lithium geslikt en ben ook
met lithium één keer manisch ben geweest, na de
geboorte van mijn dochter op 28 oktober 1999. Sindsdien vertrouw
ik lithium niet echt meer, maar ik ben steeds doorgegaan met slikken.
Halverwege 2000 had ik grote gezondheidsproblemen, maar bloedtesten
in het ziekenhuis zeiden dat ik mij gezond moest voelen. Maar
dat deed ik niet. In de tussentijd had ik een boek gelezen van
dr. Rath "Waarom dieren geen hartinfarct krijgen maar mensen
wel." Hierin stond een verband dat voor mij en mijn lithium
ook gold. Mensen die hoge-bloeddruktabletten krijgen plegen roofbouw
op hun lichaam: De plastabletten zorgen voor de afvoer van vitaminen
en mineralen die eigenlijk nog in het lichaam nodig zijn. De parallel
is het volgende: Door lithium moet ik veel drinken en zal op dezelfde
manier mineralen en vitaminen verliezen. Met deze gedachte ben
ik voedingssupplementen gaan gebruiken die zo goed zijn, dat ik
bijna alle bijwerkingen van lithium hiermee ophef! Geweldig, de
psychiater raadt het mij niet af, maar enthousiast is hij hierover
niet. Dat kan ik hem nog wel vergeven omdat helaas de voedingskunde-vakken
op de medische faculteiten zijn vervallen en ingewisseld voor
slechts farmacologie. Zo leefde ik met vitaminen en lithium door
2001 heen. Een zeer stressvol jaar voor mij waarin mijn bedrijf
mij een half jaar in onzekerheid liet of ik naar Rotterdam moest
of in Arnhem kon blijven. Op het laatst heb ik gezegd dat ik in
Arnhem iets zou gaan zoeken als ik naar Rotterdam zou moeten.
Nu kan ik gelukkig in Arnhem blijven. Toch ben ik ervan overtuigd
dat ik vorig jaar manisch zou zijn geworden als ik alleen lithium
zou hebben zoals bij de geboorte van mijn dochter Angelique. Waarom?
De hoeveelheid vitamine C in mijn lichaam is nu zo optimaal dat
ik beschik over een soort ingebouwde stress-meter. Hoe werkt dat?
Nu, zoals iedereen zou moeten weten is het slechts mogelijk met
vitamine C adrenaline aan te maken. Mijn lichaam had op een bepaald
moment zoveel adrenaline in zich dat ik moest overgeven en diarree
had tegelijk. Dit terwijl ik geestelijk nog lang zo ver niet was
dat ik ook maar enigszins het idee had dat er iets fout aan het
gaan was! Nu werd ik gedwongen tot een dagje ziek zijn en typte
zo alles van mij af. Lithium werkt echter zo in op mijn emoties
dat ik niet meer echt kan huilen, lachen en inschatten wat mijn
partner bedoeld. We hadden begin 2002 ook vaak ruzie, eigenlijk
om niets. In februari 2002 had ik een buikgriep te pakken. Aangezien
de bandbreedte van lithium zo klein is dat er vergiftigingsgevaar
bestaat als ik dan mijn medicijn inneem terwijl mijn darmen leeg
zijn, moest ik het laten staan. Ik was na twee dagen weer begonnen,
maar de buikgriep was niet weg. Uiteindelijk was ik zeven dagen
gestopt. Toen gingen er duizend dingen stukken beter, dat ik eigenlijk
de gehele buikgriep vergeten was. Ik begon voor mijzelf een therapie
op te stellen waaraan ik mij strikt een maand heb kunnen houden.
Iedere avond van mij af typen wat er die dag gebeurd is, is hiervan
een onderdeel, zodat ik minder risico loop in de toekomst geconfronteerd
te worden met onverwerkte of half verwerkte emoties. Dit hield
ik zonder lithium een maand vol. Ik ben ervan overtuigd dat lithium
af en toe tegenwerkt als de emoties zo hoog oplopen zoals bij
de geboorte van Angelique. Bij mij werkt het in ieder geval zo
dat de manie die eenmaal begint toch doorloopt, ook al onderdruk
je die met lithium. Twee weken geleden kregen we allemaal de griep
bij ons thuis en de "fout" die ik maakte was dat ik
30 uur lang opbleef om mijn dochter te verzorgen met water. Dit
was het begin van een manie die nu eigenlijk net weer afgelopen
is. Als de manie echt doorgezet was, dan had deze 2 tot 3 dagen
geduurd, maar dat was nu niet het geval want met lithium hebben
we hem weer even succesvol onderdrukt zodat de manie werd uitgesmeerd
over een week of twee, terwijl ik aanspreekbaar bleef en toch
steeds heb gewerkt hoewel ik iets druk was! Toegegeven: In zo’n
geval werkt lithium, maar ik ben er van overtuigd dat ik lithium
niet altijd moet blijven slikken en bijvoorbeeld in de zomer op
een lagere dosis moet uitkomen om emoties goed te kunnen blijven
verwerken. Als ik in die maand emoties zou gaan trekken (door
bijv. Foto’s te gaan kijken) dan was ik zeker manisch geworden
van onverwerkte emoties uit de afgelopen vijf jaren!

Ik hoop dat ik hiermee U een beeld heb gegeven van de achtergronden
van mijn stoppen-met-lithium avontuur. Soms heb ik het gevoel
dat de wereld denkt dat lithium de oplossing is voor manisch-depressiviteit.
Dat zal misschien voor een heleboel mensen gelden, maar iedereen
die het slikt krijgt een keer de neiging te stoppen. Waarom? Omdat
het niet het juiste middel is. Als het werkelijk zou helpen bij
manisch-depressiviteit, dan was ik ook niet manisch geworden bij
de geboorte van mijn dochter. De psychiater antwoordt hierop dat
ik dan nog veel meer lithium had moeten slikken, maar voor mij
voelt het alsof ik dan nog VEEL manischer was geworden omdat mijn
hersenen dan helemaal een capaciteitsprobleem hadden. Overigens
gaat het goed met onze dochter, ze is nu bijna twee en een half
jaar oud, maar ze onthoudt wel al veel. Mocht ze dezelfde ziekte
hebben dan ik, dan ben ik aan haar verplicht alle mogelijkheden
uitgeprobeerd te hebben die er zijn. De homeopatische wetenschap
kent ongeveer 200 middelen tegen de meest uiteenlopende vormen
van depressiviteit. Ook acupunctuur, yoga, osteopathie overweeg
ik om te kijken of er manieren zijn om die gigantische stroom
energie die vrijkomt bij een manie in toom te houden.

Overdenking over het jaar 1999

Als ik kijk naar het afgelopen jaar (hierover heb ik het ook met Anke gehad), dan ging het eigenlijk fantastisch. Het was een jaar met overal stress, maar ik ben er zonder kleerscheuren doorheen gekomen. Als ik nu nog alleen lithium zou gebruiken, dan had ik volgens mij zo weer een manie of depressie kunnen ontwikkelen, hiervoor was de hoeveelheid stress, zowel thuis als op het werk groot genoeg. Verder heb ik tegen jullie ook wel eens aangehouden dat lithium zich bij de geboorte van Angelique had kunnen bewijzen, maar het niet deed. Volgens Anke nam ik het toen onregelmatig, maar volgens mij heb ik in de week na 28 oktober gewoon lithium gebruikt en toen bouwde de manie zich toch op.


Soms denk ik wel eens dat mijn ziekte niet zozeer een geestesziekte is, maar voort komt uit de spijsvertering. Vroeger at ik niet veel soorten en van wat ik at, at ik best veel. Dat ik toen een vitamine-tekort zou kunnen hebben gehad is best mogelijk. Uit het feit dat je met vitamine B3 (o.a.) de vorming van cholesterol (de brandstof voor de hersenen) kunt beïnvloeden zou best kunnen volgen dat de brandstof naar mijn hersenen van een onjuiste samenstelling was en dat zich hierdoor manische en depressieve episoden hebben afgespeeld in mijn leven. De afgelopen twee maanden heb ik tot twee keer toe gemerkt dat mijn lichaam aan de bel trok over de hoeveelheid stress: Er moet zich zoveel adrenaline opgebouwd hebben in mijn lichaam dat dit op het maag-darmstelsel ging werken. Pas toen kwam ik even tot rust en kon ik de stess van me af praten en typen.


Het feit dat ik geen manie of depressie heb gehad het afgelopen jaar acht ik meer te danken aan de vitaminen dan aan lithium. Ook duiken er allerlei niet zulke hoopvolle verhalen op over lithium, dat ik de psychiater wil voorstellen om de dosis heel laag te stellen om te kijken hoe dat gaat.

Waarom lithium voor mijn ziekte niet de oplossing is.

(Geschreven op het moment dat ik stopte voor een maand ­ nu weer begonnen. Sinds halverwege april 2002 ben ik weer volledig gestopt op een goede manier; met hulp van homeopatische middelen en vooral Omega-3 vetzuren, aminozuren en vitamine B-complex)



Het eerste bewijs voor mij werd geleverd op vrijdag 5 november 1999. Ik kwam terug uit Duitsland waar ik zojuist onze auto kapot gereden had. Mijn vrouw zei in tranen: "Ze hebben gebeld van het ziekenhuis: Je lithiumspiegel was goed. Ik heb de assistente toen gezegd dat het niet goed was omdat je zomaar weggereden was om mijn ouders op te halen." Ik heb haar toen getroost en zei dat ik het ook niet kon helpen en handelde met het idee een verrassing voor haar te willen hebben.

Vandaag, donderdag 7 februari 2002 heb ik een paar dagen geen lithium gehad vanwege een buikgriep die mij, mijn vrouw en mijn dochter Angelique ziek houdt. Vanochtend besefte ik opeens dat lithium de grootst mogelijke schijnveiligheid voor mij betekent die ik me maar kan bedenken: Als ik ’s avonds tussen negen en half tien mijn lithium neem, val ik altijd in slaap en kan ik er de volgende dag weer tegen. Maar alles wat niet verwerkt is van een dag blijft in mijn hersenen altijd aanwezig en zal vroeg of laat weer opborrelen. Als dat te veel wordt dan helpt zelfs geen lithium om mij ervan te weerhouden om manisch of depressief te worden (Dit gebeurde na de geboorte van Angelique.) Zo ben ik er van overtuigd dat ik hoogstwaarschijnlijk depressief zou zijn geworden in 2001 als de vitaminen die ik ingenomen heb de adrenalinespiegel niet zo hoog gegooid zouden hebben zodat ik eindelijk besefte aan wat voor stress ik eigenlijk bloot stond. Het lichaam trok een paar keer aan de noodrem door door stress veroorzaakte diarree en overgeven. Het grootste gevaar van lithium is voor mij dat het mij de verplichting ontneemt om in het reine te komen met de dag die ik zo juist beleefd heb. Deze verplichting heb ik mij nu zelf opgelegd door iedere avond na Goede-Tijden-Slechte-Tijden in een kwartier de dag van mij af te typen. Deze typ-therapie pas ik wel vaker toe om informatie van me af te schrijven, beter te ordenen en te verwerken, maar in sommige gevallen is dat te laat: Dan wordt ik al manisch, maar dat is de laatste jaren slechts voorgekomen na de geboorte van Angelique. Het bekende ritueel: Alles tot in de puntjes geregeld. Niets op aan te merken, maar dan…


Zeker, lithium werkt goed als tranquilizer en vlakt je gemoed ontzettend af. Maar als ik kijk hoe ik vanochtend met mijn dochter boodschappen ging doen of hoe ik dat gewend was (met lithium) dan had ik er vanochtend een stuk meer plezier in. Ik voelde me opeens weer blij, gelukkig zoals ik dat in vijf jaren niet gevoeld had. Anke is vijf maanden zwanger van de tweede! Heerlijk!



  • Het is toch van de zotte dat als je ziek bent door een buikgriep en je laat lithium een paar dagen achter elkaar staan dat er dan eerst een heleboel zaken beter gaan!

    Overzicht:
  • Er komt minder slijm uit mijn longen waardoor ik minder slijm produceer. Zonder lithium hoef ik een stuk minder te rochelen en op te rispen om slijm kwijt te raken. Nooit achter lithium gezocht, maar het feit ligt er.
  • Mijn hart voel ik best nog eens overslaan (Bij alle mensen gebeurt het, maar slechts ongeveer 10% merkt het ook, volgens de cardioloog.) Toch voelt dit lang zo bedreigend niet. Het lijkt wel alsof er zoveel vocht rond het hart zit bij lithiumgebruik dat ik zo’n overslag dan voel als pijn op de borst. (Minder pijnscheuten op de borst.)
  • Studie over gevolgen voor het hart door lithium moet ik nog steeds opvragen, maar op basis van mijn eigen ervaringen twijfel ik sterk aan de gram lithium die ik op een dag slikte.: BMJ, 2001:322:1207-9
  • Lithium lijkt soms even de controle in m’n hoofd over te nemen wat zich het best laat beschrijven door een klap van links naar rechts, intern gegeven.
  • Minder drinken en minder zweten
  • Minder hoge tonen (piep) in mijn oren
  • Hoe onverwerkt de zaken van een dag ook achterblijven, door de kalmerende werking van lithium slaap je altijd in, maar het onverwerkt zijn blijft waardoor de kans op een manie of een depressie altijd aanwezig blijft.
  • De door lithium veroorzaakte pukkels over mijn hele lichaam trekken zonder meer weg.
  • Op 6 februari heb ik weer een stuk achter het stuur gezeten, zonder lithiumspiegel. Hoewel ik nooit het gevoel heb gehad dat ik met lithium slecht reed, voelde dit een stuk rustiger en kon ik absoluut beter en vooral vrijer reageren op verkeerssituaties die zich voordeden. Vergeet niet dat ik van 6 april 1990 t/m januari 1997 schadevrij gereden heb zònder lithium.
  • Het lijkt erop dat ik met lithium lastiger koorts krijg als het lichaam dat nodig vindt. Misschien dat het lichaam moeite heeft de extra hoeveelheid vocht dat vastgehouden wordt door lithium op te warmen. Na een paar dagen gestopt te zijn met lithium kon ik pas de virussen eruit zweten in de nacht. (Ik kreeg dus koorts.)
  • Lithium veroorzaakte een groot vitamine/mineraal/aminozuurtekort na 3,5 jaren gebruik. Hoogstwaarschijnlijk door het vele drinken wat moet als ik lithium gebruik. Deze parallel is getrokken aan zgn. "plastabletten" die ditzelfde veroorzaken bij mensen met hoge bloeddruk. Het tekort is aangevuld door voedingssupplementen te gaan slikken.
  • Met de beste suikers (fructose in vruchtensappen) die een mens kan innemen zorgt lithium voor dik-maken.
  • Ik voelde in mijn borstkas (misschien door vocht rond de dikke darm??) dat ik ontlasting moest hebben. Dit is nu over
  • Ik kan weer op mijn linkerzijde slapen, iets wat met lithium niet ging wegens pijn in de borstkas.
  • Vijf dagen zonder lithium laat zoveel onverwerkte emoties loskomen dat ik blij ben dat mijn denkvermogen weer op volle kracht bezig kan zijn om deze emoties te verwerken.
  • 25 jaren zonder lithium leverden mij weliswaar manies & depressies op, maar ik denk dat ze ook nodig waren om alle emoties eruit te krijgen. Vrijwel zeker is dat er emoties liggen in de kinderjaren die nog steeds niet verwerkt zijn, zoals het niet hebben kunnen eten. Deze komen langzaam boven als je eigen dochter er soms even naar neigt, terwijl ze toch een goede eter is.
  • Iedereen probeert je te helpen op zijn manier en daarom is het ook niet slecht vijf jaren lithium geslikt te hebben, maar iemand die mij nu nog continu aan de lithium wil hebben zal mij op grond van argumenten moeten overtuigen dat ik lithium nog steeds nodig heb.
  • Na de geboorte van de tweede zou ik heel goed weer manisch kunnen zijn geworden als ik niet in staat zou zijn geweest al mijn emoties nu van mij af te kunnen schrijven.
  • Met lithium was het niet mogelijk met grote stress auto te rijden.
  • Zonder lithium smaakt het eten en drinken lekkerder, kan ik weer kippenvel krijgen van een muziekstuk op de radio, hoor ik duidelijker, zie ik scherper en typ ik sneller.
  • Ik kan zelfs weer huilen en echt lachen zonder dat het afgevlakt wordt. Ik kan meer hebben van Angelique (onze dochter) en ik geniet er tegelijk ook meer van. Verder is de amplitude van mijn emoties zodanig veel groter dat ik beter van het leven kan genieten dan ik de afgelopen vijf jaren met lithium heb gedaan.
  • Ik kan grapjes beter inschatten zodat ik niet van iedere scheet een donderslag hoef te maken.


Waarvoor nam ik eigenlijk lithium? Het is ervoor om de kans op een manie of een depressie te verkleinen. Een ziekte die al mijn hele leven bij me draag en waar ik zo langzamerhand alle voortekenen van ken zodat ik het zeker zou voelen aankomen. De ene keer dat ik manisch werd met lithium heb ik me ook "veilig" gevoeld, maar dit was een foute conclusie. Als ik dit alles op een rijtje zet, zal het risico voor mij er best in zitten dat ik zonder lithium manisch of depressief zou kunnen worden.

Hoewel ik besef dat ik niet genezen ben van mijn bipolaire stoornis zal ik proberen door strakke regels buiten een manie of depressie te blijven. Zelf ben ik er nog steeds van overtuigd dat de vitamine C die ik gebruik een optimale aanmaak van stresshormonen bewerkstelligt zodat ik bij overmatige stress snel "voel" dat ik zaken van mij af moet typen of praten. Al eerder noemde ik de 15 minuten waarin ik even een overzicht van de dag intyp in het dagboek op de computer. Verder zal ik om dezelfde tijd als mijn vrouw naar bed gaan, mits mijn dag voor mijzelf netjes is verwerkt. Misschien dat ik op deze manier meer aan een psycholoog heb, dan aan een psychiater. Maar als ik dit verhaal voorleg aan de psychiater, dan zal ik hem hiernaar vragen.


Van de vitaminen die een heleboel van bovenstaande bijwerkingen verlichtten zal ik gaan bepalen welke ik nog nodig heb zonder lithium. Zeker zal ik hierbij meenemen datgene wat geadviseerd wordt om juist niet manisch of depressief te worden, zoals bijvoorbeeld het aminozuur tryptofaan.


De nadelen van lithium (bijwerkingen) zijn langzaam gekomen, dus eigenlijk geruisloos in mijn leven geslopen. Nu ik maandag voor het laatst lithium heb genomen (het is nu vrijdag 8 februari 2002) vallen alle nadelen opeens op. Verder denk ik dat ik een druk leven leid samen met mijn gezin wat in een afgevlakte versie ontzettend veel energie kost en niet alle emoties uit mij krijgt.


Hoewel ik besef dat dit allemaal eigen gevoelens zijn, is het soms moeilijk om een gevoel of een pijn onder woorden te brengen, maar ik heb dit zo goed mogelijk geprobeerd te benaderen. Voor mijzelf kan lithium dienen als een slaapmiddel in moeilijke tijden, maar om het permanent te gebruiken (zoals ik de afgelopen vijf jaren trouw deed) voel ik op bovenstaande gronden weinig meer voor.

Wat er na 2002 verder gebeurde

In juni 2002 werd onze tweede dochter geboren. Zij blijkt een handicap te hebben en na lang zoeken weten we nog niet precies wat ze heeft. Na werkelijk alles voor haar gedaan te hebben val ik in augustus 2004 terug in een oud patroon: ik wordt manisch. Na een maand opname begin ik langzaam mijn oude leven weer op te pakken. Er is wel een behoorlijke puinhoop aangericht. Toch verder gegaan hoewel het op sommige punten zeker lastig is. In februari 2005 dreig ik van de medicatie (Depakine in dit geval) depressief te worden. Van de psychiater mag ik wel afbouwen. Dit heb ik dan ook gedaan en sindsdien gaat het goed. Met name dank zij de osteopaat (behandeling iedere 6 weken) en een product om de darmflora te stabiliseren moet ik zeggen dat ik me heel goed voel sindsdien. Met Chantal gaat het langzaam de goede kant op. Met name de behandelingen van de Osteopaat lijken hun vruchten af te werpen.

Manisch depressief


Hoe leg je in het kort uit wat de oorzaak is van Manisch Depressiviteit? Mensen die eraan lijden hebben allemaal één kenmerk: Alles wat ze meemaken onthouden ze. Of ze dat willen of niet. In hun hersenen zelf bestaat eenvoudigweg geen "Delete"knop. Daarom moeten zij alle informatie die ze tot zich nemen goed verwerkt hebben zodat ze er in de toekomst geen last van hebben. Misschien dat mensen zich dan kunnen indenken wat er gebeurt in het brein van iemand die Manisch Depressief is. Gek staat misschien wel voor Geleerd en knap. Anders gezegd: Als het fout gaat, dan is er best een zin van de waanzin; de hersenen slaan op hol om een achterstallig verwerkingsproces te starten!

Mijn Manisch-Depressieve achtergrond heeft mij gedwongen me te verdiepen in de betrekenis van voedingsstoffen voor het lichaam. Het laatste jaar heb ik o.a. door het gebruik van voedingssupplementen geen problemen gehad. Ook om op een natuurlijke manier gezond te zijn en te blijven is het gebruik hiervan aan te raden. We mogen niet vergeten dat de voeding die we binnenkrijgen wellicht minder vitamines bevat dan de hoeveelheid die onze grootouders binnenkregen…


Het verhaal van mijn moeder

Herstellende van een zware asmatische bronchitis gaat mijn gedachte opeens naar de volgende gebeurtenis in mijn leven: Ik was zestien. Had dat jaar ULO-examen gedaan met succes en ging in augustus naar Winschoten naar de Pabo. We fietsten elke dag van Nieuwe-Pekela naar Winschoten ongeveer 30km per dag. Uit mijn klas ging 1 meisje ook naar de Pabo. Verder is de tijd veel te kort geweest om meer vrienden te maken.Ongeveer 6 weken heb ik op de Pabo gezeten. Toen gebeurde het volgende:

Op een dag ben ik zomaar de verkeerde kant op gefietst en later ben ik met mijn vader in een politie-busje naar huis gebracht. Aan dit voorval heb ik verder geen herinnering. Ik was Psychisch ziek en hoe ik in het Academisch ziekenhuis in Groningen belandde ? Ik denk door mij ouders gebracht, ik weet me nog te herinneren, dat mijn moeder zei:"Denk er om altijd je haar kammen."


Ergens van oktober tot midden december was ik opgenomen in het jaar 1959. Ik zat eerst op een gesloten afdeling en we gingen elke dag naar therapie, ik breide een Oranje trui voor mijn vriendin Catrien. Af en toe moest je naar de dokter, hiervan herinner ik mij echt niets meer. Ging van de gesloten afdeling naar een open en wandelde overdag over het AZ terrein, we moesten op het terrein blijven. Ook weet ik nog dat mijn huisarts me bezocht met zijn 2 kinderen, Annebert en Gertjan,( Mijn vriendin Catrien en ik pasten veel op in het doktersgezin Dinkla.We verdienden daar niets mee, maar we hadden in de weekenden even wat anders en we vonden dat in die tijd wel interessant om bij een huisarts op te passen) Hij nam me even mee de stad in met de auto, vond ik heel leuk. Verder weet ik nog dat mijn 2e broer Klaas met zijn vriendin Marietje (zat ook op de Pabo) me bezochten. Ook heb ik een nacht in een isoleercel doorgebracht.Vraag me niet waarom??? Op een dag haalde mij vader me uit het ziekenhuis, we gingen nog even bij de dokter langs voor oranje tabletjes ,die ik elke dag moest slikken. Alleen toen ik thuis was en een voorval wilden vertellen, zei mijn moeder:We praten niet meer over het ziekenhuis; je bent weer thuis, iets wat ik nooit heb begrepen. Soms denk ik dat mijn vader me gewoon mee naar huis heeft genomen, omdat hij de opname niet helemaal zag zitten. Maar dit weet ook weer niet zeker , ik gis zoiets. Ik ben nu bijna 60 jaar en het bovenstaande gebeurde toen ik 16 jaar was.!!!!!!

Voor nazorg ben ik nog een paar keer naar een Psychiater in Haren geweest met mijn vader, mijn moeder ging nooit mee, waarschijnlijk te hoge psychische druk, mijn moeder heeft nooit met mij over mijn "PSYCHOSE????" gepraat. Veel heb ik aan mijn vader te danken, wandelde veel met mij door bos, weide en leerde mij te genieten van de natuur in al zijn eenvoud.


Het schooljaar was te ver om de draad weer op te pakken dat jaar en ik ging in onze winkel werken. Dat heb ik 5 jaar gedaan, een goede tijd waar ik leerde met mensen om te gaan. We hadden in die tijd veel personeel en ik paste me als dochter van de baas goed aan. Ik werd ook niet gespaard door mijn vader. Elke vrijdag de linolium dweilen, als er geen klanten in de winkel waren.

Ik heb nog wel geprobeerd apothekers-assistente te worden. Dit had een andere reden , ik was namelijk verliefd op de broer van mijn beste vriendin Catrien. Hij studeerde voor apotheker en was elk weekend thuis. Om de veertien dagen als zag ik hem en keek tegen hem op. Hij had nooit meisjes en ik kreeg wel eens een klein knuffeltje van hem en hij schonk veel aandacht aan mij . Het was gewoon gezellig op de zondagmiddag . Ik dacht als ik apothekersassistente zou worden mij wel zag zitten. De studie was te zwaar, ik kon geen woord van de latijnse woorden in mijn hoofd krijgen en stopte de studie na een paar weken. Toen ik uit het ziekenhuis kwam had hij een vriendin, maar dat durfde mijn vriendin mij niet te vertellen. Ik zag hem niet zo vaak weer .Bij ons thuis was de zondagmiddag met vrienden ook erg gezellig, tafeltennis op de zolder met Catrien, Albert (vriend van mijn broer Klaas, neef Klaas was er ook vaak, die wilde eigenlijk wel wat met Catrien, maar hij was zo verlegen, dat hij nooit haar mee uit heeft durven vragen. Hij is altijd vrijgezel gebleven.


Telegraaf, 1993

Manisch depressieven lijden onder eigen perfectionisme

Iedereen zit weleens in de put en ook het gevoel van opperste gelukzaligheid is de meeste mensen niet vreemd. "Down zijn" als een teleurstelling moet wroden verwerkt: zelfs het wat langere tijd in een depressieve stemming verkeren bij een sterfgeval van een aast familielid of een vriend… Het zijn gemoedstoestanden die algemeen worden beschouwd als "logisch" bij dit soort trieste omstandigheden.


Datzelfde geldt ook voor het omgekeerde: "uit je dak gaan", een eigentijdse omschrijving van een euforisch gevoel past volledig bij een belangwekkende persoonlijke overwinning de baan van je dromen of bij een grote prijs in de loterij.

Al met al zijn wisselende stemmingsbeelden niet vreemd, ook al zijn ze elkaars tegenpolen en pakken ze soms wat anders uit dan voorzien. Belangrijkse overeenkomst: ze zijn in het algemeen vrij kort-durend.

Het beeld van hoogtepunten en diepe dalen komt ook voor in het leven van mensen met een manisch depressieve-stoornis (MDS); alleen zijn de uitingsvormen dan aanmerkelijk heftige en vaak zelfs extreem, zijn er bijvoorbeeld voornemens tot zelfdoding. Goethe verwoordde het als: "Himmelhoch jauchzend und zum Tode betrübt".


Creativiteit

Fred A. Bos, voorzitter en oprichter van de Nederlandse Stichting voor Manisch Depressieven (NSMD), vestigingsplaats Duivendrecht, zegt het zo: "Een fusie, twee bedrijven worden in elkaar geschoven, sommige personeelsleden moeten naar een andere baan uitkijken. De meeste afvloeiers of ontslagenen zullen eerst enige tijd bedroefd zijn, zelfs enige tijd in de put zitten, het ìs immers niet niets. Maar zij zullen nieuwe perspectieven ontdekken naarmate hun creativiteit in het vinden van een oplossing voor de toestand zich ontwikkelt. Bij de manisch depressieve mens ligt dat anders: die zal aanvankelijk net zo bedroefd zijn, maar uiteindeijk als het ware verlammen, vaak langdurig, door de mededeling dat hij of zij geen werk meer heeft. De manisch depressieve patiënt kan aan niets anders meer denken dan: "Ik ben mijn baan kwijt, ik ben mijn baan kwijt enz…." ."

Perspectieven

Die zin , die gedachte blijft zich herhalen. Er zijn voor hem of haar geen perspectieven meer te ontdekken, de muur is compleet gesloten. "Die baan, die baan…" Een vicieurze cirkel, uiteindelijk resulterend in een neergaande spiraal waarin het helee leven, ook dat van het gezin, mee omlaag wordt getrokken."

Maar vanuit het oneindige diepe dal kan de mds-patiënt soms ook ineens op de hoogste toppen van zijn kunnen staan, tot enorme activiteit komen en het gevoel hebben "te zijn herboren…"

Manische depressiviteit, zeer sterk wisselende schommelingen in de stemming. Er passen begrippen bij als:

Voor Manie: "gejaagd, geprikkeld, eisend, grootheidsgedachten, spreekdrang, onvermoeibaar, koopziek, contactrijk."

Voor Depressie:"somber, schuldgevoelens, zelfmoordgedachten, interesseverlies, angst en onrust, traagheid, contactarm."


Overgevoelig

Fred Bos: "De mds-patiënt is veelal overgevoelig, onzeker, heeft een negatief zelfbeeld, een behoorlijk minderwaardigheidscomplex dat zich van tijd tot tijd laat vertalen in een meerderwaardigheidsgevoel. Er is de neiging tot perfectionisme, men heeft dan een zeer hoog streefvermogen, zo hoog zelfs dat dat streven boven de eigen mogelijkheden uitstijgt. En dan loopt het dikwijls mis…"

Geschat wordt dat circa één procent van de mensen op een bepaald moment in het leven de diagnose "manisch-deptressiviteit" gesteld krijgt. Omgerekend voor Nederland zijn dat zo’n 150 duizend mensen. Slecht een klein deel hiervan, zo’n 30 duizend mensen, gaat met zijn klachten naar de huisarts en wordt ervoor behandeld. Het overgrote deel herkent de symptomen niet en stelt zich dus niet onder behandeling.

‘De exacte oorzaak van mds is niet bekend’, zo beschrijft de stichting in een nieuwe, eind dit jaar verschijnende voorlichtingsbrochure. "Wel is zeker dat het door meerdere factoren tegelijk veroorzaakt wordt. Die oorzaken kunnen van psychogene, reactieve of biologische aard zijn. Bij psychogene oorzaken spelen factoren als aanleg of persoonlijkheid een rol."

Fred Bos richte zes jaar geleden "zijn" stichting op en voerde sindsdien zo’n 7000 telefoongesprekken met mensen van wie de meesten werden geconfronteerd met het eerder beschreven extreme stemmingsbeeld. Geld blijft nodig. "Er zijn immers nog veel vragen onbeantwoord," zegt Fred Bos. Dat spreekt ook uit het nieuwe voorlichtingsmateriaal: "Er is weliswaar aangetoond dat mds binnen families voorkomt. Het is alleen niet met zekerheid te zeggen of mds erfelijk is; de aanleg is wel erfelijk. Van de eerstegraads verwanten (vader, moeder, zoon, dochter) heeft ongeveer 10 procent kans de aandoening te krijgen. De psycho-sociale factoren bepalen echter of iemand al dan niet last krijgt van mds. Wanneer sprake is van een familielid met mds zal een arts bij het stellen van de diagnose eerder aan deze mogelijkheid denken."


Mening over zelfdoding van de auteur van deze pagina’s

Mijn mening over zelfdoding is de volgende: Mensen die in een depressie zijn kunnen hun situatie meestal door slaapgebrek absoluut niet goed inschatten. Middelen als xeroxat en

prozac kunnen die gevoel nog versterken. Mensen die met deze gedachte rondlopen moeten eigenlijk onmiddelijk stoppen met hun medicatie omdat hun serotonine niveau’s veel te

laag gehouden worden.


St. Janskruid is dan een beter middel omdat deze maar liefst 3 neurotransmitters op natuurlijke wijze regelt. Eigenlijk verdient St. Janskruid altijd de voorkeur boven een chemisch middel omdat chemische middelen slechts nabootsingen uit de natuur zijn.


In België is een kopie van de Nederlandse Euthenasiewetgeving aangenomen. Hier is het echter ook mogelijk ondraaglijk geestelijk leiden te beantwoorden met levensbeëindiging door Euthenasie. Uiteraard zal er goed gekeken worden of het lijden echt ondraaglijk is, maar de reden dat een depressieve patiënt ontoerekeningsvatbaar is over zijn eigen toestand. Voor mijzelf is dat een reden om op die grond nooit euthenasie te willen. Op zich lijkt het een mooi gebaar van de Belgische wetgever, maar deze uitbreiding op de Nederlandse wet blijft het allermoeilijkst te staven. Wanneer is er nu sprake van ondraaglijk geestelijk lijden?


Zelf heb ik een paar depressieve episodes meegemaakt uit mijn manisch-depressieve tijd en de aanleidingen waar je dan depressief van wordt zijn eigenlijk te zot voor woorden. Zo had ik een huis gekocht. Alles tot in de puntjes geregeld. Bij de notaris kreeg ik echter maar 1 sleutel. Ik zou die toch eens kunnen verliezen. Ik was er toch werkelijk een week depressief van. Uiteindelijk is alles opgelost door nieuwe sloten. Maar toch… Hoe moet je met een vraag tot levensbeëindiging omgaan tijdens zo’n korte depressie? Om het werkelijk te doen, dat zou ik nooit doen, maar toch…

Bovenstaande is voor mij een reden waarom een depressieve patient eigenlijk NOOIT geholpen mag worden bij een doodswens.


Bron: "Wat artsen je niet vertellen", jaargang 3, nr. 10, 2001

Gegevens afkomstig uit een internationale databasestudie duiden erop dat een breed scala antipsychotische medcijnen beschadigingen aan de hartspier kunnen veroorzaken. Zeldzame aandoeningen zoals myocarditis en cardiomyopathie kwamen bij gebruikers van antipsychotische medcijnen vaker voor dan bij niet-gebruikers.

Dat het geneesmiddel clozapine toxisch is voor het hart is geen nieuws. Uit de hier besproken analyse blijkt dat dit medcijn het vaakst genoemd wordt in verband met hartspiertoxiciteit. Door gebruik te maken van een database van bijna 2,5 miljoen rapporten van ongewenste effecten waren de onderzoekers in staat om een nog breder scala antipsychotische medicijnen met vergelijkbare harttoxiciteit te identificeren. De middelen waren onder meer chloorpromazine, lithium, fluphenazine, risperidone

en haloperidol. (bron: BMJ, 2001; 322:1207-9)

Hieronder kunt u lezen wat er uit mijn brein kwam toen ik voor de eerste keer manisch werd in 1988…

Maatregelen op het gebied van onderwijs en computergebruik


1. In het onderwijs mag niet meer bezuinigd worden.

Zij leveren de mensen van de toekomst.

Het kopieren van software voor eigen gebruik is onbeperkt toegestaan.
Het beveiligen van software moet worden tegengegaan, het levert
veel vertragingen op bij het kopieren. Deze vertragingen zijn
eigenlijk onnodig.

Virussen moeten strafbaar gesteld worden.

Netwerken moeten eigenlijk openbaar toegankelijk worden.

Er mogen echter twee computernetwerken overblijven die niet voor
iedereen toegankelijk zijn: Een politienetwerk en een regeringsnetwerk.

Het heffen van BTW over ingevoerde software moet worden afgeschaft.

Om iedereen in een financieel niet draagkrachtig gezin ook
een kans te geven om te klimmen in rang en stand, zou het eigenlijk
zo moeten zijn dat deze mensen geen inkomsten-belastingen hoeven
te betalen. Zij zouden meer moeten worden ontzien.

De prijs hiervan wordt betaald door de afgestudeerde mensen.

Zij zouden bijvoorbeeld in het computeronderwijs aan het werk
kunnen. MS DOS moet worden afgeschaft als de standaard in het
bedrijfsleven en in het onderwijs. Daar waar het goed werkt kan
het zijn diensttijd blijven voldraaien, maar de computers met
veel vriendelijkere interfaces moeten worden ingevoerd; vooral
op de lagere scholen. Er is toch niets mooiers om de kleinere
kinderen met de computer vertrouwd te maken door ze met een muis
te laten tekenen? Dat is een stuk mooier dan ze wat regeltjes
BASIC te leren.

Partikulieren met een kapitaal boven het miljoen, moeten elk
jaar 50% van het bedrag erboven betalen aan Greenpeace.

Autorijden zou een verplicht vak moeten zijn op school.

Waarbij alleen voor het afrijden Fl 200,– moet worden betaald.

Zo kan het CBR winstgevend worden.

Wil een examinator je laten zakken, dan zal hij dat eerst moeten
aanvragen bij het ministerie met goede opgaaf van reden.

De rijschoolhouders, die overigens vrij te kiezen moeten blijven
kunnen gewoon particulier blijven maar worden door de overheid
betaald; Alleen rijbewijs B wordt door de overheid betaald. (Het
zal niet strafbaar worden om particulier extra bij te lessen,
echter dat zal niet door de overheid worden betaald.)

De autorijscholen worden gesponsord door reclame en autobedrijven.
Theorie moet eerst zijn gehaald voordat er achter het stuur gestapt
mag worden. De controle hierop zal streng zijn. met 17 jaar mag
al met theorie worden begonnen. Met 17,5 mag in de auto o.l.v.
een rijinstructeur worden gereden. Echter als je 18 jaar bent
mag je pas afrijden.

De scholen moeten veel meer gekoppeld worden aan het bedrijfsleven
zodat veel gerichtere lessen kunnen worden gegeven, en er minder
kans bestaat op een overschot aan leerlingen op bepaalde scholen.
(vb. nu is de MEAO)

Door de scholen particulier te maken door er bedrijven aan te
koppelen houd je veel meer de besten over.

De mensen die afvallen moeten overigens de mogelijk houden
om een soort KMBO of KLBO te volgen.

De studiefinanciering moet geprivatiseerd worden, echter wel
onder toezicht van de overheid worden geplaatst. Bedrijven die
het zien zitten kunnen de S.F. sponsoren; net als met de scholen
het geval kan zijn.

Geef wettelijke mogelijkheden om de scholen te koppelen aan bedrijven,
zodat ze winst kunnen maken.

Laat oudere mensen in het onderwijs in bepaalde nader te omschrijven
gevallen eerder afvloeien dan jonge mensen. (Vooral als zij vrijwillig
willen afvloeien.)

Bepaalde onzinnige opleidingen als theaterwetenschappen mogen
alleen nog aan een zeer selecte groep mensen gegeven worden, en
dan alleen naar behoefte; anders is er niemand bij gebaat dat
deze mensen van de studiefinanciering snoepen terwijl ze zelf
op een gegeven moment niets verdienen omdat ze eenvoudig weg werkloos
zijn.

Sport en recreatie

Er mogen geen buitenbaden meer onnodig gesloten worden. Iedere
gemeente moet minstens een buitenbad open houden.

Rekreatiegebieden moeten worden uitgebreid en verbeterd m.b.v.
ongeschoolde werknemers.

Proffesionele voetbalploegen moeten alleen bestaansrecht hebben
als ze ten eerste winstgevend zijn en ten tweede een amateurclub
sponsoren; zodat nieuwe mensen zich altijd aandienen.

De Profclubs moeten hun eigen politiemensen in dienst nemen. Als
ze dit niet kunnen betalen kunnen ze echter altijd bij de overheid
voor assistentie aankloppen.

Iedereen die nu nog werkloos is zou zich moeten bekwamen in een
tak van sport.

Elke dag moet er een tak van sport beoefend worden. Studio sport
moet behalve aandacht voor het voetbal ook aandacht besteden aan
andere takken van sport.

Elke 2 maanden moet er een popconcert of een klassiek concert
worden georganiseerd t.b.v. het WNF, greenpeace, kankerbestrijding,
unicef, Foster Parents en evt. andere goede doelen. Het hieraan
meewerken zou op vrijwillige basis moeten gebeuren, zodat alleen
de kosten die gemaakt worden terugbetaald hoeven te worden en
de beschikbare gelden volledig ten goede komen aan de goede doelen.

Racisme, discriminatie

Racisme moet met de beschikbare middelen worden bestreden.

Ook moet er positieve discriminatie worden toegepast:

Als er een zwart persoon een baan beter aan zou kunnen dan een
blanke, dan moet deze zwarte zeker worden aangenomen.

Met vrouwen zou dit op een zelfde manier moeten worden aangepakt.

Justitie

Alternatieve straffen die effectief zijn invoeren voor vooral
de kleine misdaad. Het strafblad kan dan leeg blijven.

Hoge geldboetes voor opzettelijke overtredingen (zwart rijden,
door rood licht rijden)

Zo moeten bepaalde boetes op Fl 500,– komen te staan

Of moeten voor verkeersovertredingen 5 Mnd het rijbewijs ingeleverd
worden.

De leesbaarheid van justitiele documenten zal moeten worden
verbeterd. Hiervoor moeten speciaal mensen worden opgeleid of
mensen worden omgeschoold.

Elk overheidsdocument moet worden voorzien van een register, zodat
de onvermijdelijke moeilijke woorden worden verklaard.

Reclassering van ex-gedetineerden doorwerkloze omgeschoolde
werknemers, die er gelang bij hebben om een sociale baan te hebben.

Op het verhandelen van drugs en andere verdovende middelen
moet streng worden aangepakt; drugs wordt verboden. Mensen die
op dit moment verslaafd zijn zullen automatisch afkikken door
een computersysteem dat per persoon bekijkt hoeveel hij of zij
elke dag nodig heeft. Dit zal langzaam teruglopen tot de hoeveelheid
0. Dit moet gebeuren door werkloze mensen die in speciale klinieken
zullen gaan werken.

Softdrugs worden onder hoge accijns toegestaan. Deze accijns worden
zo hoog dat de prijs ongeveer zal vervijfvoudigen.

Mensen die toch nog drugs verhandelen moeten echt levenslang achter
de tralies verdwijnen, tenzij bij een onderzoek in het Pieter
Baan centrum blijkt dat zij verminderd toerekeningsvatbaar waren.
Dan zullen zij verplicht worden opgenomen in een Psychiatrisch
ziekenhuis.

Op het beledigen van mensen door bv. Gekkenhuis of andere dingen
te noemen moet een minimum straf staan van fl 250,– boete.

Het moet zeker niet de bedoeling zijn om van Nederland een politiestaat
te maken, maar een ding staat vast: er moeten strengere straffen
komen.

Als mensen met alcohol achter het stuur zitten dan volgt directe
ontzegging van de rijbevoegdheid voor 2 jaar, met verplichting
om opnieuw rijles te nemen.

Deze grens is dus: 0 promille.

Gebeurt het hierna nog eens dan mogen ze nooit meer achter het
stuur zitten.

Privatiseren is een goede zaak; maar de overheid moet zeker als
het gaat om genetische onderzoeken een vinger in de pap houden.

Aan politiemensen zouden minder strenge eisen moeten worden
gesteld. Zo moeten mensen met brillen sneller worden toegelaten.
Ze zijn natuurlijk verantwoordelijk voor zichzelf. Maar zij kunnen
er natuurlijk voor zorgen dat er een veel betere communicatie
met de onderwereld komt. Dat zijn zeker ook mensen met hun eigen
problemen. Toen G.J.H. vermoord was waren er zelfs tips van die
mensen bij die mede tot de ontknoping van die zaak hebben geleid.
In de grond van hun hart zijn die mensen zo slecht nog niet, alleen
ze moeten zijn geraakt in hun verleden waardoor ze in een circuit
zijn gekomen die ze alleen maar naar onder heeft getransporteerd.
Naar boven was er niet bij.

De politie moet met een interactief systeem van opsporing gaan
werken.

Genetisch onderzoek mag alleen worden gebruikt om misdadigers
en zwaardere criminelen op te sporen.

Gezondheidszorg

1. In de gezondeheidszorg mag niet meer bezuinigd worden.

Zij leveren gevaar op voor de mensen van de toekomst.

Ex psychiatrische patienten moeten meer kansen worden geboden.
Zij zijn als zij weer beter zijn, zeker niet minder om te hebben
dan andere mensen. In sommige gevallen van banen waar veel stress
bij te pas komt, zullen zij eerder kunnen aanvoelen wanneer zij
ziek aan het worden zijn. Alleen dan kun je vroegtijdig ingrijpen.

Op gezondheidszorg mag geen cent bezuinigd worden. Het geld
moet uit de winstgevende andere takken van de overheid komen.

Overal moet een rookverbod gelden; behalve in de open lucht.

Alleen ’s winters mag er in een gebouw een ruimte aangewezen worden
om helemaal blauw gerookt te worden.

Er komen hoge accijnzen op tabak en alcohol; zodat zij net zo
duur, zo niet duurder worden dan in een Scandinavische landen.

Om de toenemende werkdruk in het bedrijfsleven en bij de overheid
tegen te gaan moeten de psychiatrische ziekenhuizen meer bekendheid
krijgen. Ook moeten ze meer geld krijgen om hun steeds zwaardere
taak uit te voeren. Het mag nooit voorkomen dat iemand die dringend
hulp nodig heeft op een plaats/bed moet wachten.

AIDS onderzoek moet worden gestimuleerd, maar er moet ook een
agressieve campagne (GB) worden gevoerd om uitbreiding van het
AIDS-virus te voorkomen. Vrijen zonder condoom moet alleen mogen
met relaties die langer duren dan 1 jaar.

Hoewel is aangetoond dat het AIDS-virus al in 1956 een slachtoffer
heeft opgeleverd moet er zeker een terugdringing van het aantal
sero-positieven kunnen worden verkregen.

De sero-positieven kunnen het beste aan elk onderzoek meedoen,
omdat ze eigenlijk weinig meer te verliezen hebben.

Als er door bepaalde ziektes of andere rampen mensenlevens in
het geding zijn mogen er aggressievere reclame-spots op Radio
en Televisie worden getoond om dit te verbeteren.

Als door deze promotie de situatie niet verbeterd dan moeten andere
maatregelen worden genomen.

Verkeer en vervoer.

In 1996 zou iedere Nederlander gratis gebruik moeten kunnen
maken van het openbaar vervoer. De kosten die dat alles met zich
meebrengt moeten worden gedekt uit de toeristeninkomsten en door
hogere heffingen op alcohol en tabak (zij kunnen net zo duur worden
als in de Scandinavische landen.)

Hoewel iedereen kan autorijden moet dit zonder schone motor zoveel
mogelijk worden beperkt.

Iedere automobilist zou moeten kunnen uitrekenen hoeveel planten
en bomen er nodig zouden zijn om zijn hoeveelheid vervuiling te
kunnen zuiveren. Hij zou dit in zijn tuin of op een andere plek
moeten aanplanten.

De auto’s mogen net zo hard als ze willen, als ze een katalysator
hebben. Echter boven de 130 km/h is de schade altijd voor eigen
rekening. Dit bespaard politieinzet die wel ergens anders voor
gebruikt kan worden. (D)

De 100 km bordjes van Smit-Kroes moeten worden omgesmolten tot
spoorstaven om de TGV op te laten rijden. Ze kunnen worden gemaakt
tot hoogwaardiger staal bij de Hoogovens groep.

Iedereen boven de 12 jaar moet in 1996 een OV-jaarkaart hebben,
zodat alleen buitenlanders het openbaar vervoer hoeven te betalen.
Dit kan dan aan de grens waar dag, week en maandkaarten worden
verkocht. De vrijkomende douane-beambten kunnen hiervoor goed
in worden gezet.

Dit openbaar vervoer moet sterk verbeterd worden zodat in 1996
in elk dorp minstens een bus per uur komt.

Zij kunnen dan ook de GWK kantoren draaiende houden.

Het CBR moet worden opgesplitst binnen 1 jaar zodat het efficienter
en winstgevender kan worden. In de toekomst moet het onder overheidstoezicht
partikulier worden.

Door het openbaar vervoer gratis te maken geeft het veel minder
files, waardoor de extra tunnels iets langer op zich kunnen laten
wachten. Wel is de hoeveelheid luchtvervuiling dan natuurlijk
een stuk minder.

De betaling van de gratis openbaar vervoerkaart voor in Nederland
(later misschien in heel Europa) moet worden betaald uit gezamenlijke
milieuheffingen op benzine, sigaretten en andere chemische milieubelastende
produkten.

Economie

Er moet zoveel mogelijk bij binnenlandse bedrijven geinvesteerd
worden.

Schaf visums af.

De mensen van de douane en de visa ambtenaren kunnen anders aan
het werk gaan op schiphol.

Milieuhygiene

Mensen moeten ervoor zorgen dat hun eigen afval gescheiden
wordt ingezameld. Ze krijgen hiervoor een bepaald bedrag per kilo.

Er moet snel geld komen om recyclingsbedrijven te maken.

Zo zouden er in het werkloze noorden veel van dat soort bedrijven
kunnen komen. Te denken valt bijvoorbeeld aan de Eemshaven.

Elk bedrijk moet zo veel bomen en planten planten om de hoeveelheid
CO-2 die het uitstoot te neutraliseren tot zuurstof.

In het jaar 2000 mag de CO-2 alleen nog maar uit mensen komen,
of geneutraliseerd worden door bomen en planten.

Er moet financiele steun komen om naar planten en bomen te
zoeken die extra veel CO-2 omzetten in zuurstof.

In 1995 moeten de binnenwateren weer geschikt zijn als zwemwater.

Op probleemprodukten moet statiegeld komen.

Ook het afval, dat gescheiden ingezameld wordt, moet terug gebracht
worden naar waar het vandaan komt: de bedrijven die het produceren.
Zij moeten geld krijgen om een recyclingsinstallatie voor hun
produkten te maken.

Als er ook maar enigszins het vermoeden bestaat dat het lozen
van een stof mogelijke gevaren voor de volksgezondheid met zich
meebrengt, dan moet het absoluut verboden worden deze stof te
lozen. Financiele argumenten hiertegen zullen niet worden getolereerd.
Als het bedrijf hiervoor een financiele klap zou krijgen dan zullen
zij ook voor een jaar van het betalen van inkomstenbelasting worden
ontzegt.

De kathalysator moet worden verplicht tot iets beters gevonden
is. Iedereen moet in 1992 zo’n ding gemonteerd hebben, als de
auto zich rijdend op de openbare weg bevindt.

Schonere motor:

Water electrolyseren m.b.v. gewonen witte steenkool (waterkracht).
De vrijgekomen zuurstof opvangen.

De brandstof om auto’s op te laten lopen is dan de waterstof.

Ook kan de brandstof methaan of ethaan zijn. Grotere molekulen
geven bijprodukten. De benzinemolekulen moeten gekraakt worden.
Lood toevoegen moet worden verboden

Zonnebloem en koolzaadolie mogen niet door de oliemaatschappijen
worden tegengehouden omdat zij de enige mogelijkheid zijn om ons
in de toekomst van energie te voorzien. Zo gebruiken we de zon
nog meer in ons voordeel. Zij zijn in de tweede plaats schoner
en zuiniger dan minerale olien, die we beter kunnen gaan gebruiken
voor het vervaardigen van afbreekbare plastics.

Niet afbreekbare plastics moeten zonder meer gerecycled worden.
In Nederland is al een fabriek om dit te doen: Ze maken er een
materiaal gelijkwaardig aan tropisch hardhout. Dit moet zonder
meer worden gesubsidieerd omdat het ook de tropische regenwouden
bespaard. Er moet wereldwijd bekend worden dat het tropische regenwouden
het winstgevendst zijn als er bomen staan. Subsidies voor zelfstandige
recyclingsfabrieken moeten er komen.

De verbrandingsovens moeten binnen 1 jaar worden omgebouwd tot
VAM-achtige bedrijven (Wijster). Er mag met ingang van morgen
geen vuil meer verbrand worden. Zeker geen stoffen waarbij het
vermoeden bestaat dat er dioxine bij vrij komt.

CFK’s, SO-2, PCB’s, moeten worden verboden

Ozonvorming in de industriegebieden moet worden tegengegaan. Mocht
het toch gebeuren moeten we ervoor zorgen dat het in de hogere
luchtlagen komt.

Greenpeace moet hier van een stichting een staatsbedrijf worden
om winst te kunnen maken waarvan een ding vast staat: het moet
worden gebruikt om het milieu te beschermen. Zo kunnen ze snel
hun vloot uitbreiden en bv. de walvisjacht verijdelen.

Acties in de toekomst die niet ondenkbaar zijn:

1. Het afsluiten van de Schelde

2. Afsluiten van de lozingen van Kalimijnen, BASF en andere bedrijven
die onze rivieren vervuilen.

3. Het boycotten van produkten van walvissen, zeehonden enz.

Zo moeten gecombineerde Wind/Zonneenergieparken worden aangelegd.
Het is namelijk zo dat als hier de zon niet schijnt, het meestal
wel waait, of andersom. Ook zouden we de waterkracht van onze
rivieren beter kunnen gebruiken.

Ieder huishouden zou in 1997 volledig op wind en/of zonneenergie
moeten draaien. Zo kunnen we volledig afzien van kernsplitsing
tot kernfusie voor dit doeleind in de plaats kan komen. Het onderzoek
naar kernfusie moet financiele steun krijgen zodat in het jaar
2002 de eerste fusiecentrale op de Maasvlakte staat.

Technologisch onderzoek t.b.v. het milieu kan van overheidswege
worden gestimuleerd. Bedrijven zouden 1/4 van de winst moeten
besteden aan het milieu. (Meer mag, maar is niet verplicht.)

Onzinnige kunstwerken moeten worden afgeschaft. Daar waar ze
nu staan mogen ze blijven. Alleen daar waar kunst nut heeft, zoals
in parken of als monument mag het worden doorgevoerd. Dit om landschapsbederf
te voorkomen.

De hoeveelheid toegestane straling moet worden beperkt tot
de normale natuurlijke achtergrondstraling. Hoeveel dat is, is
misschien moeilijk te achterhalen, maar er mogen in elk geval
geen gezondheidsklachten van ontstaan.

Er moeten onmiddellijk onderzoeken komen naar de herkomst van
kwik in o.a. de Amazone waar goudzoekers m.b.v. kwik goud oplossen
en lozen op de Amazone, Zuid Afrika, waar een fabriek ervoor zorgt
en zodra de werknemers meer kwik in hun bloed hebben dan mogelijk
sinaasappelsap mee naar huis krijgen.

De opwerkingsfabrieken moeten veel minder lozen. Ze besparen
ons ten minste van nog meer aangemaakt uranium, maar Sellafield
maakt de Ierse Zee tot de radioactiefste in de wereld.

De Atoomproeven, zowel boven als ondergronds moeten worden
verboden. Chemisch en radioactief afval mag niet meer worden gedumpt;
alleen worden hergebruikt, of op de maan geplaatst worden. Er
moet dan echter wel rekening mee worden gehouden dat er op de
maan slechts 1/6 van de aardse zwaartekracht heerst.

Atoomkracht moet steeds minder worden toegepast omdat er enorme
risico’s aan kleven, met als ernstigste voorbeeld de ramp bij
Tsjernobyl

Door het beperken van Broeikasveroorzakende gassen, moet het
broeikaseffect worden stopgezet.

Ieder land moet, desnoods met strafmaatregelen, worden gedwongen
om op dolfijnen, walvissen en zeehonden e.a. te jagen.

Antarctica mag niet worden ontgonnen. Er mag in ieder geval
geen olie boven de grond worden gehaald, want het is zo dat als
dat in dat milieu terechtkomt er nog veel langer schade van wordt
ondervonden dan in een normaal zeegebied. Dit komt door de extreme
koude waardoor planten en dieren zich dan veel minder snel herstellen.

De honderdduizend plaatsen die in Nederland vervuild zijn moeten
binnen 3 jaar zijn opgeruimd door uitkeringstrekkende werklozen,
langer werkloos dan 1 jaar. De bedrijven moeten de kosten betalen
van wat ze eens vervuild hebben. Zij zullen, als zij dit niet
zonder slag of stoot doen, door justitie vervolgd worden.

Pas als

de laatste boom gerooid is

de laatste stroom vergiftigd

de laatste vis gevangen

dan zal men merken dat geld niet eetbaar is

Bestuurlijke maatregelen

De Eerste Kamer moet worden afgeschaft als orgaan dat macht
kan uitoefenen. De mensen die ouder zijn dan 65 moeten met pensioen,
jongeren kunnen misschien naar de T.K. verhuizen.

Het moet ministers worden verboden om zonder overleg direct uitspraken
te doen over geld ed. Als voorbeeld in dit verband zou minister
May kunnen worden genoemd.

De rekenkamer moet worden uitgebreid, en ook het CBS moet groter
gemaakt worden.

De inkomsten van de koningin moeten verminderen. Zij moet eigenlijk
uitbetaald worden in de vorm van gewenste producten uit het Nederlandse
bedrijfsleven.

Ministers en kamerleden mogen elke achtergrond hebben mits
ze maar A.B.N. praten en als ze maar in staat zijn om de test
die ze aan het begin van hun cariere moeten maken uit te voeren.

De taal van de hogere bevolkingslagen moet in zoverre worden afgeschaft
dat alle woorden die echt nodig zijn overblijven. Een speciale
commissie van ex-werkloze onderwijzers moeten hiermee aan het
werk.

Het referendum als laatste volksoordeel moet weer worden ingevoerd.

Ontwikkelingssamenwerking (= Ontwikkelingshulp)

Moet alleen worden beperkt tot de projecten waarbij duidelijk
sprake is van een verbetering van het onderwijs, zodat de mensen
leren hoe ze moeten verbouwen (1) en lezen en schrijven (2), om
niet te worden beduveld met bijvoorbeeld geld. Voedselhulp is
even als laatste redmiddel wel goed, maar weinig zinvol.

Omroep

De subsidies op TV programma’s en voor de omroepen moeten langzaam
minder worden, zodat de omroepen langzamerhand partikuliere bedrijven
kunnen worden. De omroepen mogen best commercieel. Sta TV10 en
Veronique beide toe.

Industrie

Weer buitenlandse werknemers tenzij ze echt nodig zijndoor
een tekort in Nederland (maatregel uit CH)

Er moet zoveel mogelijk geinvesteerd worden in binnenlandse bedrijven
of multinationals. Dit om de Nederlandse markt niet te laten verzuipen
in bijv. de Duitse.

Europa 1992

Ondanks de samenvoeging in Europa moet Nederland zijn eigen
identiteit houden.

Zorg voor gelijke belastingdruk in de landen van de Europese gemeenschap,
zodat nergens een belastingparadijs ontstaan.

Verbeteren van de financiele positie van de overheid

De huursubsidie dient te worden terugbetaald als er later meer
verdiend wordt. Koopsubsidie (Premie A/B) moet ook langzaam worden
terug betaald, waardoor het eigenlijk renteloze leningen worden.

Studenten moeten vrij kunnen verdienen als aanvulling op hun studiebeurs;
zwart werken kan toegestaan worden tot fl 250,– per maand. Dit
mag gelden voor iedereen. Als de mensen zich nl. niet aan de wet
aanpassen, dan kun je de wet beter aanpassen aan de mensen. De
mensen die vrij komen doordat hierop niet meer gecontroleerd hoeft
te worden kunnen nu worden ingezet om bedrijven goed door te lichten
of te helpen bij een eenvoudiger geworden boekhouding doordat
de belasting nu echt eenvoudiger geworden is.

De belastingaangifteformulieren vertaald worden door de eerder
hiervoor aangeduide mensen.

Er moet geen algemene ECU in gevoerd worden in Europa. Er wordt
nl. zoveel winst gemaakt met het omwisselen van valuta, dat dat
een enorme schadepost zou worden als dit eenmaal weg zou vallen.

De Nederlandse economie zou gezond en schuldvrij moeten zijn in
het jaar 2000.

De vergrijzing, die ontzettend veel geld kost moeet worden tegengegaan
door premies te geven voor mensen die meer dan twee kinderen nemen.
(Dit moet gebeuren in de vorm van fl. 100,– meer kinderbijslag
in de maand.)

Voor het adopteren van kinderen de prijs fl. 0,– worden als kan
worden aangetoond dat het kind beter af is in Nederland.

Ook het zijn van draagmoeder moet niets meer kosten, tenzij de
prijs die hiervoor gevraagd wordt niet hoger is dan fl. 65000,–.

De drempel om een bedrijf te beginnen moet worden verlaagd, zodat
er veel jong talent in Nederland kan proberen een bedrijf te beginnen.
Deze drempel moet voor een BV op fl. 20000,– komen te liggen.

Elk innovatief idee moet goed worden bekeken, het liefst door
mensen die al tijden werkloos zijn. Daarbij moet vooral worden
gelet op de haalbaarheid. Maar het moet vooral serieus bekeken
worden. Het leger moet veel meer een diensttverlenende instelling
worden, met afdelingen als bejaardenzorg: Ze moeten worden aangevuld
met in eerste instantie werkloze vrijwilligers.

De mensen in de werkloosheidsgebieden moeten worden gedwongen
om te gaan werken in gebieden waar een tekort is aan arbeidskrachten.

Schaf inkomstenbelasting (Vennootschapsbelasting) af voor het
beginnende bedrijf, totdat zij een winst maken die boven de fl
100.000,– komt. Boven de 100.000,– moeten de oude regels weer
gelden.

Vergunningen moeten gemakkelijker kunnen worden afgegeven,
zonder al te veel verspilling van tijd om het invullen van papieren
te verminderen. Zo zou het telefonisch kunnen via een soort pin-code.
Dan zou het direct kunnen worden ingevoerd in de automatische
systemen (Apple Macintosh) van de overheid.

Om het financieringstekort terug te dringen moet de minister
van defensie een tweede minister van financien worden.

Door meer goud in voorraad te nemen moet een herhaling van
een beurskrach zoals in oktober 1989 worden voorkomen. De computersimulaties
moeten eigenlijk wat minder serieus worden genomen, om herhalingen
te voorkomen. Zij voorspellen nl. allemaal hetzelfde. Door dit
te doen, gebeurt dit ook.

De schulden moeten eigenlijk in een keer afbetaald worden met
de voorraden goud en zilver die de koningin kan missen en die
zich bevinden in de kamers van Nederlandsche Bank. Dit moet echter
zo gebeuren dat er geld langzaam ingenomen wordt; zodat niemand
het merkt dat er minder komt. Maar inflatie moet tot iedere prijs
worden voorkomen.

De overheid moet zo weinig mogelijk ambtenaren in dienst hebben,
ten einde winstgevend te worden. Als voorbeeld moet Zwitserland
in acht worden genomen.

Slagzin: Beter 1 computer dan 10 ambtenaren.

De ECU moet worden afgeschaft. De ambtenaren moeten weer in
Hfl. worden uitbetaald.

De wet van vraag en aanbod moet men zoveel mogelijk laten werken.

Vrijheid van pers vergroten door geen verplichte vergunningen
meer af te geven om een krantje te drukken.

Vergrijzing

Het privatiseren van de bejaardentehuizen moet onder overheidstoezicht
blijven, maar ze moeten ervoor zorgen dat ze winst maken en uitbreiden.

Defensie

De dienstplicht moet afgeschaft worden. Het leger moet een
winstgevend bedrijf onder overheidstoezicht worden, zodat alleen
mensen die er echt in willen erin komen. Iedereen kan dan ook
in het leger komen. De eisen kunnen dan sterk omlaag. Alleen bij
de luchtmacht en in iets mindere mate bij de marine moeten ze
gehandhaaft worden. Zo moet het leger bruggen, wegen, viadukten
en kanalen aanleggen.

Het departement Defensie kan dan worden afgeschaft en onder
Binnenlandse en Buitenlandse zaken gaan vallen. Dit bezuinigd
ten eerste een heel ministerie en ten tweede kunnen de vrij komende
ambtenaren aan het werk om het financieringstekort terug te dringen.

Werk

Uitzendkrachten mogen niet meer zonder reden op straat worden
gezet, zonder dat dit als rechtvaardig bestempeld wordt door het
uitzendburo.

School werkloze mensen om tot vertalers van de ambtenarentaal
naar een normale, leesbare taal. Ook kunnen zij Engels, Frans
en Duits gaan vertalen naar het Nederlands zodat iedere laag van
de bevolking het kan lezen.

Maatregelen om huisleven aantrekkelijker te maken.

Computer als thuiscentrale.

Hij moet de datacommunicatie met andere huizen/bedrijven regelen.
Daar waar mogelijk moet er thuis achter de terminal gewerkt worden.
Dit moet echter niet zo ver worden doorgevoerd dat men op een
gegeven moment geen sociale contacten op een bedrijf meer heeft.
Deze zijn toch wel erg belangrijk omdat ze ertoe bijdragen dat
de mensen toleranter ten op zichte van elkaar worden. Ze moeten
eigenlijk niet van elkaar vervreemden.

De computer moet de beveiliging van het huis regelen, zodat
het nauwelijks mogelijk is om in het huis in te breken en bv.
de computer mee te nemen. Om dit te bereiken zal de hoofdschakelaar
verdekt moeten worden opgesteld, evenals de hele meterkast. Zo
kunnen voor de meterkast bv. electronische ogen de bewegingen
in de gaten houden om alles af te laten slaan (behalve de besturingscomputer)
als er onverwacht een beweging gesignaleerd wordt, deze kan de
betreffende man of vrouw ook andere verrassingen bezorgen.

Er moet een nieuw soort wereldwijd toetsenbord worden ontwikkeld
waar ongeveer met spreeksnelheid op kan worden getypt. Een voorbeeld
hiervan is de Velotype.

De telefoon moet beeldtelefoon worden.

In 1999 moet elk huis in Nederland voorzien zijn van een aansluiting
op het ISDN (Integrated Services Digital Network).

Iedereen die werkloos is kan graven en dus kan iedereen volgens
een van hogerhand opgelegd plan gaan graven om deze kabels te
leggen.

 

Speciale maatregelen

Maak het gebruik van de komma en de punt net zo als in Amerika
en Engeland: 10.303 (ten point 303) i.p.v. 10,303.

Het verplicht stellen van het lezen van boeken op middelbare
scholen moet onvoorwaardelijk niet door gaan.

Zendpiraten en Zeepiraten moeten worden toegestaan op speciaal
daarvoor in te stellen frequenties.

 

Geen beloften,

Alle wintertijden van de arabische nachten

De wijde wegen op een oceaan

De geur van een gouden jaar

Leven in jouw nieuwe wereld,

Die rond en rond draait,

Waar je een geur ruikt

Waar helemaal geen geur is.

Geen beloften,

Dat als je zou vallen

Sterren gaan dood in de stilte

van de arabische nachten

De wind wast de seizoenen,

In de dagen van de gouden eeuw.

Het is zo gevaarlijk

Als de vrede wegebt

De visie die het gedeelte verandert

Funderingen die uit elkaar vallen

Ik weet de plaats

Maar kijk naar het land

Stalen liefde

We gaan de grens over

Ook hier stalen liefde

Stalen leven

De tijd geeft de schuld aan de muur

De muur die stil staat

Ze bidt om de periode

De periode dat haar ziel vast zal houden

We zullen steen voor steen

de grens die zo lang bestond

afbreken

Stalen liefde

 

Too many

It seems like twenty story buildings falling down on you

Too many buildings

My brains contain

Too many pages

It seems like you’ve made many "friends"

Too many friends

It seems a world of confusion

Too many kinds of thoughts

Too many kinds of animals

Too many kinds of children

But with too many of all

And the world turned agains you

There grows always new grass.

 

Gek?

Wat is gek

Gek zijn is anders dan normaal

Gek zijn is anders doen dan anderen doen

Daarom val je op

Maar als het gekke normaal wordt

Zijn de normale mensen van nu ouderwets

Of misschien zelfs wel gek

Gek zijn is origineel zijn

Maar over een aantal jaren val je niet meer op

 

Mick Jagger is de poezie

O melodie

door lijf in taal

Zing mond

instrumentaal

aan het meisje

van de microfoon

Wier gezang

zijn dood verving

die ik liederlijk

beging…

Look at this world

Cry for this world

Don’t believe in this world

Alle people want heaven to be a place on earth

Only their circumstances to reach that are different

Look at yourself

Cry for yourself

Believe in yourself

When all people did,

It became an endless mess

but put it on the wall

put this at first

Look at other beings

Cry for other beings

Believe in other beings

Just only when they’ve read the second verse

And when you’ve done that

You may rest

But when you’ve energy left

Help to make

You need not look at the other world

Laugh at the other world

Believe in the other world

Imagine there’s no heaven

Imagine there’s no hell below us

Imagine all people come together

You may say I’m a dreamer

But in the end I hope you’ll join us

We want green peace

Baby we can change

Oh baby we can change the world

when we’re together

Heaven is a place on earth

We want circles in the sand

Love rusts when it is based on romance

In this city we built of rock’n roll

We will with a desperate hear rock ourselves to sleep

but nothing’s gonna stop us now

We’ll lay it on the telephone line

I love my sister

want to put the right thing on the wall

bacause I don’t believe anymore

But don’t be too serious

do it measure for measure

don’t be like a primitive man

But like a man of colours

Integrated by me 00:14:00 1 oktober 1988

Retyped by me at 12:55:51 22 oktober 1990

I’m true (spandeau Ballet)

but the heat is on (Agneta Feltskog)

but I save the day (Roberto Jacketti)

I can runaway

If you say the words (BZN)

I want to break free (Queen)

I don’t want to dance with tears in my eyes (Ultravox)

Let’s stay together (Tina Turner)

Because I don’t want to dance alone (Sting)

Don’t answer me (Alan Parsons Project)

I want to go to France (Mike Oldfield)

No I want to be a ghostbuster (Ray Parker jr.)

Because people are stupid in war (Culture Club)

I have a dream (ABBA)

I have a dream

If you believe in the wonder of a fairy tail

Even if you fail

I believe in Angels

It’s just the way it is

I would like to go to the nostalgic places:

Vienna

Everything is freezing in the window pane

music is leaving

the rhythm is calling,

to dance…

cool everything to silence if you want to

When the rain begins to fall

I’ll touch the rainbow in the sky

You’ll be with me,

close tonight

 

Het milieu

Dood de weg, red een boom

Zwitserland loopt voorop in de Europese oorlog tegen auto’s

In Geneve worden de uitlaatgassen van de auto’s getest op vervuilings-niveau’s

Een conflict was misschien onvermijdelijk

Aan de ene kant zijn er de Zwitsers die houden van hun auto’s,
die de lucht met vuile uitlaatgassen, tegelijk met de industriele
uitstoot, helpen ze met het veroorzaken van zure regen dat de
Europese bossen verwoest. Hier in Nederland gaan als eerste de
dennebomen. Zij horen hier eigenlijk ook niet. Aan de andere kant
zijn er de Zwitsers die hun vele bossen, waarvan de helft volgens
een officieel onderzoek uit 1986, zijn er een aantal serieus onder
de indruk van de vervuiling.

Terwijl Zwitserland trots is op het feit dat ze meer auto’s
per hoofd van de bevolking hebben dan de meeste andere Europese
landen, heeft de bevolking van dit land al heel lang een bijna
mysterische relatie gehad met hun Alpen wouden, die inderdaad
indrukwekkend zijn, waaraan de hele wereld een voorbeeld moet
nemen.

Nu, in een internationaal debat, dat steeds onaangenamer begint
te worden, waar mensen die van de auto houden en natuurliefhebbers
steeds sneller in de richting van een botsing gaan. In feite met
de Zwitsers, die de leiding hebben op dit gebied

 

Kill a road, save a tree

Kill a road, save a tree

Don’t smoke, drink or use drugs

But have thought of the pollution of the air and see

Kill a road, save a tree

Don’t think you’re good

But let another one what he or she wants to be

Kill a road, save a tree

Help other ones

And haven’t told him or her what he or she haven’t wanted to see

Don’t kill a tree, although save a road

Help to make the world better

And don’t make yourself overloaded

Don’t kill a tree, although save a road

Do what you can and remember

what you did and could

Then it all will come or is good

Kill a road, save a tree

Have done it or do it for yourself

Not for me

Gevecht om het hiernamaals

Godsdiensten, ze zijn toch allemaal hetzelfde?

Daar moet je elkaar om in de haren vliegen.

Godsdiensten, ze zijn toch allemaal ontstaan uit de vraag wat
dood is; uit angst hiervoor?

Daarom moet je elkaar alvast een eindje op weg helpen, en je best
doen om degenen van de andere religie even te laten ondervinden
wat er na de dood eventueel zou zijn.

Religies, een kwestie van geloven.

Zodra je ergens een bewijs voor zoekt,

Wordt je bedreigd met dood en verderf.

De steunpilaren van het hele hemelse systeem berusten op beweringen,
die verbonden zijn door ragfijne, zijden draadjes, meningen en
argumenten.

Maar bewijzen? Ho maar!

Deze worden wel gegeven, maar bij beter bekijken blijken ze zo
doorzichtig te zijn als met vacuu"m gevulde hemel zonder
de beschermende coulissen.

De oude Egyptenaren, de oude Grieken, de oude Romeinen, nu: de
Rooms-Katholieken, de Mormonen, de Jehova’s Getuigen, de Christenen,
de Joden, de Moslims, de Boeddhisten, de Hindoei"sten: Alle
poly- en monothei"stisch overtuigde wezens op deze aarde
en in de "hemel" zijn 4overtuigd5 van "la me^me",
"the same", "hetzelfde"; er iets is na de
dood, en dat 4zij5 op een goede manier achter de coulissen van
de hemel hebben gekeken en dat 4zij5 dus goed op de -1hoogte-
zijn met wat ons na de dood te wachten staat. Maar ondertussen
vechten de overtuigden maar door, rond de Perzische Golf, in Libie",
Tsjaad en in Libanon.

Ergens op aarde, ergens in het zonnestelsel, ergens in de melkweg,
ergens in het heelal, ergens in de tijd zullen zij er allemaal
in geslaagd zijn elkaar het licht uit de ogen te ontnemen, zodat
er op DIE dag geen God(en), ergens in de hemel of het heelal meer
voorkomen. En zij zullen dan allemaal precies weten wat er na
de dood te beleven valt…

Tjarko Holtjer, V4a

 

VREDE

Geweld is: Voetbalstadions afbreken

Vrede is : sportief voetballen

Geweld is: Hitler

Vrede is : Gorbatsjov

Nee, natuurlijk niet, zij waren beide idealisten en wilden
van de wereld het beste maken. Alleen zij maakten de grootste
fout, die echter wel te verwachten is wanneer je dat bent. Zij
gingen ervan uit dat zij goed waren. En geen mens is Goed.

Geweld is: godsdienst-oorlogen

Vrede is : geen oorlogen meer

Geweld is: het slechte met de mensen voor hebben.

Vrede is : het goede met de mensen voor hebben.

Geweld is: het oostblok

Vrede is : het westen

Nee, natuurlijk niet, ook in het oostblok meenden de mensen
eens dat zij het goede deden.

Nu volgt een lied, die over dit onderwerp gaat (wat hierboven
staat).

het is: Over de muur, van het klein orkest.

speel: Over de muur, het klein orkest

I have a dream, ABBA

Imagine, John Lennon

Man of colours, Icehouse

Zo, mensen dit waren een aantal nummers die veel met mij en
mijn gedachtengang te maken hebben:

1. I have a dream, een nummer dat ik hoorde toen ik met deze
gedachten gewoon naar boven ging.

2. Imagine, een nummer dat van een heel groot vredes-liefhebber
is.

3. Man of colours, een man die ik probeer te zijn, als ik mijn
opa navolg.

Nu volgen een aantal stukken uit Diepzee.

-> De tijd van de jeugd

De tijd van de jeugd, de tijd van de schoonheid.

Heldere stemmen, die openlijk roepen.

Blauwe ogen, of donkere ogen.

De tijd van de jeugd,

WIE zal haar beschrijven?

Jan Hanlo

 

-> Het verlangen

Nu, gij ziet dat een verlangen mij beheerst

Als gij zoveel weet, zeg dan ook wat ik verlang,

WAARHEEN?

Wat gij verlangt?

Iets te ontmoeten dat geen sterveling voor u nog naderde,

en dat zo ontzettend is dat het uw andere ontzettingen uitdrijft

iets raadselachtigs, dat u de grootste geheimen ontraadselt

maar ZELF geheim blijft.

J.J. Slauerhoff

-> Drie Reizigers

Als ik wil wegvluchten uit de rotzooi van elke dag,

Noem ik die namen zachtjes op.

Cape Farewell in Nieuw Zeeland.

Alice Springs in Australie

Mandalay in Burma

Bougainville in de Stille zuidzee

Ach Bougainville,

Cox’s Bazaar aan de Golf van Bengalen.

-> De Kloof

"Want tussen droom en daad staan wetten in de weg,

en praktische bezwaren, en ook weemoedigheid,

die niemand kan verklaren."

HET MILIEU

Dood de weg, bewaar een boom

Switzerland leads the way in a European war against cars

(The almost perpetuum mobile must be rendable.)

In Geneve worden de uitlaatgassen van de auto getest op vervuiling-niveau’s.

Een conflict was misschien onvermijdelijk.

Aan de ene kant zijn er de Zwitsers die van hun auto’s houden,
die de lucht met vuile uitlaatgassen en, tegelijk met de industriele
vervuiling, ze helpen het veroorzaken van zure regen dat de Europese
bossen verwoest.

Aan de andere kant zijn er de Zwitsers die denken aan de vele
bossen van het land, behalve, volgens een officieel onderzoek
uit 1986, zijn er een aantal serieus onder de indruk van de vervuiling.

Terwijl Zwitserland meer auto’s per hoofd van de bevolking
heeft dan de meeste andere Europese landen, de bevolking van dit
land hebben heel lang een bijna mysterische relatie gehad met
hun Alpen wouden.

Die inderdaad indrukwekkend zijn, hieraan moet de hele wereld
een voorbeeld nemen

Deze geweldige bossen trekken niet alleen touristen maar zorgen
er ook voor dat er geen lawines naar beneden komen.

Dit is inderdaad ook een van de motieven waarom ik denk:

Kill a Road, Save a Tree

Kill a Road, Save a Tree

Don’t smoke, drink or use drugs

But have thought of the pollution of the sea.

Kill a Road, Save a Tree

Don’t think you’re good

But let another one what he or she wants to be.

Kill a Road, Save a Tree

Help other ones

But haven’t told him or her what he or she haven’t wanted to see.

Don’t kill a tree, although save a road

help to make the world better

But don’t make yourself overloaded.

Don’t kill a tree, although save a road

Do what you can and remember

what you did and could

Then it all will come or is good.

Kill a road, save a tree

Have it done or do it for yourself

Not for me…

Zo. nu weer verder. Een hele interessante tekst, waarvan ik
er zo veel tegenkom, maar daarover straks meer.

Nu, in een Internationaal debat dat heel erg verschrikkelijk
begint te worden. (Yes, what would you like with such a government)
… mensen die van auto’s houden en natuurliefhebbers dreigen
in een botsing te racen.. Inderdaad, met de Zwitserse mensen,
die de leiding hebben op dit gebied (That must be with their fantastic
scene. Milieuactivisten in west-Europa vechten hier voor om de
autos weg te halen en de bomen te sparen:

Zie "Kill a road, Save a tree."

Resultaat: in West Duitsland geeft de regering belasting voordelen
aan automobilisten die hun auto’s uitrusten met katalysatoren,

die de uitstoot van schadelijke stoffen verminderen. In Italie
hebben hoge pieten de auto’s eenvoudig uit de binnenstad van Rome
weggehaald. Hoewel de verhuizing de dood-snelle automobilisten
en schreeuwende marktkooplieden, veel Romeinen beschouwen het
als het beschermen van voetgangers, net zo goed als de monumenten
van de stad die aangetast kunnen worden door de ravage van vervuiling.

Dit is wat de medische wetenschap zelf zegt over Lithium:

Lithium

Lithium is één van de best onderzochte geneesmiddelen en wordt nu in de hele wereld gebruikt om manisch-depressieve psychose te behandelen. De fabrikant van CAMCOLIT, het originele Engelse lithium, hoopt dat het bij U even gunstig zal werken zoals het al bij vele anderen heeft gedaan.

Voor de behandeling is echter zorgvuldige controle nodig, en dit boekje is bedoeld om u te helpen uw eigen behandeling te begrijpen en te controleren, omdat dit de beste weg is naar een succesvolle therapie.


De geschiedenis van de lithium behandeling


Hoewel de lithiumbehandeling tegenwoordig alom geaccepteerd is, heeft het vele jaren gekost voordat zij werd erkend als een werkzame behandeling. Al in 1949 was de werking van lithium beschreven door Dr. John Cade, een Australiër, maar in die tijd waren andere theorieën over de psyche in zwang.

Theorieën zoals die van Sigmund Freud en anderen werden gebruikt om psychische stoornissen te verklaren in termen van emotionele conficten die stamden uit de kindertijd. Het idee dat een eenvoudig chemisch zout zulke afwijkingen kon verbeteren werd door velen skeptisch bezien, ook al waren er aanwijzingen die aannemelijk maakten dat lithium werkzaam was bij manisch-depressieve psychose.

Dat litium geaccepteerd werd, was voor een groot deel te danken aan pogingen van enkele personen die overtuigd waren van de therapeutische mogelijkheden. Met de bewijzen van goed opgezette wetenschappelijke proeven, slaagden zij er tenslotte in de werkzaamheid van lithium boven alle twijfel aan te tonen. Eén van deze onderzoekers was Mogens Schou uit Denemarken die in 1967 aantoonde dat lithium niet alleen opgewonden (hypomane) patiënten kalmeerde, maar dat het ook in staat was verdere aanvallen van manie of depressie te voorkomen.

Deze nieuwe eigenschap gaf lithium een aparte plaats: zelfs vandaag, tientallen jaren later, is er geen bevredigend vervangingsmiddel voor gevonden.

Nu de twistpunten zijn opgelost, kunnen zij in perspectief worden bekeken. Lithium is één van de meest grondig onderzochte behandelingen in de geneeskunde. Dit betekent dat, ook al zijn er voorzorgsmaatregelen nodig bij het gebruik, het onwaarschijnlijk is dat er nog onbekende risico’s bestaan, zoals vaak bij nieuwe geneesmiddelen het geval is. Onder voldoende controle kan lithium een leven lang worden ingenomen met opvallend weinig bijwerkingen. Maar de lithium behandeling verdraagt geen onzorgvuldig gebruik en moet niet luchthartig worden begonnen.

De lithiumbehandeling eist méér van de patient voor wat betreft het begrijpen van "wat wel en niet mag" bij de behandeling. Professor Mogens Schou die voorop stond bij het onderzoek van lithium, gelooft stellig dat het grootste succes met de behandeling wordt behaald wanneer degenen die lithium gebruiken volledig bij de behandeling worden betrokken, zodat zij daarover evenveel te weten komen als hun dokter.

Dit schrijven heeft tot doel te helpen om U, de gebruiker van lithium, tot meester van uw eigen behandeling te maken. U zult dan in staat zijn de verantwoordelijkheid daarvoor te delen met uw dokter in een atmosfeer van wederzijds begrip.


Gunstige therapeutische resultaten


Lithium doet geleidelijk stemmingsveranderingen verdwijnen en leidt langzamerhand tot een normale stemming. Zoals de meeste behandelingen van nerveuze stoornissen, heeft het tijd nodig om te werken – misschien een week, gewoonlijk meerdere weken, en soms kunnen maanden nodig zijn voordat de volledige therapeutische werking duidelijk wordt. Wanhoop niet, zelfs wanneer er na enige maanden nog maar weinig verbetering is: de verbetering kan nog komen, zelfs nog na een jaar.

Bij de meeste patiënten is het resultaat van de behandeling gunstig. De patiënt wordt weer normaal, soms zo normaal dat het verder nemen van de tableten onnodig gaat lijken. De indruk van "genezing" is echter misleidend. Lithium geneest de manisch-depressieve psychose niet, maar houdt deze in bedwang. Degenen die besluiten met de behandeling te stoppen, tegen het advies van hun dokter in, lopen het risico van recidief en keren vaak later tot de behandeling terug.

Er is nog een verleiding voor hypomane patiënten. Dat is het verlangen om nog eens een lichte episode van hypomanie te beleven, met de daarmee samengaande illusie van enorme energie en gevoelens van welbevinden. In dergelijke situaties is het stoppen van lithium of het verlagen van de dosis een gevaarlijk experiment, omdat de toestand op deze wijze gemakkelijk uit de hand kan lopen en destructief kan worden. Om deze redenen is de lithiumbehandeling van een vaststaand manisch-depressieve psychose altijd een behandeling op lange termijn. Het aanvankelijk gunstig effect blijft meestal na verloop van tijd bestaan. Gelukkig verliest lithium zijn uitwerking niet hoe lang het ook wordt ingenomen èn; het is op geen enkele manier verslavend.

Voor het begin van de behandeling


Anders dan de meeste andere geneesmiddelen wordt lithium in het lichaam niet afgebroken of chemisch veranderd: het wordt in het bloed opgenomen en onveranderd door de nieren uitgescheiden. Dat betekent dat het nodig is dat u, voordat u lithium gaat innemen, wordt onderzocht hoe goed uw nieren werken. Tegelijkertijd worden nog enige andere tests gedaan.


Dit zijn de verschillende onderzoeken die vooraf gaan:


*


Het gebruik van Lithium


Tracht er aan te wennen uw Camcolit 400 tabletten iedere dag op dezelfde tijd in te nemen, bij voorkeur met wat water. Wanneer u een dosis vergeet, probeer dat dan niet goed te maken door de volgende dag een grotere dosis te nemen.


Het vaststellen van de benodigde dosis


De dosis die u nodig hebt wordt vastgesteld door het controleren van de bloedspiegels van lithium. Het doel is uw serumspiegel van lithium (de concentratie van lithium in uw bloed) te houden tussen 0,5 en 0,8 mmol/l (millimol per liter). Verschillende mensen hebben verschillende doses lithium nodig om deze spiegel te bereieken, omdat deze afhankelijk is van de snelheid waarmee uw nieren lithium uitscheiden (verwijderen). Wanneer u het bijzonder snel uitscheidt, zult u een hogere dosis nodig hebben.

Het duurt enkele dagen voordat de bloedspiegel een evenwicht bereikt bij een bepaalde dosis. Pas een week na het begin, of na een verandering, van de behandeling kan een bloedmonster worden genomen en naar het laboratorium gestuurd worden voor onderzoek. Het bloed moet worden afgenomen ongeveer 12 uur na de voorafgaande dosis, meestal ’s morgens na uw dosis van de vorige avond.

Begindosis


Uw begindosis zal als regel tamelijk laag zijn en wordt geleidelijk verhoogd totdat de gewenste bloedspiegel van lithium bereikt is. Het eerste onderzoek van de bloedspiegel van lithium wordt gewoonlijk na een week gedaan.


Onderhoudsdosis


Gedurende de volgende weken kan het nodig zijn de dagelijkse dosis nauwkeurig te bepalen, afhankelijk van de bloedspiegels. Na iedere verandering van de dosis is er ongeveer een week nodig voordat de bloedspiegels zich gestabiliseerd hebben voor een nieuw bloedonderzoek.


Routine-bloedonderzoek


Hoe vaak er bloedonderzoek wordt gedaan kan zeer verschillend zijn, afhankelijk van uw gezondheidstoestand, en of er eventueel problemen met de behandeling zijn, en van de beschikbaarheid en gemakkelijke bereikbaarheid van laboratoriumfaciliteiten. De bepaling van de bloedspiegel van lithium kan uiteenlopen van eenmaal per week tot eenmaal per zes maanden of nog langer: een gemiddelde is waarschijnlijk om de drie of vier maanden. Als u die bijzonderheden van de lithiumbehandeling begrijpt, kan de tussenpoos met meer vertrouwen worden verlengd.


Andere onderzoekingen


Van tijd tot tijd zal de nierfunctie en de schildklierfunctie moeten worden gecontroleerd en het is ook nuttig aantekeningen te maken van uw gewicht.


voorzorgsmaatregelen

Onder bepaalde omstandigheden kan lithium zich in het lichaam ophopen en lithiumtoxiciteit doen ontstaan (lithiumvergiftiging) Deze situaties moeten worden vermeden en zijn hieronder vermeld:


Tekort aan zout of water


Een van de taken van de nieren is water vast te houden om geconcentreerde urine te produceren. Gedurende de behandeling met lithium heeft het lichaam meer neiging zout en water te verliezen. Mits het dieet voldoende zout en water bevat, zullen de nieren dit compenseren door lithium vast te houden. Zolang u lithium gebruikt is het daarom van belang voldoende vloeistof te gebruiken en dorstgevoelens niet te veronachtzamen.

Sterk zweten, bijvoorbeeld in een warm klimaat of bij ziekte met koorts, zal een extra verlies van zout en water veroorzaken via de huid. Maagdarmstoornissen met braken en diarree leiden eveneens tot het verlies van zout en water. Het beste is water of laag-calorische dranken te drinken, en limonade en bier te vermijden, anders zult u zwaarder worden. Begin niet aan vermageringsdiëten zonder er zeker van te zijn dat u voldoende water en zout krijgt.

In bijzondere omstandigheden, wanneer drinken niet mogelijk of niet raadzaam is, bijvoorbeeld voor een operatie, kan het raadzaam zijn lithium gebruik tijdelijk te staken. Na de operatie dient opnieuw met lithium te worden begonnen. Zorg ervoor dat het medisch team dat u behandelt weet dat u lithium gebruikt.


Gebruik van andere geneesmiddelen

De volgende geneesmiddelen verhogen de lithiumspiegels en mogen niet worden ingenomen zonder eerst de dosis lithium te verlagen en de bloedspiegel te laten controleren:

a) Diuretica (plastabletten) Deze veroorzaken verlies van zout en water met de urine en worden gebruikt om allerlei ziekten te behandelen zoals hoge bloeddruk en oedeem (zwelling door vochtophoping). Bepaalde soorten duretica, waarvan uw dokter op de hoogte is, verdienen de voorkeur.

b) Middelen tegen reuma Deze middelen worden gebruikt tegen arthritis en om pijn te verlichten bij sommige andere aandoeningen: de meeste zijn alleen op recept verkrijgbaar, hoewel sommige merken ook verkrijgbaar zijn zonder recept.

De volgende geneesmiddelen zijn gewoon te gebruiken naast lithium:

a) Gewone pijnstiller zoals aspirine of paracetamol


Aangezien het niet mogelijk is een volledige lijst te geven van geneesmiddelen die invloed op lithium kunnen hebben, dus het is altijd het beste met uw dokter of apotheker te overleggen voordat u een geneesmiddel gaat gebruiken.


Zwangerschap

Er zijn talrijke geneesmiddelen die, indien mogelijk, tijdens de zwangerschap vermeden moeten worden vanwege mogelijk ongunstige effecten op het ongeboren kind, vooral in de eerste drie maanden. Lithium is daar één van. Vrouwen die een lithiumbehandeling ondergaan moeten in het algemeen maatregelen nemen om zwangerschap te voorkomen. Wanneer er een zwangerschap wordt gepland, of per ongeluk optreedt, moet het lithium gebruik geleidelijk worden gestaakt.

Wanneer het staken van de lithiumbehandeling een bijzonder ernstig risico van recidiveren van de ziekte meebrengt, maar er een groot verlangen bestaat naar een kind, kan een uitzondering worden gemaakt en de behandeling worden voortgezet. Deze beslissing moet alleen worden genomen in overleg met uw dokter.


borstvoeding


Aangezien lithium in kleine hoeveelheden in moedermelk voorkomt, moet borstvoeding worden vermeden en de baby met de fles worden gevoed. Sommige moeders willen toch borstvoeding geven terwijl zij lithium gebruiken. In dat geval moet de baby zeer zorgvuldig worden gecontroleerd omdat maagdarmstoornissen en andere ziekten gemakkelijk kunnen leiden tot toxiciteit bij de baby.


Autorijden


Naarmate uw ziekte onder controle wordt gebracht door het gebruik van lithium, nemen concentratievermogen en geestelijke gezondheid toe. Bij ieder geneesmiddel zijn er echter individuen die hiervoor bijzonder gevoelig zijn en waardoor hun reactiesnelheid kan verminderen. Het is daarom verstandig geen auto te rijden totdat bij u de vereiste dosis is vastgesteld en u weet hoe u reageert. Hierna hoeft autorijden geen enkel probleem op te leveren.


bijwerken


bijwerkingen kunnen vaak verminderd of vermeden worden door een nauwkeurige aanpassing van de dosis: door deze hoog genoeg te houden om werkzaam te zijn, maar laag genoeg om bijwerkingen te vermijden.

Hieronder staat een lijst van enkele bijwerkingen die u moet kennen zodat u of uw familie en vrienden ze kunnen herkennen. Wanneer deze bijwerkingen hinderlijk worden dient u uw dokter te raadplegen.


Maagdarmstoornissen

Symptomen van misselijkheid en diarree kunnen optreden; deze verdwijnen gewoonlijk na een week of twee.


Vermoeidheid

Een gevoel van vermoeidheid kan optreden in armen en benen. Dit gaat gewoonlijk na een week of twee over, wanneer het lichaam aan het geneesmiddel gewend raakt.


Tremoren (beven)

Tremoren kunnen hinderlijk worden bij het werk of in het dagelijks leven. Dit kan vaak worden verholpen door het innemen van de tabletten over de dag te verspreiden, in plaats van ze allemaal tegelijk in te nemen. Wanneer de tremor blijft bestaan, kan uw dokter een middel voorschrijven als propanolol in een lage dosering, hetgeen kan helpen om het beven te verminderen.

Hypothyreoïdie

Bij sommige mensen leidt de lithiumbehandeling tot een verminderde activiteit van de schildklier (hypothyreoïdie), die de oorzaak kan zijn van een gevoel van onverschilligheid dat lijkt op depressie en van een zwelling in de hals. Dit kan worden bevestigd door middel van bloedonderzoek en uw dokter kan zonodig thyroxinetabletten voorschrijven om deze toestand te corrigeren.


Gewichtstoename

Deze kan worden tegengegaan door een verstandig dieet en het drinken van laag-calorische dranken. Vele andere geneesmiddelen (zoals tranquilizers), die worden gebruikt bij de manisch-depressieve psychose, hebben de neiging om een toename van het gewicht te veroorzaken. Gelukkig zullen deze middelen minder nodig zijn zolang u lithium gebruikt.


Veranderingen van de persoonlijkheid

Hoewel de voornaamste werking van lithium bestaat in het voorkómen van abnormale stemmingsveranderingen, die in typische gevallen optreden zonder enige duidelijke aanleiding, bemerken sommige mensen dat ook hun dagelijkse emotionele reacties minder sterk zijn. Dit lichte gevoel van onverschilligheid kan een voor- of nadeel zijn, afhankelijk van de situatie. Normaliter treedt het alleen op bij hogere dosering. Verstoring in het slaap/waakritme kan leiden tot stemmingswisselingen.

Huidveranderingen

In zeldzame gevallen kan lithium psoriasis of acne verergeren.


Toxiciteit van lithium


Toxiciteit (giftigheid) van lithium is ongewoon, maar als het optreedt, kan het schadelijke gevolgen hebben. Het is van belang dat u en uw familie de waarschuwingssignalen kennen. De toestand ontstaat heel geleidelijk in de loop van een aantal dagen en kan dus voorkómen worden door snel in te grijpen.


Mogelijke waarschuwingssignalen van lithium-toxiciteit.

Toegenomen sufheid, sloomheid en lusteloosheid

Spierzwakte, armen en benen voelen zwaar.

Onzekere gang

Sterk beven van de handen

Tremor van de onderkaak

Spiertrekkingen (vooral bij het in slaap vallen)

Onduidelijke spraak

Pijn in de maag, braken en diarree

N.B. Alle bovengenoemde verschijnselen kunnen ook worden veroorzaakt door andere dingen dan lithium. Raak daarom niet in paniek. Wanneer u twijfelt raadpleeg dan uw dokter.


Wat te doen?

Wanneer een of meer van deze verschijnselen of symptomen optreden, kan er sprake zijn van lithium-intoxicatie1). U dient het innemen van lithium tijdelijk te staken en uw dokter te raadplegen en zo spoedig mogelijk een bloedonderzoek te laten doen.

onthoud de factoren die de kans op lithium-toxiciteit verhogen en vermijd deze situaties voor zover dat mogelijk is.


Over camcolit 400 tabletten

Camcolit 400 tabletten bevatten lithiumcarbonaat, een in de natuur voorkomend zout dat wordt aangetroffen in sommige bronwateren, en veel lijkt op gewoon zout. De tabletten worden gefabriceerd volgens een speciaal proces om ervoor te zorgen dat lithium geleidelijk vrijkomt, zodat er voorspelbare bloedspiegels ontstaan. Camcolit 400 tabletten zijn voorzien van een film-coating waardoor u geen "metaalachtige" smaak in de mond krijgt. Bovendien kunnen deze tabletten zonder problemen met warme dranken worden ingenomen.


Grondregels voor het innemen van lithium

Neem uw CAMCOLIT 400 tabletten zoals voorgeschreven door uw dokter

Neem NIET meer tabletten, zelfs als U een dosis vergeet

Zorg dat u genoeg drinkt en zorg ook voor voldoende zout in uw dieet

negeer uw dorstgevoel niet

Neem geen andere geneesmiddelen zonder uwdokter of apotheker te raadplegen

raadpleeg uw dokter als u zorgen heeft over bijwerkingen, of als u met hem wilt spreken over uw lithiumbehandeling.


Door uw eigen behandeling te regelen, in samenwerking met uw dokter, zult het meeste profijt hebben van uw Camcolit 400 behandeling.

MDS – Als stemmingen te extreem zijn

Geschat wordt dat ongeveer 1% van de bevolking (ongeveer evenveel mannen als vrouwen) op een bepaald moment in hun leven de diagnose "Manisch depressief" gesteld krijgt. Omgerekend voor Nederland zijn dat zo’n 150.000 mensen. Slechts een klein gedeelte hiervan gaat met zijn klachtyen naar de huisarts en wordt ervoor behandeld. Het overgrote deel herkent de symptomen niet en stelt zich niet onder behandeling.

Wat is MDS

Iedereen heeft zo zijn buien. Schommelingen in de stemming zijn de normaalste zaak van de wereld. Het leven kent nu eenmaal "ups en downs". We accepteren dit als horend bij ons bestaan. Bij verdrietige gebeurtenissen voelen we ons somber, bij vrolijke blij en optimistisch. Onze stemming komt overeen met de werkelijkheid.

Bij mensen met MDS komt de stemming soms niet overeen met de realiteit. De werkelijkheid wordt dan als te somber of juist als te mooi ervaren. De schommelingen in het stemmingsleven van mensen met MDS kunnen extremer zijn dan die van "gezonde" mensen. De te sombere stemming wordt de depressieve fase genoemd, de te optimistische stemming, de manische fase.

Wanneer iemand voor het eerst van zijn leven depressief is, wordt nog niet van MDS gesproken. Ook niet na de tweede keer. Pas wanneer er ook één of meer manische perioden geconstateerd zijn, is er sprake van een manisch depressieve stoornis, MDS.

Depressie en manie

Verdriet is een emotie die ontstaat als reactie op iets akeligs dat men heeft meegemaakt. Verdrie gaat na enige tijd ook weer over. Een depressie voelt heel anders aan. Men heeft het idee dat het sombere gevoel veel vaster en dieper zit. Het is alsof er niet voldoende wilskracht meer is. Naast de zwaarmoedige stemming kan men zich ook lichamelijk beroerd voelen. Men voelt zich moe en heeft toch bijna niets gedaan.

Een lichamelijke oorzaak van de klachten is na uitgebreid onderzoek door arts of specialist niet te vinden. Enkele duidelijke kenmerken van de depressieve fase kunnen zijn:

Somberheid, schuldgevoelens, zelfmoordgedachten, slaapstoornissen (vooral het doorslapen lukt niet meer), interesseverlies, niet kunnen voelen, minder of geen eetlust, angst en onrust, traagheid, niet uit bed kunnen komen, je niet verzorgen, geen sexuele gevoelens, weinig contacten, neerslachtigheid en gevoelens van wanhoop.

Een manie is exact het tegenovergestelde van een depressie. De stemming is zeer goed en opgewekt of geprikkeld en kunstmatig vrolijk. Men voelt zich fysiek buitengewoon goed, vol levenslust en kracht, wil van alles verbeteren en veranderen, maakt plannen en springt van de hak op te tak. Mannen nemen vaak in hun werk gewaagde beslissingen die meestal tot een financieel debâcle leiden, vrouwen geven veel geld aan kleren uit, maken zich extremer op en kleden zich fleuriger, Enkele duidelijke kenmerken van de manische fase zijn: gejaagdheid, geprikkeldheid, veel eisen stellen, agressiviteit, grootheidsgedachten, veel praten, weinig behoefte aan slaap, onvermoeibaar zijn en het leggen van veel oppervlakkige contacten.

Mensen met MDS voelen zich in de manische periode overgelukkig en herboren, terwijl ze zich in de depressieve fase waardeloos voelen en zelfmoordgedachten hebben. Deze twee fasen kunnen elkaar afwisselen, maar het verloop is niet voorspelbaar. De gemiddelde duur van een depressieve fase bedraagd 3 tot 6 maanden. Een manische fase duur meestal korter. Tijdens een manische fase wordt overactiviteit gecombineerd met verminderde slaapbehoefte.


Hoe ontstaat MDS?

De exacte oorzaak van MDS is niet bekend. Wel is zeker dat het door meer factoren tegelijk veroorzaakt wordt. Die oorzaken kunnen van psychogene, reactieve of biologische aard zijn. Bij psychogene oorzaken spelen factoren als aanleg of persoonlijkheid een rol. Men spreekt van een reactieve oorzaak als MDS vooral door bepaalde psychosociale factoren als problemen thuis, op het werk of recent doorgemaakt verlies ontstaat. Men spreekt van een biologische oorzaak wanneer de hersenfunctie is verstoord.


MDS en erfelijkheid


Er is aangetoond dat MDS binnen families voorkomt. Het is alleen niet met zekerheid te zeggen of MDS erfelijk is; de aanleg is wèl erfelijk. Van de eerstegraads verwanten (vader, moeder, zoon, dochter) heeft ongeveer 10% kans de aandoening te krijgen. De psycho-sociale factoren bepalen echter of iemand al dan niet last krijgt van MDS. Wanneer er sprake is van een familielid met MDS zal een arts bij het stellen van de diagnose eerder aan deze mogleijkheid denken. De aanleg is erfelijk. Een vader of moeder die aan MDS lijdt, kan overigens ook in de opvoeding de persoonlijkheidsontwikkeling beïnvloeden.


Frequentie

Het begin van MDS ligt meestal tussen het 20e en 30e jaar, maar de ziekte kan zich ook eerder of later openbaren. De meeste MDS cliënten maken één of hooguit enkele manische en/of depressieve periode in hun leven door. Een klein aantal, hooguit 10 tot 15% maakt meer dan tien fasen door. In dat geval kan het gebeuren (als er niet behandeld wordt), dat de fasen elkaar in de loop der jaren steeds sneller gaan opvolgen. Pas op hogere leeftijd, boven de 50 tot 60 jaar, neemt de kans op nieuwe fasen weer af.

Men is overigens niet voortdurend in een depressie of een manie. De meeste mensen met MDS brengen minder dan 10 tot 15% van hun leven in een manie of depressie door en zijn de overige tijd gezond. Een uitzonderin hierop zijn de snelle schommelaars, de zogenaamde "Rapid Cyclers", men spreekt hiervan bij 3 of 4 episoden per jaar.

Rol van verwanten


Het is buitengewoon moeilijk als partner of familielid een MDS cliënt te blijven steunen, moed in te spreken en hoop te bieden, wanneer deze in de depressieve fase is. De reacties van de cliënt kunnen zeer ontmoedigend zijn. Ook is het moeilijk een cliënt ervan te overtuigen dat hulp gezocht moet worden bij een arts of dat er medicijnen ingenomen dienen te worden. Soms moet de partner of een familielid het initiatief nemen de cliënt te dwingen zich onder behandeling te stellen. Is de cliënt in de manische fase dan kunnen de problemen voor de verwanten zelfs nog groter zijn. Hulp zal uitgelegd worden als bemoeizucht en daardoor kunnen de spanningen onderling flink oplopen. Samen inzicht verwerven in het ziektebeeld kan leiden tot meer wederzijds begrip. Vaak ziet de partner eerder dat er iets mis dreigt te gaan dan de cliënt zelf.

De verwanten kunnen met cliënt of arts afspreken te waarschuwen wanneer ze een nieuwe fase aan zien komen .Door het bijtijds aanpassen van de medicatie kan wellicht een crisissituatie voorkomen worden.


MDS en de behandeling


Vroeger werden cliënten met MDS meestal langdurig opgenomen in een psychiatrische instelling. Tegenwoordig wordt dit niet meer gedaan. De meeste cliënten worden behandeld en kunnen een volstrekt normaal leven leiden. De bekendste medicatie die voorgeschreven wordt is Lithium. Dit middel werkt bij ongeveer 70% van de cliënten goed. Dat wil zeggen dat zij niet of nauwelijks meer aan manieën en depressies lijden. Lithium kan tijdens een manie of depressie gegeven worden waarbij het de bedoeling is dat de verschijnselen verminderen. Er kunnen 14 tot 21 dagen overheen gaan voordat lithium begint te werken. Het effect is op zijn vroegst na 4 weken te beoordelen.

De belangrijkste toepassing van Lithium echter is de preventieve behandeling. Het effect is dan soms pas na vele maanden te beoordelen. Ook als de manie of depressie verdwenen is, wordt met de medicatie doorgegaan met als doel het voorkomen an nieuwe extreme stemmingen. Daarom moet lithium vaak landurig, soms zelfs jaren achtereen of levenslang worden ingenomen. Een nadeel van Lithium is dat er, voor de juiste dosis is vastgesteld, nogal wat bijwerkingen kunnen voorkomen. Een goed overleg met de behandelend arts of psychiater is dan ook essentieel. Een periodieke bloedspiegelbepaling is tevens van zeer groot belang.

Overigens kan de behandelend arts besluiten dat Lithium alleen niet voldoende effectief is en naast deze medicatie nog aparte medicijnen tegen een manie of een depressie voorschrijven. Als basismedicatie wordt tegenwoordig naat Lithium ook Carbamazepine of Valproïnezuur voorgeschreven.


De vooruitzichten


Bij de meeste cliënten is het resultaat van de behandeling gunstig. De cliënt wordt weer "normaal", soms zo "normaal" dat het innemen van de medicatie onnodig lijkt. De indruk van genezing is echter misleidend. Lithium geneest de manisch depressieve cliënt niet, maar houdt de ziekte in bedwang. Het risico is groot dat indien – tegen het advies van de arts – gestop wordt met de medicatie, de ziekte terugkomt met alle gevaarlijke ontwrichtende gevolgen vandien, en de behandeling hervat moet worden.

Tenslotte


Manische depressiviteit is een stoorniet die vaker voorkomt dan we denken. Regelmatig wordt de diagnose pas na enige tijd of in extreme situaties gesteld. Ook bestaat er vaak nog veel onbegrip en onbekendheid met de stoornis. Met alle problemen vandien. Gelukkis is MDS na (h)erkenning goed te behandelen en zijn steeds meer cliënten in staat een normaal leven te leiden. De Nederlandse Stichting Manisch Depressieven (NSMD) draagt daar graag haar steentje toe bij. Mocht u raakvlakken met de doelstellingen van de NSMD hebben dan bent u van harte welkom als deelnemer.


NSMD

De NSDM is een stichting waarvan MDS cliënten deelnemer kunnen worden. De stichting stelt zich de volgende doelen:

het isolement van de manisch depressieve cliënt te doorbreken;

het verbeteren van de communicatie tussen behandelend arts en MDS-cliënt;

het verbeteren van het contact tussen cliënt en zijn verwanten

het verlenen van steun aan verwanten van de MDS-cliënt

het taboe van MDS doorbreken;

contacten aangaan met internationale MDS-groeperingen

het nationaal en internationaal bevorderen en uitwisselen van research

In principe worden er vier maal per jaar voor alle deelnemers landelijke bijeenkomsten in Utrecht gehouden. Daarnaast worden in diverse regio’s bijeenkomsten georganiseerd, terwijl ook huiskamerbijeenkomsten gehouden worden.


Meer informatie over MDS en over de stichting is te verkrijgen bij


NSDM

t.a.v. het Secretariaat

Postbus 380

1115 ZH DUIVENDRECHT

tel(9-13 werkdagen): 020-6900710

Boekje – Stemmingen Extreem:

INLEIDING

Dit boekje is bestemd voor patienten die lijden of hebben geleden aan een depressie en/of manie en voor hun familieleden en betrokkenen. Het wil hen informeren over verschijnselen, oorzaken en behandelmogelijkheden van deze stemmingsziekte. Wanneer we de patient bedoelen spreen we in dit boekje vaak over "men" en niet over hem of haar. "Men" betekent hier een van ons. Dit boekje gaat dan ook over iets dat een van ons kan overkomen.


dr. W.A. Nolen

Utrecht, 1997

I DEPRESSIE EN MANIE: STEMMINGSZIEKTEN


Depressie en manie zijn twee ziekten, waarbij de stemming is veranderd. Tijdens een depressie is de stemming ziekelijk (pathologisch) verlaagd, tijdens een manie ziekelijk verhoogd. Het kenmerkende van een depressie en een manie is dat zulke veranderingen heviger, langduriger en soms anders zijn dan gewone stemmingsveranderingen, zoals verdriet en droefheid of vreugde en enthousiasme. Dergelijke veranderingen in de stemming behoren tot normale emoties die we allemaal wel kennen. Vaak treden dergelijke emoties op als een reactie op iets dat we meemaken. We kunnen begrijpen waarom we verdrietig zijn geworden en het is normaal dat verdriet na enige tijd weer overgaat. We spreken pas van een depressie als de stemming en ernstig is verlaagd en deze verandering niet tijdelijk is, dat wil zeggen minstens een a twee weken voortduurt. Daarbij is kenmerkend dat een depressie (en een manie) ook zonder duidelijke aanleiding kan beginnen. Een echte depressie is iets anders dan neerslachtigheid of ongelukkig zijn. Een slechte bui, een rot humeur of gewoon ‘geen zin’ hebben betekent nog niet dat men depressief is. Als we in dit boekje over depressie spreken, bedoelen we dus iets anders dan wat men in de volksmond bedoelt met: "ik ben wat depressief" of "i k h eb last van depressieve buien " .




2 VERSCHIJNSELEN VAN EEN DEPRESSIE


In een depressie lijkt alles grijs of zwart. Men voelt zich somber, rot, beroerd of hoe men het ook wil noemen. Men huilt veel of is zo somber dat men het gevoel heeft wel te willen huilen, maar het helemaal niet meer te kunnen. Ook kan het onmogelijk zijn plezier aan iets te beleven; men ziet bijvoorbeeld wel dat de zon buiten schijnt, maar men kan toch niet van het mooie weer genieten. Men voelt zich volkomen anders dan de gezonde vrolijke mensen om zich heen. Dit alles kan er soms toe leiden dat men denkt helemaal niet meer te kunnen voelen, geen gevoel meer te hebben. Men kan niet meer blij zijn en niet meer huilen. Het is alsof het gevoel dood is. En als men toch nog kan huilen, dan voelt dit huilen en de somberheid vaak toch anders aan dan het hebben van verdriet.

LICHAMELIJKE (VITALE) VERSCHIJNSELEN


Naast de sombere stemming kan men zich ook lichamelijk beroerd voelen. Dergelijke lichamelijke klachten worden ook wel vitale klachten genoemd. Bijvoorbeeld moeheid, ook als men bijna niets heeft gedaan. De armen en benen voelen zwaar en loom aan. Men slaapt slecht of soms zelfs bijna helemaal niet. Sommigen hebben moeite in slaap te komen. De meesten hebben echter moeite met doorslapen en worden in de loop van de nacht steeds wakker. Veel patienten ontwaken ook uren eerder dan normaal. Toch komt men er niet toe om op te staan. De slaap wordt vaak als anders dan voorheen ervaren of men heeft het gevoel niet echt geslapen te hebben. Overigens kan het ook voorkomen dat men juist meer slaapt dan normaal. De eetiust is meestal slecht. In een depressie kan het gebeuren dat men in korte tijd vele

kilo’s afvalt. Trek in eten ontbreekt, het eten smaakt niet en vaak heeft men last van een droge mond. Ook hier zijn uitzonderingen: sommige patienten hebben in een depressie juist de neiging meer te eten. De ontlasting komt moeizaam en vele hebben laxeermiddelen nodig. Seksuele gevoelens zijn vaak verminderd of zelfs geheel verdwenen. Het menstruatiepatroon kan verstoord raken.


TRAAGHEID OF ONRUST


Veel depressieve patienten hebben er last van dat alles traag en langzaam gaat. Ze lopen langzaam, spreken weinig en met zachte monotone stem. Ze zijn zwijgzaam en weten niet wat ze moeten zeggen. Ze hebben moeite met den ken, concentreren en onthouden. Soms is het alsof de gedachten niet naar boven komen of steeds in hetzelfde kringetje ronddraaien. Ze hebben moeite met het lezen van de krant of kunnen zich niet op een televisieprogramma concentreren. Naast traag en langzaam kan men zich ook onrustig of ongedurig voelen. Men kan niet stilzitten of men heeft de neiging tot ijsberen. Dit kan zover gaan dat men zich geprikkeld of geirriteerd voelt en geneigd is zonder duidelijke aanleiding onredelijk kwaad te worden.


ANGST


Een ander veel voorkomend symptoom van een depressie is angst. Soms is het onduidelijk waarvoor men bang is. Soms is het angst voor iets speciaals, bijvoorbeeld angst de straat op te gaan, met mensen te spreken of de angst niet meer beter te zullen worden. De angst kan de hele dag min of meer aanwezig zijn, maar kan ook de vorm aannemen van paniekaanvallen.


lwagina 7

Men voelt zich vaak ook lichamelijk gespannen: gespannen spieren, hoofdpijn, vaak optredend vanuit de nek of in de vorm van een bandgevoel om het hoofd, alsof er iets van buiten opdrukt. Buikpijn of een drukkend gevoel op de maag en beverigheid komen ook veelvuldig voor. Bij de genoemde paniekaanvallen is er vaak sprake van een hyperventilatie-aanval (te snel ademen) met vaak ook weer allerlei andere klachten, zoals tintelingen of een stijf gevoel in de handen, duizelingen, een zweverig gevoel en hartkloppingen.


SCHULDGEVOELENS


Veel depressieve patienten hebben last van schuldgevoelens. Men merkt dat men niet goed functioneert en gaat zichzelf bijvoorbeeld verwijten niet genoeg zijn best te doen of niet dankbaar te kunnen zijn, terwijl zoveel mensen je toch proberen op te vrolijken. Dergelijke schuldgevoelens kunnen erg belastend ziin. Sommigen voelen zich nutteloos of waardeloos. Anderen verwijten zich dat ze hun gezin verwaarlozen. Weer anderen kunnen zich zo schuldig voelen dat ze het idee hebben slecht te hebben geleefd of zondige dingen te hebben gedaan waarvoor ze straf verdienen. Dit kunnen zaken betreffen uit het verleden die men misschien allang vergeten was en nu als kwellende schuldgedachten weer naar boven komen. Deze schuldgedachten kunnen een dermate ernstige vorm aannemen dat we het schuldwanen noemen (zie ook verderop onder psychotische verschiinselen).


DOODSGEDACHTEN


In een depressie kan het idee ontstaan dat verder leven geen zin meer heeft of dat men maar beter dood zou kunnen zijn. Terwijl sommige depressieve patienten juist bang ziin voor de dood, kunnen anderen het idee hebben dat er maar beter een einde aan de kwellende toestand kan komen en ze daarom maar beter een eind aan hun leven kunnen maken. De dood kan de en ige mogel ij kheid l ij ken om u it de ellende te komen. Anderen willen dood om hun omgeving te ontlasten van iemand die zo slecht of schuldig is. Dergelijke gedachten kunnen de aanleiding zijn tot zelfmoordpogingen, die helaas vaak bij depressieve patienten voorkomen. Doods- en zelfmoordgedachten kunnen zowel voor de patient als voor de omgeving zeer bedreigend zijn. Uiteraard zullen familie en behandelaars proberen om iemand met zelfmoordgedachten tegen zichzelf te beschermen, bijvoorbeeld door de patient niet alleen te laten. Sommige patienten zullen zich hierdoor veilig voelen: ze voelen zich beschermd tegen dingen waarvoor ze zelf ook bang zijn. Anderen zullen echter juist kwaad worden: ze willen dood en accepteren niet dat anderen hen dit proberen te beletten.


PSYCHOTISCHE VERSCHIJNSELEN


Soms kan een depressie zo erg worden, dat men psychotisch raakt. Daarbij kunnen wanen voorkomen: gedachten die niet op feiten berusten, maar die voor de patient toch waar lijken. Schuldgedachten kunnen overgaan in schuldwanen, als men bijvoorbeeld denkt zelf schuld te hebben aan de ziektes van medepatienten. Ook kan het gebeuren dat men zoveel lichamelijke klachten heeft, dat men de waangedachte krijgt aan een ongeneeslijke ziekte te lijden, zoals kanker, of zelfs denkt lichamelijk dood te zijn. Anderen hebben de gedachte dat ze geen geld meer hebben en dat ook hun familie in armoede moet leven.


Naast deze waangedachten kunnen ook hallucinaties voorkomen, bijvoorbeeld stemmen horen die anderen in de omgeving niet (I<unnen) horen. Dit kan de stem van de duivel zijn, die de patient veroordeelt of de opdracht geeft een eind aan zijn leven te maken. Een psychotische depressie is een zeer ernstige vorm van depressief zijn. Wanen en/of hallucinaties zijn vaak zeer beangstigend voor de patient, terwijl deze psychotische verschijnselen voor de omgeving vaak onbegrijpelijk zijn.

3 VERSCHIJNSELEN

VAN EEN MANIE


Een man ie is en igszins het tegenovergestelde van een depressie. De stemming is zeer goed en opgewekt of kan geprikkeld of wat kunstmatig vrolijk overkomen. Men gedraagt zich uitgelaten en is vol levenslust en kracht. Het is kenmerkend dat deze goede stemming juist door de omgeving als ziekelijk of te goed wordt herkend. Men maakt allerlei plannen, wil van alles verbeteren en veranderen. Het denken gaat heel snel of gejaagd. Men praat meer en sneller of springt van de hak op de tak. Men wil zich niet door andere mensen laten onderbreken. Doordat anderen proberen de manische patient wat af te remmen of zijn uitgelatenheid niet kunnen volgen, I<an de patient geirriteerd raken, zich tegengewerkt voelen en met de mensen in zijn omgeving in conflict komen.


DADENDRANG


Een manische patient is vaak overactief. Soms blijft het niet bij plannen maken alleen, maar wordt er van alles ondernomen. Er worden meer dingen gekocht. Zo kunnen vrouwen kleren kopen, die veel fleuriger of opvallender ziin dan gewoonlijk. Ze maken zich vaak ook opzichtiger op dan anders. Mannen doen vaak uitgaven op hobbygebied of kopen een nieuwe grotere auto, een boot, enz. Dit alles kan leiden tot financiele problemen, zeker als de uitgaven een onverantwoord karakter hebben en er bijvoorbeeld een nieuw en te duur huis wordt gekocht. De overactiviteit kan ook chaotische vormen aannemen. Men onderneemt te veel activiteiten tegelijk en slaagt er daardoor niet meer in alles ook tot een goed einde te brengen.


LICHAMELIJKE VERSCHIJNSELEN


Evenals een depressieve patient vaak allerlei lichamelijke klachten heeft, kan ook een manische patient allerlei lichamelijke verschijnselen vertonen. Men voelt zich boordevol energie, heeft minder behoefte aan slaap en slaapt soms maar drie a vier uur per nacht of zelfs helemaal niet. De eetiust is meestal prima, maar doordat de grote activiteit ook veel meer energie vereist valt men soms toch af. De seksuele behoeft is vaak toegenomen.


GROOTHEIDSGEVOELENS

In een manie voelt men zich vaak zekerder van zichzelf dan normaal. Het idee kan ontstaan meer aan te kunnen en over bepaalde gaven te beschikken. Dit kan zich uiten in goede originele ideeen, waardoor oplossingen worden gevonden die men normaal niet gezien zou hebben. Ook kan het tot activiteiten komen die men normaal niet zou durven ondernemen. Zolang een en ander niet uit de hand loopt, kan het in bepaalde situaties voordelen opleveren. Het kan echter gebeuren dat men de realiteit uit het oog verliest en dat er onhaalbare of onverstandige plannen worden gemaakt of dat men tot daden komt die achteraf betreurd worden.


PSYCHOTISCHE VERSCHIJNSELEN


Soms kunnen de grootheidsgedachten zulke vormen aannemen dat er sprake is van psychotische verschijnselen, bijvoorbeeld in de zin van grootheidswanen. Zo kan men de waan hebben erg rijk te ziin en allerlei uitgaven gaan doen zonder zoveel geld te bezitten. Ook kan men het idee hebben over

buitengewone krachten of gaven te beschikken of een goddelijke zending te hebben. Ook kunnen er achtervolgingswanen bestaan, bijvoorbeeld het idee te worden tegengewerkt of dat anderen kwaad willen doen. Dit kan bijvoorbeeld ontstaan als de omgeving probeert de patient af te remmen in zijn dadendrang. Zeker als de patient zelf niet beseft dat hij ziek is, kan het gebeuren dat hij boos wordt op de anderen die hem juist willen helpen door hem naar een dokter te sturen.


4 VERLOOP VAN

DEPRESSIE EN MANIE


Een depressie kan geleidelijk ontstaan, maar soms ook binnen een week of zelfs binnen een dag. Bijna alle depressies gaan ook weer over, soms zelfs zonder behandeling. Men heeft aan het begin van deze eeuw, dus in de tiid dat nog geen behandelingen voor depressies bestonden, ontdekt dat een niet behandelde depressie gemiddeld zo’n vier tot zes maanden duurt. Dit kan overigens varieren van een of enkele weken tot vele maanden of, in zeldzame gevallen, zelfs jaren. Met een behandeling probeert men de duur van een depressie te verkorten, of beter gezegd, de depressie zolang die voortduurt, te onderdrukken. Meestal zijn behandel i ngen met bijvoo rbee l d anti dep ressi eve medicijnen niet genezend, maar verminderen ze een groot deel van de klachten.


Een manie kan ook geleidelijk ontstaan, maar vaak gaat het heel erg snel, binnen enkele dagen of zelfs binnen een dag. Zo’n snelle verandering treedt soms op als men tevoren een hele nacht niet geslapen heeft. Net zoals bij de depressies gaan ook de meeste manieen uiteindelijk vanzelf over. Een onbehandelde manie duurt gemiddeld zo’n twee a drie maanden, maar ook hier is weer een grote variatie mogelijk. Met behandeling gaan de meeste manieen in twee tot zes weken grotendeels weer voorbij.

VERSCHILLENDE VORMEN


Een depressie (of een manie) kan eenmaal in iemands leven optreden en vervolgens overgaan om nooit meer terug te komen. Meestal echter maken patienten in hun leven verscheidene depressies door, terwijl ze tussen deze perioden door meestal geheel gezond zijn.


We spreken dan van recidiverende (=terugkerende) depressies. Daarnaast kennen we nog een vorm waarbij iemand in ziin leven zowel manie(en) als depressie(s) doormaakt. In zo’n geval spreken we van een bipolaire ofwel een manisch-depressieve stoornis, een ziekte met twee polen. Ook hier geldt dat iemand tussen zijn manie en depressie helemaal normaal kan ziin, hoewel het ook voorkomt dat een manie rechtstreeks in een depressie overgaat of omgekeerd. De ziekte bij iemand die alleen depressies of alleen manieen doormaakt, wordt ook wel een unipolaire stoornis (een pool) genoemd.


5 OORZAKEN VAN

DEPRESSIE EN MANIE


Meestal is het niet mogelijk om een oorzaak aan te geven van een depressie of een manie. Bijna bij iedereen gaat het om een combinatie van oorzaken.


Psychische oorzaken: Hiertoe rekenen we de oorzaken die samenhangen met iemands psychisch functioneren. Ieder mens heeft zign eigen psychische ofwel karaktereigenschappen die bepalen hoe men in een gegeven situatie reageert en hoe men problemen al dan niet oplost. Mensen die psychisch minder sterk in hun schoenen staan, dat wil zeggen die een persoonlijkheidsstoornis ofwel een neurotisch karakter hebben, blijken over het algemeen meer kans te hebben om een depressie te krijgen dan mensen met een sterke persoonlijkheid. Sociale oorzaken: Hiertoe rekenen we de gebeurtenissen die aanleiding tot een depressie (of manie) kunnen ziin, bijvoorbeeld een echtscheiding, verlies van de levenspartner, spanningen op het werk, grote veranderingen in het leven, enz. In dit verband wordt ook vaak gesproken over stress ! Biologische oorzaken: Naast bovengenoemde psychische en sociale oorzaken kennen we ook biologische oorzaken. Bij sommige patienten lijkt een depressie of manie te ontstaan zonder een duidelijke aanleiding. Men zegt in zulke situaties weleens dat het lijkt alsof de depressie of manie van binnenuit (endogeen) is ontstaan. Bij andere mensen lijkt het er op dat ze bij hooguit geringe psychische of sociale belasting al een depressie krijgen. In beide gevallen wordt verondersteld dat er een biologische factor aanwezig is die (mede) bepaalt dat men een depressie of manie krijgt. Deze biologische factor is hoogst waarschiinlijk erfelijk bepaald. Dit is aangetoond via erfelijkheidsonderzoek binnen families en onder adoptiekinderen . Tot de bio logi sche oo rzaken word en verder ook de gevolgen van bepaalde lichamelijke ziekten gerekend, bijvoorbeeld een depressie die ontstaat bij iemand die een schildklieraandoening heeft, en de gevolgen van vergiftigingen en (onjuist) medicijngebruik. In dergelijke gevallen spreekt men van organische ofwel lichamelijk veroorzaakte depressies.


COMBINATIE VAN OORZAKEN

Zoals gezegd gaat het bij de meeste patienten bij het ontstaan van hun ziekte om een combinatie van oorzaken die zowel psychosociaal, als biologisch van aard ziin. Hierbij wordt aangenomen dat de biologische factor bepaalt of men aanleg heeft tot een bepaalde ziekte en dat de psychosociale factoren bepalen of de ziekte ook daadwerkelijk optreedt. Omgekeerd zou je kunnen zeggen dat zonder aanleg een bepaalde ziekte niet of althans niet gauw, zal optreden.


Met twee voorbeelden willen we proberen dit duidelijk te maken: lemand verliest bij een natuurramp zijn hele familie en wordt depressief. De conclusie lijkt duidelijk: een reactieve depressie (een depressie die ontstaat als reactie op een bepaalde gebeurtenis, bijvoorbeeld echtscheiding, verlies van werk, natuurrampen). Toch zijn er altiid mensen die na een soortgelijke gebeurtenis niet depressief worden, maar juist meehelpen om hun medeslachtoffers te redden en op te vangen. Het lijkt wel alsof de mensen die niet instorten geen aanleg hebben om een depressie te krijgen, zodat ze zelfs onder extreme psychosociale belasting toch niet depressief worden. Depressie na een scheiding vormt een tweede voorbeeld. Ook hier lijkt de oorzaak begrijpelijk, maar veel mensen scheiden zonder vervolgens depressief te worden. Als na elke scheiding een depressie zou volgen, zouden we psychiaters en ziekenhuizen te kort komen.


6 BEHANDELING VAN

DEPRESSIE EN MANIE


In de behandeling dienen zowel de biologische als psychosociale oorzaken van de ziekte te worden behandeld. Zeker bij een ernstige depressie en bij een manie dienen medicijnen te worden gegeven om de biologische oorzaken, die zich kunnen uiten in lichamelijke verschijnselen van de depressie of de manie, tegen te gaan. Daarnaast dienen de psychische en sociale oorzaken te worden vastgesteld, waarop met gesprekken, eventueel in de vorm van psychotherapie, en met maatschappelijke hulp gereageerd kan worden. Een goede behandeling behoort alle oorzaken te bestrijden en omvat dus tegelijkertijd gesprekken (psychotherapie), zo nodig maatschappelijke huip en medicijnen. In veel onderzoeken bij depressieve patienten is inmiddels aangetoond dat zo’n combinatiebehandeling van "pillen en praten" tot de beste resultaten leidt, zeker wanneer de depressie ernstig is. Overigens is het niet altijd nodig om bij de behandeling "het onderste uit de kan te halen". Zoals bij de bespreking van het verloop van een depressie en van een manie al is vermeld, gaan veel depressies en manieen vanzelf over, soms zelfs binnen een of enkele weken. Zeker als de toestand niet ernstig is zal in zo’n geval ook nog geen behandeling zijn gestart. In andere gevallen reageert een patient heel goed op enkele gesprekken en heeft hij geen medicijnen nodig. Bij ernstige en zeker ook bij langdurende depressies en bij manieen is het echter noodzakelijk om de combinatiebehandeling toe te passen.

HULP VAN FAMILIELEDEN EN/OF BETROKKENEN

De meeste patienten met een depressie (of een manie) krijgen de eerste steun van hun familieleden of betrokkenen. Deze doen er over het algemeen goed aan te luisteren naar wat de patient vertelt en kunnen anderzijds proberen om hem te steunen, vooral door hem hoop te bieden en moed in te spreken. Soms heeft de patient zelf onvoldoende of zelfs helemaal geen inzicht in ziin eigen situatie. In dat geval kunnen familieleden of verwanten proberen de patient uit te leggen wat er met hem of haar aan de hand is.


Overigens kan het moeilijk zijn om de patient te overtuigen dat hij ziek is en dat hij naar de huisarts of zelfs de psychiater moet en/of mediciinen moet slikken. De reacties van een patient kunnen voor familieleden of verwanten ontmoedigend zijn: "Het helpt toch niet, het heeft geen zin, laat me maar dood gaan, bemoei je er niet mee", enz. Het is de kunst dan toch vol te houden en men kan wellicht troost vinden in de gedachte dat de meeste patienten achteraf dankbaar zullen zijn voor wat er voor hen is gedaan. Vaak is het nodig dat familieleden met de patient meegaan naar de dokter om hem te helpen bij het gesprek en zo nodig aanvullende informatie te geven. Veel depressieve patienten hebben namelijk concentratie- of geheugenstoornissen of zijn te geremd om zelf hun verhaal goed te vertellen.


7 GENEESMIDDELEN

BIJ DEPRESSIE


Bij de behandeling van een depressie, zeker als deze gepaard gaat met vitale (lichamelijke) verschijnselen, worden vaak medicijnen gegeven: de zogenaamde antidepressiva. Hiervan zijn er momenteel zo’n 20-tal op de markt. In werkzaamheid ontlopen ze elkaar nauwelijks, wel in de eventuele bijwerkingen. Daarnaast zijn er verschillen in werkingsmechanisme. Voor meer informatie wordt verwezen naar een ander boekje in deze reeks "Psychofarmaca".


EFFECTIVITEIT

De antidepressiva leiden bij ongeveer 60-70 procent van de depressieve patienten tot een vermindering van de depressie. De eerst dagen merkt men meestal nog maar weinig verandering in de stemming zelf, maar er kan soms wel een vermindering van eventueel aanwezige angst, spanning en/of slaapstoornissen optreden. Het kan een of twee en soms zelfs drie of vier weken duren voordat het middel antidepressief gaat werken. De stemming wordt dan minder somber, de activiteit neemt toe en ook de lichamelijke krachten worden minder. Opvallend is dat de omgeving van de patient vaak eerder een verbetering ziet intreden dan de patient zelf. Deze verbetering komt meestal heel geleidelijk. Vaak voelt de patient het in het begin zelf nog niet, maar zeggen anderen dat hij of zij er wat beter uitziet, een wat minder gespannen indruk maakt of wat makkelijker praat. Wanneer de verbetering doorzet, zal de patient het na enkele dagen ook zelf gaan merken. Al met al duurt het meestal twee tot vier weken voordat de depressie geheel of grotendeels is verdwenen.

Zoals reeds is uiteengezet, bestaat de werking van antidepressiva hierin dat ze de verschijnselen van de depressie verminderen, de symptomen als het ware onderdrukken. Ze genezen de depressie niet en vaak zal de patient daarom toch enkele lichte klachten blijven houden. Men heeft bijvoorbeeld moeite om op gang te komen of houdt het idee toch niet in dezelfde mate van het leven te kunnen genieten als voor de depressie. De depressie is als het ware onder de oppervlakte nog aanwezig. Wanneer dit zo is zal de patient de medicijnen moeten blijven gebruiken, bijvoorbeeld nog zes maanden. Pas wanneer de depressie na verloop van tijd geheel is verdwenen, is het verantwoord de dosering geleidelijk te verminderen en uiteindelijk helemaal met de medicijnen te stoppen. Over het algemeen is het vrij moeilijk te bepalen of de depressie inderdaad helemaal over is of dat hij onder de oppervlakte nog aanwezig is. Het Ican dan ook gebeuren dat iemand die zich heel goed voelt en de medicijnen staakt, daarna toch weer geleidelijk depressief wordt. Er zijn patienten die de medicijnen willen of moeten blijven doorgebruiken, soms zelfs vele jaren, om depressies te voorkomen.


BIJWERKINGEN


In dit kleine boekje Ican niet uitgebreid op de bijwerkingen worden ingegaan. Hiervoor (en voor meer informatie ook over andere medicijnen) wordt verwezen naar het oorspronkelijke boek en naar een andere uitgave in deze reeks: "Psychofarmaca". Een feit is echter dat alle antidepressiva bijwerkingen kunnen veroorzaken. Het gebeurt overigens lang niet bij iedereen en veel van de bijwerkingen zijn tijdelijk. Bovendien verschillen de antidepressiva in de bijwerkingen die ze kunnen veroorzaken.


Tot de bijwerkingen, die overigens nooit allemaal gelijk optreden, worden gerekend: sufheid, slaperigheid, droge mond, wazig zien, moeite met urineren en de ontlasting, transpireren, hartkloppingen, vermindering van seksuele gevoelens, misselijkheid, hoofdpijn, duizelingen en slaapstoornissen.


Bij patienten met een manisch depressieve zielete bestaat het risico, dat antidepressiva een manie veroorzaken, of er toe leiden dat manische en depressieve episoden elkaar sneller opvolgen. Daarom wordt bij patienten, die aan deze ziekte liiden de voorkeur gegeven aan lithium, carbamazepine of valproaat (zie hoofdstuk 9), en mogen antidepressiva alleen worden toegepast als ze met een of meer van deze stemmingsstabiliserende middelen worden gecombineerd.


8 GENEESMIDDELEN

BIJ MANIE


Voor de medicamenteuze behandeling van een manie bestaan ook verschillende mogelijkheden. Naast lithium, carbamazepine en valproaat (zie hoofdstuk 9) Ican gebruik gemaakt worden van neuroleptica. Hiervan zijn er zo’n 30-tal op de markt. Neuroleptica hebben als belangrijkste en bekendste eigenschap dat ze antipsychotisch wericen. Hierom worden ze ook wel antipsychotica genoemd. Ze ziin in staat psychotische verschijnselen zoals wanen of hallucinaties, te onderdrukken. Dergelijke psychotische verschiinselen kunnen, behalve bij psychotische zieleten zoals schizofrenie, ook bij een ernstige manie en depressie voorkomen. Om hun anti-psychotische wericing worden neuroleptica dan ook vaak aan die depressieve patienten gegeven, die behalve depressief ook psychotisch zijn. In dergelijke situaties wordt het neurolepticum meestal met een antidepressivum gecombineerd. Overigens dient opgemerkt te worden dat het anti-psychotisch effect meestal pas na ongeveer een week intreedt. Naast het anti-psychotische effect hebben de neuroleptica ook een kalmerende werking. Om deze reden worden ze vaak aan manische patienten gegeven. Enkele dagen tot een week nadat met een neurolepticum is begonnen, kan er een verbetering van de manische toestand intreden. Dit uit zich in het feit dat de patient minder druk wordt, rustiger en samenhangender gaat praten en beter gaat slapen. De stemming wordt geleidelijk aan neutraler.


BIJWERKINGEN


Neuroleptica kunnen veel bijwerkingen veroorzaken. Het kalmerende effect kan zich behalve als een gewenst effect tegen manie, ook uiten in sufheid of slaperigheid. Sommige patienten ervaren dit als een soort gevoelsvervlakki ng. Daarnaast Icunnen allerlei bewegingsstoornissen optreden, zoals stijfheid, beverigheid, lichamelijke onrust en (met name na langdurig gebruik) onwillekeurige bewegingen. Voor een meer uitgebreide beschrijving van de bijwerkingen wordt verwezen naar het oorspronkelijke boek en een andere uitgave in deze reeks: "Psychofarmaca".


9 LITHIUM, CARBAMAZEPINE

EN VALPROAAT


Naast antidepressiva en neuroleptica bestaat er nog een derde groep van geneesmiddelen die bij depressie en manie worden toegepast: de stemmingsstabilisatoren lithium, carbamazepine en valproaat. Hoe de stemmingsstabilisatoren wericen is onbekend, maar aangetoond is wel dat ze een gunstig effect kunnen hebben tegen zowel een manie als een depressie. Daarnaast kunnen ze bij patienten die aan terugkerende depressies of een bipolaire (manischdepressieve) stoornis lijden, helpen nieuwe manische en/of depressieve episoden te vooricomen. Ze zorgen ervoor dat de episoden minder vaak en/of minder ernstig terugkeren. De stemmingsstabilisatoren hebben een gunstig effect bij zo’n 60 tot 70 procent van de patienten. Daarbij moet men bedenken dat het soms maanden kan duren voordat ze hun maximale werking hebben. Omdat de drie verschillende middelen niet bij alle patienten werken, is het soms noodzakelijk een of meer stemmingsstabilisatoren met elkaar te combineren, of antidepressiva of neuroleptica aan de behandeling toe te voegen.

Lithium wordt gegeven in de vorm van lithiumcarbonaat of lith i umcitraat, zouten die en igszi ns lij ken op keukenzout of soda (natriumcarbonaat). Carbamazepine en valproaat zijn oorspronkelijk ontwikkeld voor de behandeling van epilepsie: ze kunnen het optreden van epileptische aanvallen (insulten) tegengaan. Ze blijken daarnaast dus ook te werken bij de manisch-depressieve stoornis.


BIJWERKINGEN


Lithium kan veel bijwerkingen veroorzaken. De meeste bijwerkingen zijn afhankelijk van de concentratie van lithium in het bloed. Mede om deze reden dient bij lithiumgebruik regelmatig de concentratie van lithium in het bloed (de zogenaamde lithiumspiegel) te worden gecontroleerd. De meest bekende bijwerkingen van lithium zijn beverigheid, spierschokjes, misselijkheid en diarree. Daarnaast kan lithium op den duur leiden tot een verminderde nierwericing, wat zich Ican uiten in veel drinken en urineren en een vertraagde werking van de schildklier. Tenslotte kan lithium ook psychische effecten hebben, met name een beinvioeding van het concentratievermogen en het geheugen. Het grootste gevaar bij lithiumgebruik wordt echter gevormd door het feit dat het bij te hoge doseringen (en lithiumspiegels) Ican leiden tot ernstige vergiftigingsverschijnselen. Om deze reden dient de lithiumspiegel regelmatig te worden gecontroleerd en dienen de patienten die lithium gebruiken uitvoerig te worden geinformeerd over het hoe en waarom van een behandeling met lithium.


Ook carbamazepine Icent (mogelijke) bijwerkingen: misselijkheid, sufheid, duizeligheid en beven. Daarnaast kan carbamazepine huiduitslag veroorzaken en, in zeer zeldzame gevallen, de aanmaak van bepaalde bloedcellen (witte bloedlichaampjes) remmen. De belangrijkste bijwerkingen van valproaat zijn misselijkheid, verandering in de eetiust, beven en sufheid.


Ook van carbamazepine en valproaat is het nodig regelmatig de spiegel in het bloed te controleren.


10 ANGSTDEMPENDE MIDDELEN EN SLAAPMIDDELEN


Naast middelen uit de hiervoor genoemde groepen van medicijnen gebruiken veel patienten met een manie of een depressie angstdempende middelen en slaapmiddelen. Meestal ziin deze afkomstig uit de zogenaamde groep van de benzodiazepinen. Sommige middelen uit deze groep worden overdag als angstdempend middel gegeven, andere ’s avonds als slaapmiddel. Alle middelen zijn in hun effecten min of meer gelijk en ze hebben dan ook allemaal, zij het soms in wat wisselende verhoudingen, angstdempende, ontspannende, spierverslappende, rustgevende en slaapverwekkende effecten. De werking van de benzodiazepinen is -in tegenstelling tot die van de antidepressiva en neuroleptica- meestal al kort nadat men het middel heeft ingenomen merkbaar. Werken een antidepressivum en een neurolepticum meestal pas na een week, een of enkele uren na de eerste inname van het benzodiazepine kan men de angst en de spanning al voelen verminderen. De benzodiazepinen hebben alleen maar effect op de angst- en spanningsgevoelens en ze kunnen de slaap bevorderen. Ze hebben weinig of geen effect op de andere verschijnselen van een depressie of manie. Ze zijn daarom niet echt geschikt als enige behandeling tegen deze ziekten, zeker niet de manie en de meer ernstige vormen van depressie. Wel kunnen benzodiazepinen over het algemeen goed gecombineerd worden met antidepressiva, neuroleptica en/of lithium. Een apart probleem van de benzodiazepinen is dat ze tijdens het gebruik in de loop van weken of eventueel maanden soms hun oorspronkelijke wericzaamheid verliezen, reden waarom sommige patienten steeds meer moeten gebruiken als ze toch hetzelfde effect willen bereiken.


Met deze eigenschap hangt samen dat de benzodiazepinen ook tot gewenning, afhankelijkheid en soms zelfs verslaving kunnen leiden. Over het algemeen wordt dan ook aangeraden benzodiazepinen alleen tijdelijk, hooguit enkele weken, maximaal enkele maanden te gebruiken en dan het liefst ook in lage doseringen.


AFSLUITING

Het is in het korte bestek van dit boekje onmogelijk alles over depressie en manie en de behandeling ervan te vertellen. Toch hopen we dat dit boekje een hulp kan zijn om de verschijnselen van een depressie of een manie te herkennen en dat het enigszins wat toelichting kan geven over de oorzaken en de behandelmogelijkheden. Reeds enkele malen is het uitgebreidere boek genoemd waarvan dit boekje een samenvatting geeft:


W.A. Nolen: Depressie, oorzaken, verschijnselen en behandelingsmogelijkheden van de veel voorkomende stemmingsziekten, depressie en manie, uitgegeven bij Tirion Medisch, Baarn, 1997. Daarnaast kan nog worden aangeraden: F. de Jonghe: Omgaan met depressie, een leidraad voor patienten en hun omgeving, uitgegeven bij Kosmos Amsterdam, 1992.


PATIENTENVERENIGINGEN


Naast de Clientenbond en de Stichting Pandora, die zich beide voornamelijk bezighouden met de rechten van psychiatrische patienten in het algemeen, bestaat er een aparte patientenvereniging voor manischdepressieve patienten: Nederlandse Stichting voor Manisch Depressieven. Adres: Postbus 380, 1115 ZH Duivendrecht, tel. 020 6900710.


Tenslotte: de Stichting Labyrint, een zelfhulporganisatie van familieleden, partners en vrienden van psychiatrische patienten. Het gaat hierbij niet alleen om patienten met depressies en manieen. Labyrint organiseert steungroepen door het hele land en geeft ook informatie. Adres: F.C. Dondersstraat 29, 3572 JB Utrecht, tel. 0302712610.

Bipolaire kinderen; Medisch Dossier juni 2012; bron medischdossier.org


Honderdduizenden kinderen krijgen een cocktail van
sterke middelen voor een aandoening die ze misschien helemaal niet
hebben, en die misschien niet eens bestaat.

Twintig jaar
geleden kwam bipolaire stoornis – een geestesziekte die zich kenmerkt
door extreme stemmingswisselingen – bij kinderen nauwelijks tot niet
voor. Op dit moment heeft echter bijna een derde van alle kinderen en
jongeren die een kinderpsychiatrisch centrum verlaten deze diagnose, met
de bijbehorende medicatie. Volgens sommigen betekent deze explosie van
bipolaire stoornis bij kinderen niet zozeer een epidemie van een
geestesziekte onder de kinderen, maar hebben we hier te maken met een
extreem geval van overmedicalisering, met mogelijk desastreuze gevolgen.
Volgens hen krijgen zelfs tweejarigen reeds deze ‘modieuze’ diagnose –
ten onrechte – en wordt hen een cocktail van psychomedicatie
voorgeschreven die niet alleen schadelijk, maar zelfs dodelijk kan zijn.
Het aantal kinderen met de diagnose bipolaire stoornis is de laatste
jaren omhooggeschoten. Uit Amerikaanse cijfers blijkt dat het aantal
poliklinische afspraken voor bipolaire stoornis bij een kind of
adolescent tussen 1995 en 2003 is gestegen van 20.000 tot 800.000:
veertig keer zo veel in minder dan tien jaar. Het aantal consulten voor
bipolaire stoornis bij een volwassene is, ter vergelijking, in diezelfde
tijd ongeveer verdubbeld1.

Er zijn ook psychiaters die deze
groei in het aantal diagnosen van bipolaire stoornis bij kinderen
toeschrijven aan een beter begrip van de stoornis. Anderen geloven
echter dat het een grote vorm van overdiagnosticering weerspiegelt. Een
probleem dat jonge levens kan kosten.
Dr. David Fassler is
verbonden aan de universiteit van Vermont. Hij heeft gezegd dat bijna de
helft van alle kinderen met een verdenking van bipolaire stoornis
wellicht ten onrechte die diagnose heeft gekregen. ‘Bipolaire stoornis
is niet altijd gemakkelijk herkenbaar bij kinderen en jongeren’, zegt
hij. ‘Er is een aanzienlijke overlap met andere aandoeningen waaronder
ADHD, gedragsstoornis, angststoornissen en depressie.’ In een onderzoek
onder opgenomen jongeren in Katonah (New York State) bleek inderdaad dat
bijna de helft van de diagnosen van bipolaire stoornis, gesteld door
een huisarts, later bijgesteld was naar depressie of een
gedragsstoornis2.

Volgens sommige psychiaters is het probleem
zelfs nog groter. Het is de opvatting van dr. Stuart Kaplan,
kinderpsychiater en klinisch hoogleraar psychiatrie aan het Penn State
College of Medicine, dat meer dan de helft van de diagnosen van
bipolaire stoornis bij kinderen onterecht is. ‘Meestal vallen de
symptomen gemakkelijk in het beeld van een oude bekende aandoening,
zoals ADHD en oppositioneel opstandige gedragsstoornis’, betoogt hij.
‘Volgens mij is bij een diagnose van bipolaire stoornis bij een kind
bijna altijd sprake van ernstige ADHD in combinatie met ernstige
oppositioneel opstandige gedragsstoornis, twee vrij veel voorkomende
stoornissen bij basisschoolkinderen.’

Bestaat het wel?
Kaplan
gaat zelfs zo ver dat hij beweert dat bipolaire stoornis bij kinderen
helemaal niet bestaat. In zijn onlangs verschenen boek Your child does
not have bipolair disorder: how bad science and good public relations
created the diagnosis3 stelt hij dat er geen enkel wetenschappelijk
bewijs is voor de opvatting dat een bipolaire stoornis reeds in de
kindertijd tot uiting kan komen. Volgens hem is de ‘epidemie’ van
bipolaire stoornis bij kinderen een ‘diagnostische dwaling’, gevoed door
slechte wetenschap en slimme marketing. Bij volwassenen, zo legt hij
uit, kenmerkt bipolaire stoornis zich door cycli waarin de patiënt
tussen twee extremen van stemmingen rouleert: depressie en manie. Er
zijn dan afgebakende episoden van duidelijk abnormaal gedrag: ernstige
overdreven opgewektheid met verlies van de realiteitszin gedurende
enkele weken, evenals verlammende perioden van diepe depressie die
eveneens weken of maanden kunnen duren.

Maar de huidige
beschrijving van bipolaire stoornis bij kinderen is radicaal anders.
‘Terwijl een volwassen bipolaire stoornis tot uiting komt door perioden
van gedrag dat niet normaal is voor de persoon in kwestie,’ stelt
Kaplan, ‘vertoont een kind met de diagnose bipolaire stoornis
gedragssymptomen die bij het karakter van het kind horen.’ Met andere
woorden: een kind met deze stoornis kan chronisch woedend zijn en meer
keren per dag een woedeaanval hebben. Niet alleen is dat afwijkend van
de geaccepteerde diagnose van bipolaire stoornis bij volwassenen, zegt
Kaplan, maar het betekent ook dat het vrijwel onmogelijk wordt om
onderscheid te maken tussen kinderen met een zogenaamde bipolaire
stoornis en kinderen met een eenvoudig woedebeheersingsprobleem.

In feite bestaan er helemaal geen universeel geaccepteerde
diagnostische criteria voor bipolaire stoornis bij kinderen. Halverwege
de jaren negentig is de diagnose voor het eerst voorgesteld, door twee
invloedrijke wetenschappelijke teams: van de Washington University en
van Harvard. Het team uit Washington beweerde dat kinderen met bipolaire
stoornis extreem korte cycli (rapid cycling) vertonen – ze switchen
veel sneller tussen manie en depressie dan volwassenen – terwijl het
team van Harvard beschreef dat bipolaire stoornis bij kinderen zich
presenteert als prikkelbaarheid en emotionele extremen in de vorm van
chronische depressie, woede of beide4.

Beide denkrichtingen
zijn stevig bekritiseerd door psychiaters en psychologen die bepleiten
dat bipolaire stoornis bij kinderen, als het al bestaat, er hetzelfde
uit zou moeten zien als bij volwassenen. Sommigen trekken tevens de
wetenschappelijke onderbouwing in twijfel. Kaplan wijst erop dat dr.
Joan Luby, een vooraanstaand onderzoeker van bipolaire stoornis bij
kleine kinderen aan de Washington University, schrijft dat
grootheidswaan, euforie en interesse in seksualiteit bij peuters en
kleuters tekenen zijn van een bipolaire stoornis. ‘De meeste
kinderpsychiaters, waaronder ikzelf, zouden eerst dergelijk gedrag bij
een peuter of kleuter willen kunnen duiden’, aldus Kaplan. Bovendien
wijst hij erop dat veel van Lubys onderzoeken enkel gebaseerd waren op
rapportages van de ouders. ‘Dat maakt haar beoordelingen onvolledig naar
medische maatstaven, een fout die nog zwaarder weegt aangezien ze een
nieuwe stoornis introduceert, nog niet eerder beschreven in de
psychiatrische literatuur.’

De invloed van geld
Het
meest verontrustend is nog het zware stempel van de farmaceutische
industrie op het wetenschappelijk onderzoek en de behandeling, zoals een
onderzoeksteam van Point Park University in Pittsburgh (Pennsylvania)
heeft benadrukt. Zij schreven een verslag van de conflicterende belangen
in dit vakgebied. Ze beschrijven daarin bijvoorbeeld de ontmaskering
van een kinderpsychiater van Harvard, Joseph Biederman, prominent
aanhanger van de diagnose bipolaire stoornis bij kinderen en belangrijk
pleitbezorger van een behandeling met krachtige antipsychotica. Op 19
maart 2009 werd in The New York Times onthuld dat Biederman tevoren al
aan Johnson & Johnson had toegezegd dat uit zijn onderzoeken met het
atypische antipsychoticum risperidon bij peuters en kleuters zou
‘blijken dat risperidon in deze leeftijdsgroep veilig en effectief is’.
Dit is een ‘sterke aanwijzing dat Biederman deze Johnson &
Johnson-studie zodanig heeft opgezet dat de gewenste resultaten eruit
zouden komen’, aldus het onderzoeksteam.

VS-senator Chuck
Grassley liet een onderzoek instellen naar Biederman. Daaruit bleek dat
hij minstens 1,6 miljoen dollar had verdiend met advieswerkzaamheden aan
geneesmiddelfabrikanten, maar slechts een klein deel daarvan aan zijn
universiteit had gemeld. Tevens werd ontdekt dat hij Johnson &
Johnson nog meer uitkomsten uit zijn geneesmiddelonderzoeken had
beloofd, wat erop duidt dat hij de gegevens zodanig had gemanipuleerd
dat de gewenste resultaten ontstonden en dat hij daar geld voor kreeg
van de farmaceut4.
Ook twee andere kinderpsychiaters van Harvard
zijn schuldig bevonden aan onvolledigheid in het melden van hun
inkomsten afkomstig van farmaceutische bedrijven. En ook dr. Luby,
fervent voorstander van het gebruik van antipsychotica en
stemmingsstabiliserende middelen bij kleine kinderen met bipolaire
stoornis, wordt door bedrijven gefinancierd die deze middelen maken. In
2009 deed CBS News verslag van het feit dat zij deze banden met de
industrie niet altijd kenbaar gemaakt heeft bij haar publicaties.

Deze grote farmaceutische invloed op het wetenschappelijke onderzoek en
de behandelingen van bipolaire stoornis bij kinderen maakt het erg
moeilijk om nog te geloven dat de medische adviezen werkelijk het belang
van de patiënt dienen.

Plooibare definities
Het
gevolg van de dramatische stijging in het aantal kinderen met bipolaire
stoornis is dat honderdduizenden kinderen psychotrope middelen krijgen.
Die werken daar bovendien niet eens tegen5, maar hebben wel lelijke
bijwerkingen (zie het kader bij dit artikel). Uit Amerikaanse cijfers
blijkt dat in de periode van 1993 tot 2002 het aantal jongeren dat naar
de dokter kwam en de spreekkamer verliet met een recept voor een
antipsychoticum ongeveer verzesvoudigd is6.
Gelukkig hebben de
experts die over de revisie gaan van de DSM-IV (Diagnostic and statistic
manual of mental disorders, 4e editie), de wereldwijde standaard voor
de indeling en diagnostiek van alle mentale stoornissen, klaarblijkelijk
de gevaren ingezien van een diagnose van bipolaire stoornis bij
kinderen. Zij hebben deze verworpen voor opname in de nieuwe editie die
in 2013 moet verschijnen. Maar wel overweegt deze werkgroep DSM-V een
andere diagnose op te nemen voor kinderen die momenteel als bipolair
worden gediagnosticeerd zonder dat ze de symptomen hebben die je bij
bipolaire volwassenen ziet: temper dysregulation disorder (TDD), wat zo
veel betekent als woedeontregelingsstoornis. De belangrijkste kenmerken
van TDD zijn ernstige, herhaaldelijke woedeaanvallen en een aanhoudend
verhoogde prikkelbaarheid.

Dat mag lijken op een stap in de
goede richting, maar deze nieuwe diagnose zal natuurlijk net zo veel
problemen opleveren als bipolaire stoornis bij kinderen. De Amerikaanse
psychiater dr. Allen Frances, die voorzitter was van de vorige
DSM-werkgroep (DSM-IV), vreest dat de nieuwe TDD-diagnose gewoon weer
een nieuwe deur openzet voor de geneesmiddelenindustrie naar een grotere
markt voor potentieel schadelijke psychomedicatie. Sterker: ‘het
gebruik van die middelen bij kinderen met verontrustende (maar in
essentie ‘normale’) ontwikkelings- of situationele uitschieters, of met
een prikkelbaar temperament vanwege andere redenen (bijv. drugsgebruik,
ADD) zou rampzalig zijn,’ zegt Frances, ‘maar wordt dan wel een feit.’
De intellectueel Christopher Lane, historicus en literatuurrecensent,
schreef dat de TDD-diagnose ‘betekent … dat iedereen die cycli van
hevige emoties doormaakt als onderdeel van de normale menselijke
ontwikkeling, voor de rest van zijn of haar leven met een psychiatrische
diagnose kan worden opgescheept’7.

Omgevingsfactoren
Helaas
gaat de controverse rond bipolaire stoornis bij kinderen – en de nadruk
die daarbij ligt op het vinden van het juiste etiketje voor deze
kinderen – voorbij aan de vraag waardoor deze stemmings- en
gedragsproblemen nu eigenlijk ontstaan, en met name aan de rol van de
omgeving. Toch heeft een klein aantal experts wel intrigerende theorieën
voorgesteld, die ervan uitgaan dat de symptomen reversibel zijn.
Zo
oppert kinder- en jeugdpsychiater dr. Victoria Dunckley dat
videospelletjes en andere vormen van elektronische stimulatie mogelijk
bijdragen aan het toenemende aantal diagnosen van bipolaire stoornissen
bij kinderen. ‘Er is geen omgevingsfactor die zo ernstig onderschat
wordt als de hyper-alerte staat waarin je wordt gebracht door een
videospelletje – de niet-gewelddadige incluis – en andere vormen van
interactief schermgebruik, zoals tekstverwerking en internet’, schrijft
zij in haar blog8. Uit recent onderzoek blijkt dan ook dat het spelen
van video-spelletjes samengaat met agressie en slaapproblemen bij
kinderen: twee symptomen van een bipolaire stoornis9,10.
Ook zijn er
experts die vermoeden dat medicijnen tegen ADHD een belangrijke factor
zijn. Aan de universiteit van Oxford heeft een onderzoeksteam erop
gewezen dat de symptomen van ADHD overlap vertonen met die van bipolaire
stoornis bij kinderen, en dat de behandeling van ADHD met stimulerende
middelen de extreme stemmingen kunnen uitlokken. Onlangs is gebleken dat
deze stimulerende middelen, zoals methylfenidaat (Ritalin),
manie-achtige symptomen bij kinderen kunnen veroorzaken met euforie,
grootheidswaan, paranoïde wanen, verwardheid, hallucinaties en verhoogde
agressie11. De Oxfordse onderzoekers stelden daarop de vraag12: ‘Is het
mogelijk dat de grootschalige toepassing van stimulerende middelen voor
de behandeling van probleemgedrag bij kinderen de oorzaak is van de
klaarblijkelijke epidemie van bipolaire stoornis bij kinderen in de
Verenigde Staten?’

Voeding
Een andere
mogelijke verklaring is een onevenwichtige voeding. Steeds meer
onderzoeken wijzen uit dat voeding van grote invloed kan zijn op
stemming en gedrag. Wat op het eerste gezicht een bipolaire stoornis of
ADHD lijkt, kan dan in werkelijkheid een voedingsdeficiëntie zijn of een
probleem met de stofwisseling van bepaalde voedingsmiddelen.
Een
tekort aan omega-3-vetten hangt bijvoorbeeld samen met zowel bipolaire
stoornis als ADHD. Deze vetzuren zijn van belang voor de ontwikkeling
van de hersenen en de regulatie van gedrags- en chemische aspecten bij
stemmingsstoornissen, zoals stress, depressie en agressie13. Uit
klinisch onderzoek valt op te maken dat omega-3-supplementen wellicht
helpen bij bipolaire stoornis en dat het effect zowel voor de manische
als de depressieve symptomen geldt14,13.
Andere nutriënten die een
rol kunnen spelen bij bipolaire stoornis zijn foliumzuur en vitamine
B12. Voedselallergie en instabiele bloedsuikerspiegels kunnen ook een
rol spelen (zie het hoofdartikel van Medisch Dossier april 2004). De
Amerikaanse kinderpsychiater dr. Patric Darby heeft gemeld dat hij veel
kinderen met de diagnose bipolaire stoornis goed heeft kunnen behandelen
met een suikervrij dieet.
Deze mogelijke oorzaken van stemmings- en
gedragsstoornissen bij kinderen rechtvaardigen meer diepgaande
onderzoeken, aangezien de resultaten duizenden kinderen kunnen behoeden
voor een levenslange veroordeling tot risicovolle medicatie en
stigmatisering.
Joanna Evans

1Arch Gen Psychiatry, 2007; 64: 1032-1039
2Psychiatry Res, 2001; 101: 47-54
3Santa Barbara, CA: Praeger, 2011
4J Psychol Iss Org Cult, 2011; 1: 32-49
5http://leg2.state.va.us/dls/h&sdocs.nsf/By+Year/HD92010/$file/HD9.pdf
6Arch Gen Psychiatry, 2006; 63: 679-685
7J Psychol Iss Org Cult, 2011; 1: 32-49
8www.psychologytoday.com/blog/mental-wealth/201106/misdiagnosed-bipolar-disorder-is-all-the-rage
9Dev Psychol, 2011 Oct 31; online voorpublicatie
10Pediatrics, 2007; 120: 978-985
11Indian J Pharmacol, 2011; 43: 80-81
12Adv Psychiatr Treat, 2004; 10: 1-3
13Expert Rev Neurother, 2011; 11: 1029-1047
14Eur Neuropsychopharmacol, 2007; 17: 440-447

Bijwerkingen van de gebruikte middelen

Lithium (een stemmingsstabilisator): misselijkheid, braken, diarree,
spierzwakte, vaker plassen, wazig zien, nierfunctiestoornis,
schildklierafwijking
• Atypische antipsychotica: slaperigheid,
rusteloze benen, gewichtstoename, neuromaligne syndroom
(levensbedreigende aandoening van de zenuwen), tardieve dyskinesie
(stoornis met onvrijwillige repetitieve bewegingen), diabetes
• Anticonvulsiva: obstipatie, stemmingswisselingen, duizeligheid, suïcidale gedachten en daden, verhoogd testosteron
• Antidepressiva: hoofdpijn, misselijkheid, slaapproblemen, rusteloosheid, suïcidale gedachten en daden.

Hieronder kunt u lezen wat er uit mijn brein kwam toen ik voor de eerste keer manisch werd in 1988…

Maatregelen op het gebied van onderwijs en computergebruik


1. In het onderwijs mag niet meer bezuinigd worden.

Zij leveren de mensen van de toekomst.


Het kopieren van software voor eigen gebruik is onbeperkt toegestaan.
Het beveiligen van software moet worden tegengegaan, het levert
veel vertragingen op bij het kopieren. Deze vertragingen zijn
eigenlijk onnodig.

Virussen moeten strafbaar gesteld worden.

Netwerken moeten eigenlijk openbaar toegankelijk worden.

Er mogen echter twee computernetwerken overblijven die niet voor
iedereen toegankelijk zijn: Een politienetwerk en een regeringsnetwerk.

Het heffen van BTW over ingevoerde software moet worden afgeschaft.

Om iedereen in een financieel niet draagkrachtig gezin ook
een kans te geven om te klimmen in rang en stand, zou het eigenlijk
zo moeten zijn dat deze mensen geen inkomsten-belastingen hoeven
te betalen. Zij zouden meer moeten worden ontzien.

De prijs hiervan wordt betaald door de afgestudeerde mensen.


Zij zouden bijvoorbeeld in het computeronderwijs aan het werk
kunnen. MS DOS moet worden afgeschaft als de standaard in het
bedrijfsleven en in het onderwijs. Daar waar het goed werkt kan
het zijn diensttijd blijven voldraaien, maar de computers met
veel vriendelijkere interfaces moeten worden ingevoerd; vooral
op de lagere scholen. Er is toch niets mooiers om de kleinere
kinderen met de computer vertrouwd te maken door ze met een muis
te laten tekenen? Dat is een stuk mooier dan ze wat regeltjes
BASIC te leren.


Partikulieren met een kapitaal boven het miljoen, moeten elk
jaar 50% van het bedrag erboven betalen aan Greenpeace.


Autorijden zou een verplicht vak moeten zijn op school.

Waarbij alleen voor het afrijden Fl 200,– moet worden betaald.

Zo kan het CBR winstgevend worden.

Wil een examinator je laten zakken, dan zal hij dat eerst moeten
aanvragen bij het ministerie met goede opgaaf van reden.


De rijschoolhouders, die overigens vrij te kiezen moeten blijven
kunnen gewoon particulier blijven maar worden door de overheid
betaald; Alleen rijbewijs B wordt door de overheid betaald. (Het
zal niet strafbaar worden om particulier extra bij te lessen,
echter dat zal niet door de overheid worden betaald.)

De autorijscholen worden gesponsord door reclame en autobedrijven.
Theorie moet eerst zijn gehaald voordat er achter het stuur gestapt
mag worden. De controle hierop zal streng zijn. met 17 jaar mag
al met theorie worden begonnen. Met 17,5 mag in de auto o.l.v.
een rijinstructeur worden gereden. Echter als je 18 jaar bent
mag je pas afrijden.


De scholen moeten veel meer gekoppeld worden aan het bedrijfsleven
zodat veel gerichtere lessen kunnen worden gegeven, en er minder
kans bestaat op een overschot aan leerlingen op bepaalde scholen.
(vb. nu is de MEAO)

Door de scholen particulier te maken door er bedrijven aan te
koppelen houd je veel meer de besten over.


De mensen die afvallen moeten overigens de mogelijk houden
om een soort KMBO of KLBO te volgen.


De studiefinanciering moet geprivatiseerd worden, echter wel
onder toezicht van de overheid worden geplaatst. Bedrijven die
het zien zitten kunnen de S.F. sponsoren; net als met de scholen
het geval kan zijn.

Geef wettelijke mogelijkheden om de scholen te koppelen aan bedrijven,
zodat ze winst kunnen maken.


Laat oudere mensen in het onderwijs in bepaalde nader te omschrijven
gevallen eerder afvloeien dan jonge mensen. (Vooral als zij vrijwillig
willen afvloeien.)


Bepaalde onzinnige opleidingen als theaterwetenschappen mogen
alleen nog aan een zeer selecte groep mensen gegeven worden, en
dan alleen naar behoefte; anders is er niemand bij gebaat dat
deze mensen van de studiefinanciering snoepen terwijl ze zelf
op een gegeven moment niets verdienen omdat ze eenvoudig weg werkloos
zijn.


Sport en recreatie


Er mogen geen buitenbaden meer onnodig gesloten worden. Iedere
gemeente moet minstens een buitenbad open houden.

Rekreatiegebieden moeten worden uitgebreid en verbeterd m.b.v.
ongeschoolde werknemers.


Proffesionele voetbalploegen moeten alleen bestaansrecht hebben
als ze ten eerste winstgevend zijn en ten tweede een amateurclub
sponsoren; zodat nieuwe mensen zich altijd aandienen.

De Profclubs moeten hun eigen politiemensen in dienst nemen. Als
ze dit niet kunnen betalen kunnen ze echter altijd bij de overheid
voor assistentie aankloppen.

Iedereen die nu nog werkloos is zou zich moeten bekwamen in een
tak van sport.

Elke dag moet er een tak van sport beoefend worden. Studio sport
moet behalve aandacht voor het voetbal ook aandacht besteden aan
andere takken van sport.


Elke 2 maanden moet er een popconcert of een klassiek concert
worden georganiseerd t.b.v. het WNF, greenpeace, kankerbestrijding,
unicef, Foster Parents en evt. andere goede doelen. Het hieraan
meewerken zou op vrijwillige basis moeten gebeuren, zodat alleen
de kosten die gemaakt worden terugbetaald hoeven te worden en
de beschikbare gelden volledig ten goede komen aan de goede doelen.


Racisme, discriminatie


Racisme moet met de beschikbare middelen worden bestreden.

Ook moet er positieve discriminatie worden toegepast:

Als er een zwart persoon een baan beter aan zou kunnen dan een
blanke, dan moet deze zwarte zeker worden aangenomen.

Met vrouwen zou dit op een zelfde manier moeten worden aangepakt.


Justitie


Alternatieve straffen die effectief zijn invoeren voor vooral
de kleine misdaad. Het strafblad kan dan leeg blijven.

Hoge geldboetes voor opzettelijke overtredingen (zwart rijden,
door rood licht rijden)

Zo moeten bepaalde boetes op Fl 500,– komen te staan

Of moeten voor verkeersovertredingen 5 Mnd het rijbewijs ingeleverd
worden.


De leesbaarheid van justitiele documenten zal moeten worden
verbeterd. Hiervoor moeten speciaal mensen worden opgeleid of
mensen worden omgeschoold.

Elk overheidsdocument moet worden voorzien van een register, zodat
de onvermijdelijke moeilijke woorden worden verklaard.


Reclassering van ex-gedetineerden doorwerkloze omgeschoolde
werknemers, die er gelang bij hebben om een sociale baan te hebben.


Op het verhandelen van drugs en andere verdovende middelen
moet streng worden aangepakt; drugs wordt verboden. Mensen die
op dit moment verslaafd zijn zullen automatisch afkikken door
een computersysteem dat per persoon bekijkt hoeveel hij of zij
elke dag nodig heeft. Dit zal langzaam teruglopen tot de hoeveelheid
0. Dit moet gebeuren door werkloze mensen die in speciale klinieken
zullen gaan werken.

Softdrugs worden onder hoge accijns toegestaan. Deze accijns worden
zo hoog dat de prijs ongeveer zal vervijfvoudigen.

Mensen die toch nog drugs verhandelen moeten echt levenslang achter
de tralies verdwijnen, tenzij bij een onderzoek in het Pieter
Baan centrum blijkt dat zij verminderd toerekeningsvatbaar waren.
Dan zullen zij verplicht worden opgenomen in een Psychiatrisch
ziekenhuis.


Op het beledigen van mensen door bv. Gekkenhuis of andere dingen
te noemen moet een minimum straf staan van fl 250,– boete.

Het moet zeker niet de bedoeling zijn om van Nederland een politiestaat
te maken, maar een ding staat vast: er moeten strengere straffen
komen.

Als mensen met alcohol achter het stuur zitten dan volgt directe
ontzegging van de rijbevoegdheid voor 2 jaar, met verplichting
om opnieuw rijles te nemen.

Deze grens is dus: 0 promille.

Gebeurt het hierna nog eens dan mogen ze nooit meer achter het
stuur zitten.

Privatiseren is een goede zaak; maar de overheid moet zeker als
het gaat om genetische onderzoeken een vinger in de pap houden.


Aan politiemensen zouden minder strenge eisen moeten worden
gesteld. Zo moeten mensen met brillen sneller worden toegelaten.
Ze zijn natuurlijk verantwoordelijk voor zichzelf. Maar zij kunnen
er natuurlijk voor zorgen dat er een veel betere communicatie
met de onderwereld komt. Dat zijn zeker ook mensen met hun eigen
problemen. Toen G.J.H. vermoord was waren er zelfs tips van die
mensen bij die mede tot de ontknoping van die zaak hebben geleid.
In de grond van hun hart zijn die mensen zo slecht nog niet, alleen
ze moeten zijn geraakt in hun verleden waardoor ze in een circuit
zijn gekomen die ze alleen maar naar onder heeft getransporteerd.
Naar boven was er niet bij.


De politie moet met een interactief systeem van opsporing gaan
werken.

Genetisch onderzoek mag alleen worden gebruikt om misdadigers
en zwaardere criminelen op te sporen.

Gezondheidszorg


1. In de gezondeheidszorg mag niet meer bezuinigd worden.

Zij leveren gevaar op voor de mensen van de toekomst.


Ex psychiatrische patienten moeten meer kansen worden geboden.
Zij zijn als zij weer beter zijn, zeker niet minder om te hebben
dan andere mensen. In sommige gevallen van banen waar veel stress
bij te pas komt, zullen zij eerder kunnen aanvoelen wanneer zij
ziek aan het worden zijn. Alleen dan kun je vroegtijdig ingrijpen.


Op gezondheidszorg mag geen cent bezuinigd worden. Het geld
moet uit de winstgevende andere takken van de overheid komen.

Overal moet een rookverbod gelden; behalve in de open lucht.

Alleen ’s winters mag er in een gebouw een ruimte aangewezen worden
om helemaal blauw gerookt te worden.

Er komen hoge accijnzen op tabak en alcohol; zodat zij net zo
duur, zo niet duurder worden dan in een Scandinavische landen.


Om de toenemende werkdruk in het bedrijfsleven en bij de overheid
tegen te gaan moeten de psychiatrische ziekenhuizen meer bekendheid
krijgen. Ook moeten ze meer geld krijgen om hun steeds zwaardere
taak uit te voeren. Het mag nooit voorkomen dat iemand die dringend
hulp nodig heeft op een plaats/bed moet wachten.


AIDS onderzoek moet worden gestimuleerd, maar er moet ook een
agressieve campagne (GB) worden gevoerd om uitbreiding van het
AIDS-virus te voorkomen. Vrijen zonder condoom moet alleen mogen
met relaties die langer duren dan 1 jaar.


Hoewel is aangetoond dat het AIDS-virus al in 1956 een slachtoffer
heeft opgeleverd moet er zeker een terugdringing van het aantal
sero-positieven kunnen worden verkregen.

De sero-positieven kunnen het beste aan elk onderzoek meedoen,
omdat ze eigenlijk weinig meer te verliezen hebben.

Als er door bepaalde ziektes of andere rampen mensenlevens in
het geding zijn mogen er aggressievere reclame-spots op Radio
en Televisie worden getoond om dit te verbeteren.

Als door deze promotie de situatie niet verbeterd dan moeten andere
maatregelen worden genomen.

Verkeer en vervoer.


In 1996 zou iedere Nederlander gratis gebruik moeten kunnen
maken van het openbaar vervoer. De kosten die dat alles met zich
meebrengt moeten worden gedekt uit de toeristeninkomsten en door
hogere heffingen op alcohol en tabak (zij kunnen net zo duur worden
als in de Scandinavische landen.)

Hoewel iedereen kan autorijden moet dit zonder schone motor zoveel
mogelijk worden beperkt.

Iedere automobilist zou moeten kunnen uitrekenen hoeveel planten
en bomen er nodig zouden zijn om zijn hoeveelheid vervuiling te
kunnen zuiveren. Hij zou dit in zijn tuin of op een andere plek
moeten aanplanten.


De auto’s mogen net zo hard als ze willen, als ze een katalysator
hebben. Echter boven de 130 km/h is de schade altijd voor eigen
rekening. Dit bespaard politieinzet die wel ergens anders voor
gebruikt kan worden. (D)

De 100 km bordjes van Smit-Kroes moeten worden omgesmolten tot
spoorstaven om de TGV op te laten rijden. Ze kunnen worden gemaakt
tot hoogwaardiger staal bij de Hoogovens groep.

Iedereen boven de 12 jaar moet in 1996 een OV-jaarkaart hebben,
zodat alleen buitenlanders het openbaar vervoer hoeven te betalen.
Dit kan dan aan de grens waar dag, week en maandkaarten worden
verkocht. De vrijkomende douane-beambten kunnen hiervoor goed
in worden gezet.

Dit openbaar vervoer moet sterk verbeterd worden zodat in 1996
in elk dorp minstens een bus per uur komt.

Zij kunnen dan ook de GWK kantoren draaiende houden.


Het CBR moet worden opgesplitst binnen 1 jaar zodat het efficienter
en winstgevender kan worden. In de toekomst moet het onder overheidstoezicht
partikulier worden.


Door het openbaar vervoer gratis te maken geeft het veel minder
files, waardoor de extra tunnels iets langer op zich kunnen laten
wachten. Wel is de hoeveelheid luchtvervuiling dan natuurlijk
een stuk minder.

De betaling van de gratis openbaar vervoerkaart voor in Nederland
(later misschien in heel Europa) moet worden betaald uit gezamenlijke
milieuheffingen op benzine, sigaretten en andere chemische milieubelastende
produkten.

Economie


Er moet zoveel mogelijk bij binnenlandse bedrijven geinvesteerd
worden.

Schaf visums af.

De mensen van de douane en de visa ambtenaren kunnen anders aan
het werk gaan op schiphol.


Milieuhygiene


Mensen moeten ervoor zorgen dat hun eigen afval gescheiden
wordt ingezameld. Ze krijgen hiervoor een bepaald bedrag per kilo.

Er moet snel geld komen om recyclingsbedrijven te maken.

Zo zouden er in het werkloze noorden veel van dat soort bedrijven
kunnen komen. Te denken valt bijvoorbeeld aan de Eemshaven.


Elk bedrijk moet zo veel bomen en planten planten om de hoeveelheid
CO-2 die het uitstoot te neutraliseren tot zuurstof.

In het jaar 2000 mag de CO-2 alleen nog maar uit mensen komen,
of geneutraliseerd worden door bomen en planten.


Er moet financiele steun komen om naar planten en bomen te
zoeken die extra veel CO-2 omzetten in zuurstof.


In 1995 moeten de binnenwateren weer geschikt zijn als zwemwater.


Op probleemprodukten moet statiegeld komen.

Ook het afval, dat gescheiden ingezameld wordt, moet terug gebracht
worden naar waar het vandaan komt: de bedrijven die het produceren.
Zij moeten geld krijgen om een recyclingsinstallatie voor hun
produkten te maken.


Als er ook maar enigszins het vermoeden bestaat dat het lozen
van een stof mogelijke gevaren voor de volksgezondheid met zich
meebrengt, dan moet het absoluut verboden worden deze stof te
lozen. Financiele argumenten hiertegen zullen niet worden getolereerd.
Als het bedrijf hiervoor een financiele klap zou krijgen dan zullen
zij ook voor een jaar van het betalen van inkomstenbelasting worden
ontzegt.


De kathalysator moet worden verplicht tot iets beters gevonden
is. Iedereen moet in 1992 zo’n ding gemonteerd hebben, als de
auto zich rijdend op de openbare weg bevindt.

Schonere motor:

Water electrolyseren m.b.v. gewonen witte steenkool (waterkracht).
De vrijgekomen zuurstof opvangen.

De brandstof om auto’s op te laten lopen is dan de waterstof.


Ook kan de brandstof methaan of ethaan zijn. Grotere molekulen
geven bijprodukten. De benzinemolekulen moeten gekraakt worden.
Lood toevoegen moet worden verboden


Zonnebloem en koolzaadolie mogen niet door de oliemaatschappijen
worden tegengehouden omdat zij de enige mogelijkheid zijn om ons
in de toekomst van energie te voorzien. Zo gebruiken we de zon
nog meer in ons voordeel. Zij zijn in de tweede plaats schoner
en zuiniger dan minerale olien, die we beter kunnen gaan gebruiken
voor het vervaardigen van afbreekbare plastics.

Niet afbreekbare plastics moeten zonder meer gerecycled worden.
In Nederland is al een fabriek om dit te doen: Ze maken er een
materiaal gelijkwaardig aan tropisch hardhout. Dit moet zonder
meer worden gesubsidieerd omdat het ook de tropische regenwouden
bespaard. Er moet wereldwijd bekend worden dat het tropische regenwouden
het winstgevendst zijn als er bomen staan. Subsidies voor zelfstandige
recyclingsfabrieken moeten er komen.

De verbrandingsovens moeten binnen 1 jaar worden omgebouwd tot
VAM-achtige bedrijven (Wijster). Er mag met ingang van morgen
geen vuil meer verbrand worden. Zeker geen stoffen waarbij het
vermoeden bestaat dat er dioxine bij vrij komt.


CFK’s, SO-2, PCB’s, moeten worden verboden

Ozonvorming in de industriegebieden moet worden tegengegaan. Mocht
het toch gebeuren moeten we ervoor zorgen dat het in de hogere
luchtlagen komt.


Greenpeace moet hier van een stichting een staatsbedrijf worden
om winst te kunnen maken waarvan een ding vast staat: het moet
worden gebruikt om het milieu te beschermen. Zo kunnen ze snel
hun vloot uitbreiden en bv. de walvisjacht verijdelen.

Acties in de toekomst die niet ondenkbaar zijn:

1. Het afsluiten van de Schelde

2. Afsluiten van de lozingen van Kalimijnen, BASF en andere bedrijven
die onze rivieren vervuilen.

3. Het boycotten van produkten van walvissen, zeehonden enz.

Zo moeten gecombineerde Wind/Zonneenergieparken worden aangelegd.
Het is namelijk zo dat als hier de zon niet schijnt, het meestal
wel waait, of andersom. Ook zouden we de waterkracht van onze
rivieren beter kunnen gebruiken.

Ieder huishouden zou in 1997 volledig op wind en/of zonneenergie
moeten draaien. Zo kunnen we volledig afzien van kernsplitsing
tot kernfusie voor dit doeleind in de plaats kan komen. Het onderzoek
naar kernfusie moet financiele steun krijgen zodat in het jaar
2002 de eerste fusiecentrale op de Maasvlakte staat.


Technologisch onderzoek t.b.v. het milieu kan van overheidswege
worden gestimuleerd. Bedrijven zouden 1/4 van de winst moeten
besteden aan het milieu. (Meer mag, maar is niet verplicht.)


Onzinnige kunstwerken moeten worden afgeschaft. Daar waar ze
nu staan mogen ze blijven. Alleen daar waar kunst nut heeft, zoals
in parken of als monument mag het worden doorgevoerd. Dit om landschapsbederf
te voorkomen.


De hoeveelheid toegestane straling moet worden beperkt tot
de normale natuurlijke achtergrondstraling. Hoeveel dat is, is
misschien moeilijk te achterhalen, maar er mogen in elk geval
geen gezondheidsklachten van ontstaan.


Er moeten onmiddellijk onderzoeken komen naar de herkomst van
kwik in o.a. de Amazone waar goudzoekers m.b.v. kwik goud oplossen
en lozen op de Amazone, Zuid Afrika, waar een fabriek ervoor zorgt
en zodra de werknemers meer kwik in hun bloed hebben dan mogelijk
sinaasappelsap mee naar huis krijgen.


De opwerkingsfabrieken moeten veel minder lozen. Ze besparen
ons ten minste van nog meer aangemaakt uranium, maar Sellafield
maakt de Ierse Zee tot de radioactiefste in de wereld.


De Atoomproeven, zowel boven als ondergronds moeten worden
verboden. Chemisch en radioactief afval mag niet meer worden gedumpt;
alleen worden hergebruikt, of op de maan geplaatst worden. Er
moet dan echter wel rekening mee worden gehouden dat er op de
maan slechts 1/6 van de aardse zwaartekracht heerst.

Atoomkracht moet steeds minder worden toegepast omdat er enorme
risico’s aan kleven, met als ernstigste voorbeeld de ramp bij
Tsjernobyl


Door het beperken van Broeikasveroorzakende gassen, moet het
broeikaseffect worden stopgezet.

Ieder land moet, desnoods met strafmaatregelen, worden gedwongen
om op dolfijnen, walvissen en zeehonden e.a. te jagen.


Antarctica mag niet worden ontgonnen. Er mag in ieder geval
geen olie boven de grond worden gehaald, want het is zo dat als
dat in dat milieu terechtkomt er nog veel langer schade van wordt
ondervonden dan in een normaal zeegebied. Dit komt door de extreme
koude waardoor planten en dieren zich dan veel minder snel herstellen.


De honderdduizend plaatsen die in Nederland vervuild zijn moeten
binnen 3 jaar zijn opgeruimd door uitkeringstrekkende werklozen,
langer werkloos dan 1 jaar. De bedrijven moeten de kosten betalen
van wat ze eens vervuild hebben. Zij zullen, als zij dit niet
zonder slag of stoot doen, door justitie vervolgd worden.


Pas als

de laatste boom gerooid is

de laatste stroom vergiftigd

de laatste vis gevangen

dan zal men merken dat geld niet eetbaar is


Bestuurlijke maatregelen


De Eerste Kamer moet worden afgeschaft als orgaan dat macht
kan uitoefenen. De mensen die ouder zijn dan 65 moeten met pensioen,
jongeren kunnen misschien naar de T.K. verhuizen.

Het moet ministers worden verboden om zonder overleg direct uitspraken
te doen over geld ed. Als voorbeeld in dit verband zou minister
May kunnen worden genoemd.

De rekenkamer moet worden uitgebreid, en ook het CBS moet groter
gemaakt worden.

De inkomsten van de koningin moeten verminderen. Zij moet eigenlijk
uitbetaald worden in de vorm van gewenste producten uit het Nederlandse
bedrijfsleven.


Ministers en kamerleden mogen elke achtergrond hebben mits
ze maar A.B.N. praten en als ze maar in staat zijn om de test
die ze aan het begin van hun cariere moeten maken uit te voeren.

De taal van de hogere bevolkingslagen moet in zoverre worden afgeschaft
dat alle woorden die echt nodig zijn overblijven. Een speciale
commissie van ex-werkloze onderwijzers moeten hiermee aan het
werk.


Het referendum als laatste volksoordeel moet weer worden ingevoerd.


Ontwikkelingssamenwerking (= Ontwikkelingshulp)


Moet alleen worden beperkt tot de projecten waarbij duidelijk
sprake is van een verbetering van het onderwijs, zodat de mensen
leren hoe ze moeten verbouwen (1) en lezen en schrijven (2), om
niet te worden beduveld met bijvoorbeeld geld. Voedselhulp is
even als laatste redmiddel wel goed, maar weinig zinvol.


Omroep


De subsidies op TV programma’s en voor de omroepen moeten langzaam
minder worden, zodat de omroepen langzamerhand partikuliere bedrijven
kunnen worden. De omroepen mogen best commercieel. Sta TV10 en
Veronique beide toe.

Industrie


Weer buitenlandse werknemers tenzij ze echt nodig zijndoor
een tekort in Nederland (maatregel uit CH)

Er moet zoveel mogelijk geinvesteerd worden in binnenlandse bedrijven
of multinationals. Dit om de Nederlandse markt niet te laten verzuipen
in bijv. de Duitse.


Europa 1992


Ondanks de samenvoeging in Europa moet Nederland zijn eigen
identiteit houden.

Zorg voor gelijke belastingdruk in de landen van de Europese gemeenschap,
zodat nergens een belastingparadijs ontstaan.


Verbeteren van de financiele positie van de overheid


De huursubsidie dient te worden terugbetaald als er later meer
verdiend wordt. Koopsubsidie (Premie A/B) moet ook langzaam worden
terug betaald, waardoor het eigenlijk renteloze leningen worden.

Studenten moeten vrij kunnen verdienen als aanvulling op hun studiebeurs;
zwart werken kan toegestaan worden tot fl 250,– per maand. Dit
mag gelden voor iedereen. Als de mensen zich nl. niet aan de wet
aanpassen, dan kun je de wet beter aanpassen aan de mensen. De
mensen die vrij komen doordat hierop niet meer gecontroleerd hoeft
te worden kunnen nu worden ingezet om bedrijven goed door te lichten
of te helpen bij een eenvoudiger geworden boekhouding doordat
de belasting nu echt eenvoudiger geworden is.

De belastingaangifteformulieren vertaald worden door de eerder
hiervoor aangeduide mensen.

Er moet geen algemene ECU in gevoerd worden in Europa. Er wordt
nl. zoveel winst gemaakt met het omwisselen van valuta, dat dat
een enorme schadepost zou worden als dit eenmaal weg zou vallen.

De Nederlandse economie zou gezond en schuldvrij moeten zijn in
het jaar 2000.

De vergrijzing, die ontzettend veel geld kost moeet worden tegengegaan
door premies te geven voor mensen die meer dan twee kinderen nemen.
(Dit moet gebeuren in de vorm van fl. 100,– meer kinderbijslag
in de maand.)

Voor het adopteren van kinderen de prijs fl. 0,– worden als kan
worden aangetoond dat het kind beter af is in Nederland.

Ook het zijn van draagmoeder moet niets meer kosten, tenzij de
prijs die hiervoor gevraagd wordt niet hoger is dan fl. 65000,–.

De drempel om een bedrijf te beginnen moet worden verlaagd, zodat
er veel jong talent in Nederland kan proberen een bedrijf te beginnen.
Deze drempel moet voor een BV op fl. 20000,– komen te liggen.

Elk innovatief idee moet goed worden bekeken, het liefst door
mensen die al tijden werkloos zijn. Daarbij moet vooral worden
gelet op de haalbaarheid. Maar het moet vooral serieus bekeken
worden. Het leger moet veel meer een diensttverlenende instelling
worden, met afdelingen als bejaardenzorg: Ze moeten worden aangevuld
met in eerste instantie werkloze vrijwilligers.

De mensen in de werkloosheidsgebieden moeten worden gedwongen
om te gaan werken in gebieden waar een tekort is aan arbeidskrachten.

Schaf inkomstenbelasting (Vennootschapsbelasting) af voor het
beginnende bedrijf, totdat zij een winst maken die boven de fl
100.000,– komt. Boven de 100.000,– moeten de oude regels weer
gelden.


Vergunningen moeten gemakkelijker kunnen worden afgegeven,
zonder al te veel verspilling van tijd om het invullen van papieren
te verminderen. Zo zou het telefonisch kunnen via een soort pin-code.
Dan zou het direct kunnen worden ingevoerd in de automatische
systemen (Apple Macintosh) van de overheid.

Om het financieringstekort terug te dringen moet de minister
van defensie een tweede minister van financien worden.


Door meer goud in voorraad te nemen moet een herhaling van
een beurskrach zoals in oktober 1989 worden voorkomen. De computersimulaties
moeten eigenlijk wat minder serieus worden genomen, om herhalingen
te voorkomen. Zij voorspellen nl. allemaal hetzelfde. Door dit
te doen, gebeurt dit ook.

De schulden moeten eigenlijk in een keer afbetaald worden met
de voorraden goud en zilver die de koningin kan missen en die
zich bevinden in de kamers van Nederlandsche Bank. Dit moet echter
zo gebeuren dat er geld langzaam ingenomen wordt; zodat niemand
het merkt dat er minder komt. Maar inflatie moet tot iedere prijs
worden voorkomen.


De overheid moet zo weinig mogelijk ambtenaren in dienst hebben,
ten einde winstgevend te worden. Als voorbeeld moet Zwitserland
in acht worden genomen.

Slagzin: Beter 1 computer dan 10 ambtenaren.


De ECU moet worden afgeschaft. De ambtenaren moeten weer in
Hfl. worden uitbetaald.

De wet van vraag en aanbod moet men zoveel mogelijk laten werken.

Vrijheid van pers vergroten door geen verplichte vergunningen
meer af te geven om een krantje te drukken.


Vergrijzing


Het privatiseren van de bejaardentehuizen moet onder overheidstoezicht
blijven, maar ze moeten ervoor zorgen dat ze winst maken en uitbreiden.


Defensie


De dienstplicht moet afgeschaft worden. Het leger moet een
winstgevend bedrijf onder overheidstoezicht worden, zodat alleen
mensen die er echt in willen erin komen. Iedereen kan dan ook
in het leger komen. De eisen kunnen dan sterk omlaag. Alleen bij
de luchtmacht en in iets mindere mate bij de marine moeten ze
gehandhaaft worden. Zo moet het leger bruggen, wegen, viadukten
en kanalen aanleggen.


Het departement Defensie kan dan worden afgeschaft en onder
Binnenlandse en Buitenlandse zaken gaan vallen. Dit bezuinigd
ten eerste een heel ministerie en ten tweede kunnen de vrij komende
ambtenaren aan het werk om het financieringstekort terug te dringen.


Werk


Uitzendkrachten mogen niet meer zonder reden op straat worden
gezet, zonder dat dit als rechtvaardig bestempeld wordt door het
uitzendburo.

School werkloze mensen om tot vertalers van de ambtenarentaal
naar een normale, leesbare taal. Ook kunnen zij Engels, Frans
en Duits gaan vertalen naar het Nederlands zodat iedere laag van
de bevolking het kan lezen.


Maatregelen om huisleven aantrekkelijker te maken.


Computer als thuiscentrale.

Hij moet de datacommunicatie met andere huizen/bedrijven regelen.
Daar waar mogelijk moet er thuis achter de terminal gewerkt worden.
Dit moet echter niet zo ver worden doorgevoerd dat men op een
gegeven moment geen sociale contacten op een bedrijf meer heeft.
Deze zijn toch wel erg belangrijk omdat ze ertoe bijdragen dat
de mensen toleranter ten op zichte van elkaar worden. Ze moeten
eigenlijk niet van elkaar vervreemden.


De computer moet de beveiliging van het huis regelen, zodat
het nauwelijks mogelijk is om in het huis in te breken en bv.
de computer mee te nemen. Om dit te bereiken zal de hoofdschakelaar
verdekt moeten worden opgesteld, evenals de hele meterkast. Zo
kunnen voor de meterkast bv. electronische ogen de bewegingen
in de gaten houden om alles af te laten slaan (behalve de besturingscomputer)
als er onverwacht een beweging gesignaleerd wordt, deze kan de
betreffende man of vrouw ook andere verrassingen bezorgen.


Er moet een nieuw soort wereldwijd toetsenbord worden ontwikkeld
waar ongeveer met spreeksnelheid op kan worden getypt. Een voorbeeld
hiervan is de Velotype.

De telefoon moet beeldtelefoon worden.

In 1999 moet elk huis in Nederland voorzien zijn van een aansluiting
op het ISDN (Integrated Services Digital Network).

Iedereen die werkloos is kan graven en dus kan iedereen volgens
een van hogerhand opgelegd plan gaan graven om deze kabels te
leggen.


 


Speciale maatregelen


Maak het gebruik van de komma en de punt net zo als in Amerika
en Engeland: 10.303 (ten point 303) i.p.v. 10,303.


Het verplicht stellen van het lezen van boeken op middelbare
scholen moet onvoorwaardelijk niet door gaan.


Zendpiraten en Zeepiraten moeten worden toegestaan op speciaal
daarvoor in te stellen frequenties.


 


Geen beloften,

Alle wintertijden van de arabische nachten

De wijde wegen op een oceaan

De geur van een gouden jaar

Leven in jouw nieuwe wereld,

Die rond en rond draait,

Waar je een geur ruikt

Waar helemaal geen geur is.

Geen beloften,

Dat als je zou vallen

Sterren gaan dood in de stilte

van de arabische nachten

De wind wast de seizoenen,

In de dagen van de gouden eeuw.


Het is zo gevaarlijk

Als de vrede wegebt

De visie die het gedeelte verandert

Funderingen die uit elkaar vallen

Ik weet de plaats

Maar kijk naar het land

Stalen liefde

We gaan de grens over

Ook hier stalen liefde

Stalen leven

De tijd geeft de schuld aan de muur

De muur die stil staat

Ze bidt om de periode

De periode dat haar ziel vast zal houden

We zullen steen voor steen

de grens die zo lang bestond

afbreken

Stalen liefde


 


Too many


It seems like twenty story buildings falling down on you

Too many buildings


My brains contain

Too many pages


It seems like you’ve made many "friends"

Too many friends


It seems a world of confusion

Too many kinds of thoughts

Too many kinds of animals

Too many kinds of children


But with too many of all

And the world turned agains you

There grows always new grass.


 


Gek?


Wat is gek


Gek zijn is anders dan normaal

Gek zijn is anders doen dan anderen doen

Daarom val je op


Maar als het gekke normaal wordt

Zijn de normale mensen van nu ouderwets

Of misschien zelfs wel gek


Gek zijn is origineel zijn

Maar over een aantal jaren val je niet meer op


 


Mick Jagger is de poezie


O melodie

door lijf in taal

Zing mond

instrumentaal

aan het meisje

van de microfoon


Wier gezang

zijn dood verving

die ik liederlijk

beging…


Look at this world

Cry for this world

Don’t believe in this world

Alle people want heaven to be a place on earth

Only their circumstances to reach that are different


Look at yourself

Cry for yourself

Believe in yourself

When all people did,

It became an endless mess

but put it on the wall

put this at first


Look at other beings

Cry for other beings

Believe in other beings

Just only when they’ve read the second verse

And when you’ve done that

You may rest


But when you’ve energy left

Help to make

You need not look at the other world

Laugh at the other world

Believe in the other world

Imagine there’s no heaven

Imagine there’s no hell below us

Imagine all people come together


You may say I’m a dreamer

But in the end I hope you’ll join us

We want green peace


Baby we can change

Oh baby we can change the world

when we’re together


Heaven is a place on earth

We want circles in the sand

Love rusts when it is based on romance


In this city we built of rock’n roll

We will with a desperate hear rock ourselves to sleep

but nothing’s gonna stop us now

We’ll lay it on the telephone line


I love my sister

want to put the right thing on the wall

bacause I don’t believe anymore


But don’t be too serious

do it measure for measure

don’t be like a primitive man


But like a man of colours


Integrated by me 00:14:00 1 oktober 1988

Retyped by me at 12:55:51 22 oktober 1990


I’m true (spandeau Ballet)

but the heat is on (Agneta Feltskog)

but I save the day (Roberto Jacketti)

I can runaway

If you say the words (BZN)

I want to break free (Queen)

I don’t want to dance with tears in my eyes (Ultravox)

Let’s stay together (Tina Turner)

Because I don’t want to dance alone (Sting)

Don’t answer me (Alan Parsons Project)

I want to go to France (Mike Oldfield)

No I want to be a ghostbuster (Ray Parker jr.)

Because people are stupid in war (Culture Club)


I have a dream (ABBA)


I have a dream

If you believe in the wonder of a fairy tail

Even if you fail

I believe in Angels


It’s just the way it is

I would like to go to the nostalgic places:

Vienna

Everything is freezing in the window pane

music is leaving

the rhythm is calling,

to dance…

cool everything to silence if you want to


When the rain begins to fall

I’ll touch the rainbow in the sky

You’ll be with me,

close tonight


 


Het milieu


Dood de weg, red een boom


Zwitserland loopt voorop in de Europese oorlog tegen auto’s

In Geneve worden de uitlaatgassen van de auto’s getest op vervuilings-niveau’s


Een conflict was misschien onvermijdelijk

Aan de ene kant zijn er de Zwitsers die houden van hun auto’s,
die de lucht met vuile uitlaatgassen, tegelijk met de industriele
uitstoot, helpen ze met het veroorzaken van zure regen dat de
Europese bossen verwoest. Hier in Nederland gaan als eerste de
dennebomen. Zij horen hier eigenlijk ook niet. Aan de andere kant
zijn er de Zwitsers die hun vele bossen, waarvan de helft volgens
een officieel onderzoek uit 1986, zijn er een aantal serieus onder
de indruk van de vervuiling.


Terwijl Zwitserland trots is op het feit dat ze meer auto’s
per hoofd van de bevolking hebben dan de meeste andere Europese
landen, heeft de bevolking van dit land al heel lang een bijna
mysterische relatie gehad met hun Alpen wouden, die inderdaad
indrukwekkend zijn, waaraan de hele wereld een voorbeeld moet
nemen.


Nu, in een internationaal debat, dat steeds onaangenamer begint
te worden, waar mensen die van de auto houden en natuurliefhebbers
steeds sneller in de richting van een botsing gaan. In feite met
de Zwitsers, die de leiding hebben op dit gebied


 


Kill a road, save a tree


Kill a road, save a tree

Don’t smoke, drink or use drugs

But have thought of the pollution of the air and see

Kill a road, save a tree

Don’t think you’re good

But let another one what he or she wants to be


Kill a road, save a tree

Help other ones

And haven’t told him or her what he or she haven’t wanted to see


Don’t kill a tree, although save a road

Help to make the world better

And don’t make yourself overloaded


Don’t kill a tree, although save a road

Do what you can and remember

what you did and could

Then it all will come or is good

Kill a road, save a tree

Have done it or do it for yourself

Not for me


Gevecht om het hiernamaals


Godsdiensten, ze zijn toch allemaal hetzelfde?

Daar moet je elkaar om in de haren vliegen.

Godsdiensten, ze zijn toch allemaal ontstaan uit de vraag wat
dood is; uit angst hiervoor?

Daarom moet je elkaar alvast een eindje op weg helpen, en je best
doen om degenen van de andere religie even te laten ondervinden
wat er na de dood eventueel zou zijn.


Religies, een kwestie van geloven.

Zodra je ergens een bewijs voor zoekt,

Wordt je bedreigd met dood en verderf.

De steunpilaren van het hele hemelse systeem berusten op beweringen,
die verbonden zijn door ragfijne, zijden draadjes, meningen en
argumenten.

Maar bewijzen? Ho maar!

Deze worden wel gegeven, maar bij beter bekijken blijken ze zo
doorzichtig te zijn als met vacuu"m gevulde hemel zonder
de beschermende coulissen.

De oude Egyptenaren, de oude Grieken, de oude Romeinen, nu: de
Rooms-Katholieken, de Mormonen, de Jehova’s Getuigen, de Christenen,
de Joden, de Moslims, de Boeddhisten, de Hindoei"sten: Alle
poly- en monothei"stisch overtuigde wezens op deze aarde
en in de "hemel" zijn 4overtuigd5 van "la me^me",
"the same", "hetzelfde"; er iets is na de
dood, en dat 4zij5 op een goede manier achter de coulissen van
de hemel hebben gekeken en dat 4zij5 dus goed op de -1hoogte-
zijn met wat ons na de dood te wachten staat. Maar ondertussen
vechten de overtuigden maar door, rond de Perzische Golf, in Libie",
Tsjaad en in Libanon.

Ergens op aarde, ergens in het zonnestelsel, ergens in de melkweg,
ergens in het heelal, ergens in de tijd zullen zij er allemaal
in geslaagd zijn elkaar het licht uit de ogen te ontnemen, zodat
er op DIE dag geen God(en), ergens in de hemel of het heelal meer
voorkomen. En zij zullen dan allemaal precies weten wat er na
de dood te beleven valt…


Tjarko Holtjer, V4a


 


VREDE


Geweld is: Voetbalstadions afbreken

Vrede is : sportief voetballen


Geweld is: Hitler

Vrede is : Gorbatsjov

Nee, natuurlijk niet, zij waren beide idealisten en wilden
van de wereld het beste maken. Alleen zij maakten de grootste
fout, die echter wel te verwachten is wanneer je dat bent. Zij
gingen ervan uit dat zij goed waren. En geen mens is Goed.


Geweld is: godsdienst-oorlogen

Vrede is : geen oorlogen meer


Geweld is: het slechte met de mensen voor hebben.

Vrede is : het goede met de mensen voor hebben.


Geweld is: het oostblok

Vrede is : het westen

Nee, natuurlijk niet, ook in het oostblok meenden de mensen
eens dat zij het goede deden.


Nu volgt een lied, die over dit onderwerp gaat (wat hierboven
staat).

het is: Over de muur, van het klein orkest.


speel: Over de muur, het klein orkest

I have a dream, ABBA

Imagine, John Lennon

Man of colours, Icehouse

Zo, mensen dit waren een aantal nummers die veel met mij en
mijn gedachtengang te maken hebben:


1. I have a dream, een nummer dat ik hoorde toen ik met deze
gedachten gewoon naar boven ging.

2. Imagine, een nummer dat van een heel groot vredes-liefhebber
is.

3. Man of colours, een man die ik probeer te zijn, als ik mijn
opa navolg.


Nu volgen een aantal stukken uit Diepzee.


-> De tijd van de jeugd


De tijd van de jeugd, de tijd van de schoonheid.

Heldere stemmen, die openlijk roepen.

Blauwe ogen, of donkere ogen.

De tijd van de jeugd,

WIE zal haar beschrijven?


Jan Hanlo


 


-> Het verlangen

Nu, gij ziet dat een verlangen mij beheerst

Als gij zoveel weet, zeg dan ook wat ik verlang,

WAARHEEN?


Wat gij verlangt?

Iets te ontmoeten dat geen sterveling voor u nog naderde,

en dat zo ontzettend is dat het uw andere ontzettingen uitdrijft

iets raadselachtigs, dat u de grootste geheimen ontraadselt

maar ZELF geheim blijft.


J.J. Slauerhoff


-> Drie Reizigers


Als ik wil wegvluchten uit de rotzooi van elke dag,

Noem ik die namen zachtjes op.

Cape Farewell in Nieuw Zeeland.

Alice Springs in Australie

Mandalay in Burma

Bougainville in de Stille zuidzee


Ach Bougainville,

Cox’s Bazaar aan de Golf van Bengalen.


-> De Kloof

"Want tussen droom en daad staan wetten in de weg,

en praktische bezwaren, en ook weemoedigheid,

die niemand kan verklaren."


HET MILIEU


Dood de weg, bewaar een boom


Switzerland leads the way in a European war against cars

(The almost perpetuum mobile must be rendable.)

In Geneve worden de uitlaatgassen van de auto getest op vervuiling-niveau’s.


Een conflict was misschien onvermijdelijk.


Aan de ene kant zijn er de Zwitsers die van hun auto’s houden,
die de lucht met vuile uitlaatgassen en, tegelijk met de industriele
vervuiling, ze helpen het veroorzaken van zure regen dat de Europese
bossen verwoest.


Aan de andere kant zijn er de Zwitsers die denken aan de vele
bossen van het land, behalve, volgens een officieel onderzoek
uit 1986, zijn er een aantal serieus onder de indruk van de vervuiling.


Terwijl Zwitserland meer auto’s per hoofd van de bevolking
heeft dan de meeste andere Europese landen, de bevolking van dit
land hebben heel lang een bijna mysterische relatie gehad met
hun Alpen wouden.


Die inderdaad indrukwekkend zijn, hieraan moet de hele wereld
een voorbeeld nemen


Deze geweldige bossen trekken niet alleen touristen maar zorgen
er ook voor dat er geen lawines naar beneden komen.


Dit is inderdaad ook een van de motieven waarom ik denk:


Kill a Road, Save a Tree

Kill a Road, Save a Tree

Don’t smoke, drink or use drugs

But have thought of the pollution of the sea.


Kill a Road, Save a Tree

Don’t think you’re good

But let another one what he or she wants to be.


Kill a Road, Save a Tree

Help other ones

But haven’t told him or her what he or she haven’t wanted to see.


Don’t kill a tree, although save a road

help to make the world better

But don’t make yourself overloaded.


Don’t kill a tree, although save a road

Do what you can and remember

what you did and could

Then it all will come or is good.


Kill a road, save a tree

Have it done or do it for yourself

Not for me…


Zo. nu weer verder. Een hele interessante tekst, waarvan ik
er zo veel tegenkom, maar daarover straks meer.


Nu, in een Internationaal debat dat heel erg verschrikkelijk
begint te worden. (Yes, what would you like with such a government)
… mensen die van auto’s houden en natuurliefhebbers dreigen
in een botsing te racen.. Inderdaad, met de Zwitserse mensen,
die de leiding hebben op dit gebied (That must be with their fantastic
scene. Milieuactivisten in west-Europa vechten hier voor om de
autos weg te halen en de bomen te sparen:

Zie "Kill a road, Save a tree."


Resultaat: in West Duitsland geeft de regering belasting voordelen
aan automobilisten die hun auto’s uitrusten met katalysatoren,

die de uitstoot van schadelijke stoffen verminderen. In Italie
hebben hoge pieten de auto’s eenvoudig uit de binnenstad van Rome
weggehaald. Hoewel de verhuizing de dood-snelle automobilisten
en schreeuwende marktkooplieden, veel Romeinen beschouwen het
als het beschermen van voetgangers, net zo goed als de monumenten
van de stad die aangetast kunnen worden door de ravage van vervuiling.





<

Wie ich meine Gesundheit zurückfand

(Meine Frau hat noch nicht korrigiert, entschuldige
für Sprach-fehler.)


  1. Essen Sie bitte nicht soviel Glutamat, vor allem am Abend,
    weil es das Gehirn aktivieren kann und wenn kein Lithium da is
    um die Glutamatspiegel im gehirn zu regeln Sie schlafen dann
    vielleicht zu spät ein.
  2. Omega-3-Fettsäuren sind besonders gut weil diese einer
    der Grundstoffe sind für das Gehirn. In Westlichen Welt
    sind zu wenig da im Verhältnis zu Omega-6-Fettsäuren.
    Im Japan und Island kommt Manische Depression nicht vor weil
    man da viel Fish ißt.
  3. Vitamin B3 kann der Art und Weise sein wodurch das Gehirn
    endgültig mit zu vielen falschen Cholesterin Molekule versorgt
    wird. Cholesterin ist nämlich Brennstoff für das Gehirn.
    Es wirkt sicher für patients mit Schizofrenie als Diagnose
    aber mit MD es ist vielleicht ein Teil der Lösung. Lachsöl
    ist das gute Fett was endgültig arbeiten wird im Gehirn
    zusammen mit vitamin B3 die der Leber mehr HDL machen läßt
    dann LDL.
  4. Vitamin B5 wird gebraucht für Eiweiß und Kohlenhydraten
    Verzehrung.
  5. Vitamin B12 ist vielleicht mehr gebraucht von Menschen mit
    MD dann von Menschen ohne MD. Es kommt von ein altes Buch über
    Griechische Mineralen. Es enthält Kobalt. Es ist möglich
    daß es die Energieströme im Gehirn regulieren kann.
    Wenn eingenommen am Abend am nächsten Morgen gibt es wieder
    Emotionen sogar mit lithium! (Eingenommen: 100 Mikrogramm)
  6. Vitamin C funktioniert als ein Stress Meter. In Englisch:
    Stressmeter
  7. Inositol kann arbeiten als natürliches Schlafmittel
    wenn 2000 mg eingenommen wird.
  8. Nehmen Sie vitamin C zur Aktiviering Morgens. Am Abend wird
    vom vitamin B-complex (50-100xTER) eingenommen womit das Gehirn
    Schlaf-hormone machen kann. Es reorganisiert dein Gehirn während
    REM-Schlaf. Eine Manische Episode ist nicht mehr oder weniger
    als eine große Reorganisation von deinem Gehirn. Es fängt
    an zur deiner Gefühl das die Kapacität vom Gehirn (bei
    mir:) zwanzigfach vergrößert wird. In diesem "Run"
    das Gehirn versucht viele nicht oder halb verarbeitete Emotionen
    in deinem Speicher. Nachdem fühlt man sich wieder ruhig
    und kann man wieder schneller denken. So fühle ich das wenigstens.
    Reaktionen: Sende ein E-mail
  9. Schreibe jeden Tag Emotionen durch Tippen oder schreiben
    wodurch emotionen wegfließen können.
  10. Vorsicht mit Hypnose weil wenn man stabiel ist and jeden
    MD-patient erfahrt stabiele Zeiten (zum Glück). Hypnose
    um Sachen aus dem Vergangenheit zu holen kann einer sehr belasten
    und wider eine erneute Manie oder Depression auslösen.
  11. Lithium arbeitete bei mir die letzte Zeit vom 0-level sehr
    gut. Sowie ich verabredet hatte mit meiner Frau sie sollte mich
    erzählen daß ich wider starten mußte. Ich hatte
    das getan und könnte zur Arbeit gehen, noch immer ein bißchen
    unruhig, aber es ging. Meine Sorgen über lithium ist die
    Folgende: Wenn man es langer Zeit nimmt (Ich nahm es während
    5 Jahre ununterbrochen) das es dich nicht mehr zwingt deine Gefühle
    in einem Tagesbuch zu schreiben. Mein Gefühl ist daß
    lithium deine Emotionen beruhigt aber daß muß meiner
    ansicht nach nur sein wenn eine richtige Manie ausgelöst
    ist. Ich denke daß lithium nur zwischen dein Gehirn und
    die Welt steht, wahrend vitamin B12 wird im Gehirn richtig gebraucht
    für das memorisieren. Lesen
    sie mehr hierüber
    (Es ist Niederländisch; ich muß
    es noch übersetzen.)
  12. Um lithium los zu werden morgens wenn man arbeiten muß,
    kann man ungefähr 1,5 Liter wasser trinken und die Spiegel
    wird senken Tagsüber und die Nebenwirkungen wirden weniger
    sein. (Wirkt nur wenn man nur am Abend nimmt mit z.B. Camcolit)
  13. Es ist nicht nur für mich selbst daß ich Alternative
    suche womit ich ein Leben-wert-zu-leben leiten kann. In meiner
    Familie sind viele mit mehr oder weniger Symptome von dieser
    Krankheit und meine Tochter ist vielleicht auch gefährdet.
  14. MD kann eine Virus-Infection sein vom Bora-Virus. Es sollte
    eine Frau in England geben die ihre MD mit Antibiotica überwonnen
    hat. Vielleicht geht es mit Kolloidal Silber.
  15. Meine version of MD ist abhänging vom Saizon. Vom März
    bis September werde ich nicht Manisch (von der Sonne).
  16. Schlafen mache ich nur mit natürlichen Stoffen, die
    Schlafhämmer geben nur eine halb-schlaf die nicht richtig
    arbeitet. Natural things: Valerian, Melisse, Vitamin B-complex
    kann mit Melatonine. Aufpassen mit dem schlafhormon Melatonine:
    nicht so lange gebrauchen weil das Gehirn dann vielleicht noch
    wieder weniger Melatonine von sich selbst produciert. Wenn es
    geht nur mit Vitamin B-complex ist es eigentlich besser. Depressionen?
    St. Janskruid wird helfen
  17. Um die letzte Chance zu verringern Manisch zu werden habe
    ich von einem Homeopaten ein Mittel vorgeschrieben gekriegt das
    es für mich einfacher machen muß umzugehen mit meinem
    Perfectionismus. Ich werde erzählen wie es gefällt.